Một hành vi tưởng chỉ là “ép ăn cho hết suất” nhưng nếu sử dụng bạo lực trong quá trình chăm sóc trẻ, gây sặc thức ăn, đe dọa tính mạng thì không còn là vấn đề nghiệp vụ sư phạm mà đã trở thành hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng quyền được bảo vệ về thân thể, sức khỏe và nhân phẩm của trẻ em.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Trong giờ ăn trưa tại một cơ sở giáo dục mầm non, do trẻ liên tục từ chối ăn, giáo viên đã giữ chặt hai tay của trẻ rồi dùng thìa liên tục đổ thức ăn vào miệng nhằm ép trẻ nuốt nhanh. Trong quá trình này, trẻ bị sặc thức ăn vào đường thở, tím tái, khó thở và phải chuyển cấp cứu trong tình trạng nguy kịch.

Sau sự việc, đoạn camera giám sát được lan truyền trên mạng xã hội, gây bức xúc mạnh mẽ trong dư luận. Nhiều ý kiến đặt câu hỏi: hành vi ép ăn bằng bạo lực của giáo viên sẽ bị xử lý như thế nào? Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về các hành vi bị nghiêm cấm đối với trẻ em

Theo khoản 3 Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016, pháp luật nghiêm cấm hành vi bạo lực, hành hạ, ngược đãi, xâm hại thân thể, sức khỏe và tinh thần của trẻ em dưới mọi hình thức.

Quy định này thể hiện nguyên tắc mọi hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ phải đặt lợi ích tốt nhất của trẻ lên hàng đầu; tuyệt đối không được sử dụng bạo lực để ép buộc trẻ thực hiện bất kỳ hành vi nào.

2. Nguyên tắc xử lý hành vi hành hạ người khác

Theo Điều 140 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025):

“ Điều 140. Tội hành hạ người khác

Người nào đối xử tàn ác hoặc làm nhục người lệ thuộc mình nếu không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 185 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.”

Áp dụng tình huống:

• Trong tình huống này, giáo viên là người trực tiếp quản lý, chăm sóc trẻ nên giữa hai bên tồn tại mối quan hệ lệ thuộc. Hành vi giữ chặt tay và liên tục đổ thức ăn vào miệng khiến trẻ bị sặc, nguy kịch có dấu hiệu của hành vi đối xử tàn ác đối với người lệ thuộc theo Điều 140 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, giáo viên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội hành hạ người khác.

Kết luận pháp lý: Theo khoản 3 Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016 và Điều 140 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), hành vi ép trẻ ăn bằng bạo lực dẫn đến hậu quả trẻ bị sặc, nguy kịch không chỉ vi phạm đạo đức nghề nghiệp mà còn có thể làm phát sinh trách nhiệm hành chính, trách nhiệm dân sự và trách nhiệm hình sự nếu đủ căn cứ theo kết quả điều tra của cơ quan có thẩm quyền.

3. Góc nhìn tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Ép trẻ ăn bằng bạo lực là phương pháp hoàn toàn phản khoa học và đi ngược nguyên lý giáo dục mầm non hiện đại. Khi bị giữ chặt tay, cưỡng ép nuốt thức ăn, trẻ dễ hình thành khủng hoảng tâm lý sợ hãi giờ ăn, mất cảm giác an toàn, lo âu kéo dài, ám ảnh giáo viên và môi trường lớp học. Về lâu dài, trẻ có thể xuất hiện tình trạng biếng ăn, rối loạn hành vi ăn uống, giảm niềm tin với người chăm sóc và ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển tâm lý.

Giáo viên mầm non phải lấy sự kiên nhẫn, yêu thương và tôn trọng đặc điểm phát triển của trẻ làm nền tảng trong mọi hoạt động chăm sóc; tuyệt đối không được sử dụng bạo lực để đạt mục tiêu hoàn thành khẩu phần ăn.

Về khía cạnh quản trị rủi ro

Sự việc cho thấy lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác quản trị an toàn tại cơ sở giáo dục mầm non. Nhà trường cần khẩn trương: đình chỉ ngay giáo viên có dấu hiệu vi phạm để phục vụ xác minh; phối hợp đầy đủ với cơ quan điều tra;

Đối với trường hợp giáo viên có hành vi bạo lực nghiêm trọng, gây hậu quả đặc biệt lớn và đủ căn cứ theo quy định của pháp luật, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét áp dụng các biện pháp xử lý về nghề nghiệp theo quy định hiện hành; đồng thời chuyển hồ sơ cho cơ quan công an để điều tra, xử lý nếu có dấu hiệu tội phạm. Việc tước hoặc hạn chế quyền hành nghề chỉ được thực hiện theo đúng căn cứ và trình tự do pháp luật quy định, không áp dụng đương nhiên hay “vĩnh viễn” nếu không có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để phòng ngừa những vụ việc tương tự, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 giải pháp:

1. Bước 1 – Chuẩn hóa quy trình tổ chức bữa ăn: Xây dựng quy trình chăm sóc trẻ biếng ăn theo hướng dẫn chuyên môn; nghiêm cấm tuyệt đối mọi hình thức ép ăn bằng bạo lực.
2. Bước 2 – Nâng cao năng lực giáo viên: Định kỳ đào tạo kỹ năng tâm lý trẻ nhỏ, phương pháp dinh dưỡng tích cực, sơ cứu dị vật đường thở và xử lý tình huống khẩn cấp.
3. Bước 3 – Tăng cường kiểm soát nội bộ: Lắp đặt hệ thống camera tại khu vực ăn uống; tăng cường kiểm tra đột xuất; thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh của phụ huynh; xử lý nghiêm mọi hành vi xâm hại trẻ em nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn và nhân văn.

Thông điệp: “Mọi hành vi ép ăn bằng bạo lực không chỉ đi ngược đạo đức nghề giáo mà còn có thể phải trả giá bằng trách nhiệm pháp lý, trong khi hậu quả tâm lý đối với trẻ có thể kéo dài suốt cả cuộc đời.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.