THÔNG TƯ 56/2026/TT-BXD VỀ THỜI GIỜ LÀM VIỆC, NGHỈ NGƠI CỦA LAO ĐỘNG LÀM CÔNG VIỆC ĐẶC BIỆT TRÊN BIỂN

THÔNG TƯ 56/2026/TT-BXD VỀ THỜI GIỜ LÀM VIỆC, NGHỈ NGƠI CỦA LAO ĐỘNG LÀM CÔNG VIỆC ĐẶC BIỆT TRÊN BIỂN

Bài viết chuyên môn dưới góc nhìn phân tích của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị.

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ: ĐẶC THÙ NGHỀ NGHIỆP VÀ YÊU CẦU BẢO BẢO AN TOÀN HÀNG HẢI

Người lao động trực tiếp tham gia hoạt động cung cấp dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải — bao gồm vận hành đèn biển, quản lý luồng, bảo trì phao báo hiệu, đê kè hàng hải hay xử lý chướng ngại vật biệt lập trên biển — phải làm việc trong môi trường khắc nghiệt, chịu tác động liên tục của sóng gió, thời tiết và độ rủi ro cao.

Thời gian qua, việc quy định giờ làm việc cho nhóm lao động đặc thù này đôi khi chưa hoàn toàn sát với thực tế vận hành ca/kíp trên biển, dẫn đến tình trạng kiệt sức, suy giảm sức khỏe tâm sinh lý và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động cũng như an toàn hàng hải.

Trước đòi hỏi thực tiễn về việc chuẩn hóa điều kiện lao động, ngày 06/07/2026, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 56/2026/TT-BXD quy định chi tiết thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm công việc có tính chất đặc biệt trên biển trong hoạt động cung cấp dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải (có hiệu lực từ ngày 01/09/2026). Việc ban hành Thông tư 56/2026/TT-BXD thiết lập hành lang pháp lý minh bạch, đảm bảo hài hòa giữa yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ quốc gia và quyền lợi sức khỏe của người lao động.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ: NHỮNG ĐIỂM MỚI VÀ ĐIỀU KHOẢN TRỌNG TÂM TRONG THÔNG TƯ 56/2026/TT-BXD

Dưới góc độ pháp lý, Thông tư 56/2026/TT-BXD đã cụ thể hóa quy định của Bộ luật Lao động đối với loại hình lao động có tính chất đặc biệt trên biển. Một số điều khoản cốt lõi bao gồm:

Đối tượng áp dụng (Điều 2): Áp dụng cho các tổ chức/doanh nghiệp cung cấp dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải và người lao động trực tiếp làm các công việc đặc biệt trên biển: vận hành, bảo trì đăng tiêu độc lập, báo hiệu chướng ngại vật biệt lập, báo hiệu phương vị; kiểm tra/sơn bảo dưỡng/thay thả phao báo hiệu, đê kè luồng hàng hải; công tác tiếp tế các trạm đèn biển, trạm quản lý luồng.

Thời giờ làm việc theo ca không quá 06 giờ/ngày (Điều 4): Thời giờ làm việc của người lao động làm công việc có tính chất đặc biệt trên biển được bố trí theo ca, tối đa không quá 06 giờ trong 01 ngày (giảm so với mức chuẩn 08 giờ/ngày của lao động thông thường).

Quy định nghiêm ngặt về làm thêm giờ (Điều 5):

• Thời gian làm thêm giờ không vượt quá 50% số giờ làm việc của ca trong 01 ngày và không quá 300 giờ trong 01 năm.
• Tổ chức làm thêm giờ phải dựa trên sự đồng ý của người lao động (trừ các trường hợp đặc biệt liên quan đến lệnh động viên, quốc phòng – an ninh theo Điều 108 Bộ luật Lao động).

Thời giờ nghỉ ngơi giữa ca và nghỉ liên tục (Điều 6):

• Sau mỗi ca làm việc, người lao động phải được nghỉ liên tục tối thiểu 12 giờ trước khi bắt đầu ca làm việc mới.
• Thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào thời giờ làm việc: tối thiểu 30 phút liên tục (ca ngày) và 45 phút liên tục (ca đêm).
• Ngoài nghỉ giữa ca, hằng năm người lao động làm việc trên biển được bố trí nghỉ liên tục sau các phiên làm việc với tổng thời gian tối thiểu 52 ngày.

Trách nhiệm của người sử dụng lao động (Điều 8): Bắt buộc người sử dụng lao động phải quy định cụ thể ca làm việc, thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi vào Nội quy lao động của đơn vị, đăng ký và công khai thông báo cho người lao động.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ

Việc ban hành Thông tư 56/2026/TT-BXD mang lại những tác động tích cực trên ba trụ cột chuyên môn:

1. Dưới góc nhìn Tâm lý học

Làm việc trong không gian cô lập trên biển, cách xa gia đình và chịu áp lực sóng gió dễ dẫn đến hội chứng tâm lý căng thẳng, suy nhược thần kinh. Việc siết chặt thời gian ca làm việc không quá 06 giờ/ngày (Điều 4) và bảo đảm nghỉ liên tục ít nhất 12 giờ giữa các ca (Điều 6) giúp cơ thể và bộ não người lao động phục hồi thể lực, cân bằng trạng thái tâm lý, hạn chế tối đa sai sót do mệt mỏi gây ra.

2. Dưới góc nhìn Giáo dục học

Quy định mới nâng cao nhận thức của người lao động về an toàn lao động và giá trị của sức khỏe bản thân. Việc bắt buộc người sử dụng lao động công khai nội quy lao động và thỏa thuận làm thêm giờ (Điều 5, Điều 8) giúp người lao động chủ động nắm vững quyền lợi pháp lý, rèn luyện tính kỷ luật và ý thức tuân thủ quy trình vận hành trên biển.

3. Dưới góc nhìn Quản trị Doanh nghiệp

Thông tư 56/2026/TT-BXD là thước đo chuẩn hóa cho công tác quản trị nhân sự tại các đơn vị bảo đảm an toàn hàng hải. Việc quy định rõ ràng ca kíp, trần làm thêm giờ và nghỉ luân phiên 52 ngày/năm giúp nhà quản lý chủ động lập kế hoạch điều động nhân sự, tối ưu hóa năng suất lao động, giảm thiểu rủi ro sự cố hàng hải và tai nạn lao động.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để Thông tư 56/2026/TT-BXD đi vào cuộc sống một cách hiệu quả nhất từ ngày 01/09/2026, các bên liên quan cần thực hiện các giải pháp đồng bộ:

1. Đối với Doanh nghiệp, Tổ chức Cung cấp Dịch vụ Hàng hải

Sửa đổi Nội quy lao động kịp thời: Rà soát và bổ sung các quy định về ca làm việc 06 giờ, nghỉ giữa ca và nghỉ 12 giờ liên tục vào Nội quy lao động của đơn vị theo Điều 4 và Điều 6.

Tái cấu trúc kế hoạch phân ca kíp: Xây dựng phương án nhân sự linh hoạt, đảm bảo việc tổ chức làm thêm giờ không vượt quá 50% thời lượng ca và đảm bảo tổng thời gian nghỉ phiên đạt tối thiểu 52 ngày/năm cho lao động trên biển.

Chăm lo đời sống tâm lý và vật chất: Tăng cường công tác tiếp tế, trang bị thiết bị bảo hộ, cải thiện điều kiện sinh hoạt tại các trạm đèn biển, trạm quản lý luồng để giải tỏa áp lực tâm lý cho người lao động.

2. Đối với Người lao động Làm việc trên Biển

Chủ động tìm hiểu quyền lợi pháp lý: Đọc kỹ quy định tại Thông tư 56/2026/TT-BXD để nắm rõ khung giờ làm việc tối đa, chế độ nghỉ ngơi và quyền từ chối làm thêm giờ vượt quy định.

Tuân thủ kỷ luật ca kíp và an toàn: Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy ca làm việc, chủ động nghỉ ngơi phục hồi sức khỏe trong thời gian 12 giờ giữa hai ca để đảm bảo sự tỉnh táo tuyệt đối khi thực hiện nhiệm vụ trên biển.

V. THÔNG ĐIỆP NHÂN VĂN

“Những người lao động âm thầm gác đèn, giữ luồng trên biển khơi là những người giữ gìn sự bình yên cho từng hải trình của đất nước. Thông tư 56/2026/TT-BXD ban hành không chỉ là một văn bản quy phạm pháp luật thuần túy, mà là sự thấu hiểu và trân trọng sâu sắc của Nhà nước đối với sức khỏe, tính mạng và đời sống tinh thần của lực lượng lao động đặc thù. Bảo vệ tốt nhất cho người lao động trên biển chính là bảo vệ vững chắc cho sự an toàn và phát triển bền vững của ngành hàng hải Việt Nam.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ: Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.