THÔNG TƯ 92/2026/TT-BTC: BƯỚC TIẾN TRONG ĐẢM BẢO NGUỒN LỰC TƯƠNG TRỢ TƯ PHÁP VỀ DÂN SỰ VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG TÂM LÝ – XÃ HỘI TÍCH CỰC

THÔNG TƯ 92/2026/TT-BTC: BƯỚC TIẾN TRONG ĐẢM BẢO NGUỒN LỰC TƯƠNG TRỢ TƯ PHÁP VỀ DÂN SỰ VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG TÂM LÝ – XÃ HỘI TÍCH CỰC

Bài tuyên truyền, phổ biến pháp luật của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị.

Ngày 01 tháng 7 năm 2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 92/2026/TT-BTC quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác tương trợ tư pháp về dân sự (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, thay thế Thông tư số 144/2012/TT-BTC).

Dưới góc độ chuyên môn về pháp lý, tâm lý và giáo dục, Thông tư 92/2026/TT-BTC không chỉ đơn thuần là một văn bản hướng dẫn tài chính, mà còn là hành lang pháp lý quan trọng góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong các quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài, giúp giải tỏa những căng thẳng tâm lý lo âu do rào cản địa lý và thủ tục kéo dài.

I. CÁC ĐIỂM MỚI VÀ QUY ĐỊNH TRỌNG TÂM CỦA THÔNG TƯ 92/2026/TT-BTC

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng rõ ràng

• Áp dụng: Quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác tương trợ tư pháp về dân sự đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và liên quan.

• Loại trừ: Không áp dụng đối với công tác dẫn độ, chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, và tương trợ tư pháp về hình sự (đã được điều chỉnh bởi các Luật chuyên ngành riêng).

2. Chi tiết hóa các định mức chi then chốt (Điều 2)

• Xử lý hồ sơ yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự: Thủ trưởng cơ quan chủ trì quyết định mức chi cụ thể, tối đa không quá 600.000 đồng/bộ hồ sơ.

• Xin ý kiến chuyên gia: Trường hợp vụ việc phức tạp cần xin ý kiến các cơ quan có thẩm quyền, mức chi là 1.500.000 đồng/văn bản/chuyên gia.

• Hội họp, hội thảo, tọa đàm trong nước: Mức chi cho người chủ trì là 150.000 đồng/người/buổi và thành viên tham dự là 100.000 đồng/người/buổi.

• Các khoản chi khác: Chi phí công tác phí, xác minh thu thập chứng cứ, đào tạo tập huấn công chức, dịch thuật, chuyển phát tài liệu/bưu chính công ích tống đạt giấy tờ ra nước ngoài, và chi cho người nước ngoài làm chứng/giám định theo thỏa thuận.

3. Cơ chế phân cấp ngân sách và chuyển tiếp (Điều 3, Điều 4)

• Kinh phí thuộc cấp nào do ngân sách cấp đó bảo đảm và được tổng hợp vào dự toán hằng năm.

• Các nhiệm vụ đã phê duyệt trước ngày 01/07/2026 tiếp tục thực hiện theo Thông tư 144/2012/TT-BTC cho đến khi kết thúc.

II. GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: PHÁP LÝ – TÂM LÝ – GIÁO DỤC

1. Về góc độ Pháp lý: Bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả tố tụng Nhìn từ góc độ thực thi pháp luật, việc quy định cụ thể mức chi tối đa cho từng bộ hồ sơ hay văn bản chuyên gia giúp tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế tài chính mà các cơ quan tiến hành tố tụng thường gặp phải. Khi nguồn kinh phí được định ngạch rõ ràng và công khai, quá trình tống đạt giấy tờ, thu thập chứng cứ ở nước ngoài sẽ được xúc tiến nhanh chóng, tránh tình trạng hồ sơ bị ngâm trệ, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của công dân theo đúng tinh thần của Luật Tương trợ tư pháp về dân sự.

2. Về góc độ Tâm lý: Giải tỏa gánh nặng tinh thần cho người dân Các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài (như tranh chấp tài sản, hôn nhân gia đình, thừa kế) thường kéo theo tâm lý mệt mỏi, bất an cho các bên liên quan do khoảng cách địa lý và thời gian xử lý kéo dài. Khi quy trình tương trợ tư pháp được hỗ trợ kinh phí bài bản, thời gian giải quyết vụ án được rút ngắn, từ đó giảm thiểu tối đa căng thẳng tâm lý (stress), giúp người dân yên tâm tin tưởng vào sự đồng hành của cơ quan tư pháp Việt Nam.

3. Về góc độ Giáo dục & Nâng cao năng lực cán bộ

Thông tư 92/2026/TT-BTC dành nguồn kinh phí cụ thể cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ công chức, viên chức cũng như công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Đây là giải pháp căn cơ nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho cộng đồng và chuẩn hóa kỹ năng ứng xử, giải quyết công việc của đội ngũ thực thi, hướng tới một nền tư pháp chuyên nghiệp, thân thiện và vì nhân dân phục vụ.

III. THÔNG TRUYỆN VÀ LỜI KHUYÊN CHO CỘNG ĐỒNG

Khi có các vướng mắc dân sự cần đến sự tương trợ tư pháp từ nước ngoài, người dân hoàn toàn có thể yên tâm rằng Nhà nước đã có cơ chế tài chính và quy trình rõ ràng để hỗ trợ giải quyết. Việc nắm bắt kịp thời các quy định pháp luật mới không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật.

Nếu quý bà con, các cơ quan, tổ chức trên địa bàn tỉnh Quảng Trị và khu vực lân cận cần tư vấn chi tiết hơn về các thủ tục pháp lý hoặc hỗ trợ tâm lý liên quan đến các vụ việc dân sự, vui lòng liên hệ Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị để được hỗ trợ kịp thời.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết được phát triển dựa trên sự tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi hướng tới việc cung cấp giải pháp toàn diện về pháp lý, quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu quý độc giả hoặc tổ chức có thắc mắc cần giải đáp, xin vui lòng liên hệ:

• Website: tuvanphapluattamlygiaoduc.vn

• Hotline: 0898.627.762