Nghị định số 198/2026/NĐ-CP: TỔ CHỨC LẠI BỘ MÁY NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM: BƯỚC ĐỆM BẢO VỆ AN TOÀN TÀI CHÍNH VÀ QUYỀN LỢI NGƯỜI DÂN

TỔ CHỨC LẠI BỘ MÁY NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM: BƯỚC ĐỆM BẢO VỆ AN TOÀN TÀI CHÍNH VÀ QUYỀN LỢI NGƯỜI DÂN

Nhìn từ góc độ Pháp lý, Tâm lý Quản lý và Giáo dục Cộng đồng

Tác giả: ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục; Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị.

Chào quý bà con và độc giả!

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 198/2026/NĐ-CP ngày 03/6/2026 sửa đổi, bổ sung Điều 3 Nghị định số 26/2025/NĐ-CP về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026).

Dưới góc nhìn pháp lý, tâm lý xã hội và giáo dục cộng đồng, việc tái cấu trúc bộ máy quản lý tài chính – tiền tệ quốc gia không phải là câu chuyện riêng của cơ quan nhà nước. Sự tinh gọn, chuyên sâu và minh bạch của bộ máy ngân hàng trung ương có ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin tiêu dùng, an toàn tiền gửi và sự ổn định cuộc sống hàng ngày của từng người dân.

Dưới đây là các điểm quan trọng nhất của Nghị định 198/2026/NĐ-CP mà cộng đồng cần quan tâm và thấu hiểu:

I. ĐỊNH HÌNH TINH GỌN VÀ CHUYÊN MÔN HÓA CƠ CẤU TỔ CHỨC

1.    Quy định bộ máy rõ ràng: Nghị định quy định cụ thể cơ cấu tổ chức gồm 20 đơn vị trực thuộc. Trong đó, từ khoản 1 đến khoản 18 là các tổ chức hành chính giúp Thống đốc thực hiện chức năng quản lý nhà nước và ngân hàng trung ương; khoản 19 và 20 là các đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ quản lý nhà nước.

2.    Xác định vị thế tổ chức: Quy định rõ Sở Giao dịch và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tại các khu vực (Ngân hàng Nhà nước Khu vực) là tổ chức hành chính tương đương cục thuộc Ngân hàng Nhà nước.

3.    Góc nhìn tâm lý – pháp lý: Sự phân định rõ ràng vai trò hành chính công và dịch vụ công giúp bộ máy vận hành trơn tru. Khi bộ máy quản lý tiền tệ quốc gia minh bạch và chuyên nghiệp, người dân sẽ giải tỏa được tâm lý lo âu, gia tăng niềm tin vào sự ổn định của hệ thống tài chính – ngân hàng.

II. CHUYÊN SÂU HÓA QUẢN LÝ RỦI RO THÔNG QUA NÂNG CẤP BỘ MÁY GIÁM SÁT

1.    Các đơn vị trọng yếu về an toàn: Cơ cấu tổ chức duy trì và củng cố các đơn vị nòng cốt như: Cục Phòng, chống rửa tiền (khoản 15), Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng (khoản 16), và Cục An toàn hệ thống các tổ chức tín dụng (khoản 17).

2.    Quy định quy mô nội bộ: Khống chế cụ thể số phòng của từng Vụ (ví dụ: Vụ Dự báo, thống kê có 06 phòng; Vụ Chính sách tiền tệ có 05 phòng; Vụ Tín dụng, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Tài chính – Kế toán có 04 phòng…) nhằm đảm bảo sự gọn nhẹ, tránh cồng kềnh.

3.    Tác động đến người dân: Việc tách biệt và chuyên môn hóa khâu “Quản lý giám sát” và “An toàn hệ thống” giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm các rủi ro tín dụng. Điều này trực tiếp bảo vệ khoản tiền gửi tích góp của người dân và hạn chế tối đa các biến động tiêu cực trên thị trường tài chính.

III. TĂNG CƯỜNG HỆ THỐNG DỰ BÁO VÀ THÔNG TIN TÍN DỤNG QUỐC GIA

1.    Đơn vị nòng cốt về thông tin: Duy trì Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) và Thời báo Ngân hàng là các đơn vị sự nghiệp công lập trọng yếu.

2.    Đẩy mạnh công tác dự báo: Vụ Dự báo, thống kê được bố trí 06 phòng chuyên trách nhằm nâng cao năng lực phân tích dữ liệu kinh tế vĩ mô.

3.    Góc nhìn giáo dục cộng đồng: Trong kỷ nguyên số, “thông tin chính xác” là công cụ bảo vệ tốt nhất cho người dân. Việc nâng cao năng lực dự báo và quản lý dữ liệu tín dụng giúp minh bạch hóa lịch sử tín dụng công dân, hỗ trợ người dân tiếp cận vốn vay ngân hàng chính đáng, đồng thời tránh xa các bẫy “tín dụng đen” tràn lan ngoài xã hội.

IV. LỜI KHUYÊN NÂNG CAO Ý THỨC PHÁP LUẬT TÀI CHÍNH CHO BÀ CON CỘNG ĐỒNG

1.    An tâm gửi tiền và sử dụng dịch vụ chính thống: Sự kiện tinh gọn và siết chặt an toàn hệ thống của Ngân hàng Nhà nước theo Nghị định 198/2026/NĐ-CP là cơ sở để bà con yên tâm khi giao dịch, gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng được Nhà nước cấp phép.

2.    Tự nâng cao kiến thức tài chính: Mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu các quy định về an toàn thanh toán, bảo mật thông tin tài khoản ngân hàng và nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo tài chính trực tuyến.

3.    Xây dựng lịch sử tín dụng lành mạnh: Giữ gìn uy tín tín dụng cá nhân trên hệ thống Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia (CIC) bằng việc vay – trả đúng hạn, không đứng tên vay hộ hoặc tham gia các hoạt động tài chính trái pháp luật.

V THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết được phát triển dựa trên sự tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi hướng tới việc cung cấp giải pháp toàn diện về pháp lý, quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu quý độc giả hoặc tổ chức có thắc mắc cần giải đáp, xin vui lòng liên hệ:  • Website: tuvanphapluattamlygiaoduc.vn

• Hotline: 0898.627.762