Việc nhà trường tổ chức hoạt động trải nghiệm và thuê phương tiện vận chuyển nhưng để xảy ra tai nạn do tài xế phóng nhanh, vượt ẩu gây lật xe chở học sinh là vụ việc nghiêm trọng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của đơn vị vận tải và người điều khiển phương tiện mà còn làm phát sinh trách nhiệm liên đới của nhà trường nếu có thiếu sót trong việc lựa chọn, quản lý hoặc giám sát hoạt động, ảnh hưởng đến quyền được bảo đảm an toàn của học sinh.
1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)
Tại Trường THCS N, nhằm thực hiện chương trình giáo dục phổ thông và hoạt động ngoại khóa năm học, nhà trường đã ký hợp đồng với Công ty Vận tải X để tổ chức chuyến tham quan, trải nghiệm ngoại tỉnh cho học sinh khối 8.
Trên đường di chuyển qua đoạn đường đèo thuộc địa phận tỉnh bạ, do muốn kịp tiến độ thời gian theo lịch trình và chủ quan, tài xế điều khiển xe số 02 của đoàn đã phóng nhanh, vượt ẩu trong điều kiện thời tiết có mưa trơn trượt. Hậu quả, chiếc xe mất lái và bị lật nghiêng bên vệ đường. Vụ tai nạn khiến nhiều học sinh và giáo viên đi cùng bị thương, trong đó có 3 em học sinh bị chấn thương nghiêm trọng phải nhập viện cấp cứu; phương tiện bị hư hỏng nặng.
Sự việc ngay lập tức gây rúng động dư luận và khiến các bậc phụ huynh vô cùng phẫn nộ, lo lắng. Nhiều phụ huynh đã gửi đơn khiếu nại, yêu cầu làm rõ trách nhiệm của Ban Giám hiệu nhà trường trong việc quản lý, giám sát và bảo đảm an toàn cho học sinh khi tổ chức hoạt động ngoài nhà trường.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.
2. Góc nhìn Pháp lý – “ Lá chắn vững chắc”
- Quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại của pháp nhân đối với người của mình gây ra:
Theo quy định tại Điều 597 Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025), pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao. Trường hợp người của pháp nhân có lỗi trong việc gây thiệt hại thì phải hoàn trả cho pháp nhân một khoản tiền theo quy định của pháp luật.
- Trường hợp nhà trường phải bồi thường thiệt hại do giáo viên gây ra trong quá trình thực hiện nhiệm vụ:
Điều 597 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
“Pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao; nếu pháp nhân đã bồi thường thiệt hại thì có quyền yêu cầu người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật.”
Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025), quy định:
“1. Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ.”
Áp dụng vào tình huống:
- Giáo viên thực hiện hành vi trong thời gian giảng dạy hoặc quản lý học sinh theo nhiệm vụ được nhà trường giao.
- Hành vi của giáo viên gây thiệt hại đến sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản của học sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
- Nhà trường có trách nhiệm bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, bảo vệ người học; đồng thời phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định của Điều 597 Bộ luật Dân sự nếu thiệt hại phát sinh trong phạm vi nhiệm vụ của giáo viên.
Kết luận pháp lý:
Trong trường hợp giáo viên gây thiệt hại cho học sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ được nhà trường giao, nhà trường có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo Điều 597 Bộ luật Dân sự năm 2015. Sau khi đã bồi thường, nếu xác định giáo viên có lỗi thì nhà trường có quyền yêu cầu giáo viên hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật. Đồng thời, nhà trường phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và bảo vệ người học theo khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025).
3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)
- Sang chấn tâm lý học đường: Vụ tai nạn gây hoảng loạn tinh thần nặng nề (PTSD) cho học sinh gặp nạn và chứng kiến, khiến các em sợ hãi trường học, sợ đi xe và mất niềm tin vào các hoạt động tập thể.
- Tính nhân văn trong ứng xử: Sự đồng hành, hỏi thăm kịp thời từ thầy cô giúp xoa dịu tổn thương. Việc nhà trường né tránh hay đổ lỗi cho bên vận tải sẽ làm môi trường giáo dục trở nên vô cảm, đánh mất đi tình yêu thương và trách nhiệm.
Về khía cạnh Quản trị rủi ro học đường
- Lỏng lẻo trong quy trình: Nhà trường thiếu kịch bản kiểm soát rủi ro di chuyển, quá tin tưởng bên thứ ba mà không giám sát lộ trình, tốc độ và tiêu chuẩn an toàn của tài xế trước chuyến đi.
- Khủng hoảng niềm tin: Nếu thiếu kỹ năng đối thoại minh bạch khi xảy ra sự cố, uy tín của nhà trường sẽ lập tức bị đóng băng và đối mặt với làn sóng phản đối kịch liệt từ phụ huynh.
4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long
- Bước 1 – Xử lý khủng hoảng khẩn cấp: Phối hợp y tế cứu chữa nạn nhân; nhà trường chủ động chia sẻ chi phí trước mắt. Thành lập tổ tư vấn tâm lý học đường phối hợp chuyên gia để can thiệp, hỗ trợ kịp thời cho học sinh bị sang chấn sớm ổn định học tập.
- Bước 2 – Minh bạch thông tin và bồi thường: Tổ chức họp khẩn giữa Nhà trường – Phụ huynh – Đơn vị vận tải để cung cấp thông tin điều tra; tuyệt đối không né tránh dư luận. Yêu cầu công ty vận tải thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
- Bước 3 – Chuẩn hóa quy trình quản trị an toàn: Ban hành quy trình kiểm soát rủi ro ngoại khóa ngặt nghèo: chỉ chọn đối tác uy tín, xe có định vị giám sát tốc độ thời gian thực (real-time), tài xế cam kết bằng văn bản. Tập huấn kỹ năng sinh tồn, thoát hiểm cho giáo viên và học sinh trước mỗi chuyến đi.
Thông điệp: An toàn của người học là hồng tâm của mọi hoạt động giáo dục. Trải nghiệm chỉ trọn vẹn khi hành trình đó được bảo bọc bởi trách nhiệm, sự thấu hiểu và quy trình quản trị không kẽ hở.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.