LUẬT THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT 2025 – NHỮNG ĐIỂM MỚI NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP KHÔNG THỂ BỎ QUA TỪ NĂM 2026

LUẬT THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT 2025 – NHỮNG ĐIỂM MỚI NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP KHÔNG THỂ BỎ QUA TỪ NĂM 2026

1. 1. Thuế tiêu thụ đặc biệt thay đổi để hướng tới tiêu dùng lành mạnh và phát triển bền vững

Từ ngày 01/01/2026, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, thay thế Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành. Đây là một trong những đạo luật quan trọng trong lĩnh vực tài chính – ngân sách, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như thói quen tiêu dùng của người dân.

Việc ban hành luật mới không chỉ nhằm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường, khuyến khích sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường và hạn chế tiêu dùng những mặt hàng, dịch vụ có nguy cơ gây tác động tiêu cực đến xã hội.

Nhiều quy định mới của luật sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán của một số loại hàng hóa như thuốc lá, rượu, bia, nước giải khát có đường, ô tô, xe mô tô phân khối lớn… Đồng thời, luật cũng tạo cơ chế ưu đãi đối với các phương tiện sử dụng năng lượng sạch nhằm thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh.

Thuế tiêu thụ đặc biệt là gì?

Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế đánh vào một số hàng hóa và dịch vụ đặc biệt. Đây thường là những sản phẩm:

• Có ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng;
• Là hàng hóa xa xỉ hoặc có giá trị lớn;
• Có nguy cơ gây tác động đến môi trường;
• Là dịch vụ mang tính giải trí đặc thù.

Khác với thuế giá trị gia tăng áp dụng rộng rãi, thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ áp dụng đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật.

Những hàng hóa tiếp tục thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Luật mới tiếp tục áp dụng thuế đối với nhiều nhóm hàng quen thuộc như:

• Thuốc lá.
• Rượu.
• Bia.
• Xe ô tô dưới 24 chỗ.
• Xe mô tô trên 125 cm³.
• Máy bay, trực thăng, du thuyền.
• Xăng.
• Điều hòa nhiệt độ có công suất từ trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU.
• Bài lá.
• Vàng mã, hàng mã.
• Một số dịch vụ như casino, karaoke, massage, golf, xổ số, đặt cược…

Đây đều là các nhóm hàng hóa, dịch vụ được Nhà nước định hướng điều tiết nhằm bảo đảm lợi ích xã hội và sử dụng hợp lý nguồn lực.

Điểm mới đáng chú ý nhất: Nước giải khát có đường chính thức chịu thuế

Một trong những thay đổi nhận được nhiều sự quan tâm là việc nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml theo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) chính thức được bổ sung vào danh mục chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Theo lộ trình:

• Từ ngày 01/01/2027: áp dụng thuế suất 8%.
• Từ ngày 01/01/2028: tăng lên 10%.

Đây là chính sách đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm giảm tình trạng tiêu thụ quá nhiều đồ uống có đường – nguyên nhân dẫn đến béo phì, tiểu đường và nhiều bệnh không lây nhiễm.

Người tiêu dùng vì vậy nên cân nhắc lựa chọn các loại đồ uống ít đường hoặc không đường để vừa bảo vệ sức khỏe, vừa tiết kiệm chi phí khi giá bán các sản phẩm chịu thuế có thể tăng trong thời gian tới.

Thuế thuốc lá tiếp tục được siết chặt

Luật mới không chỉ giữ nguyên thuế suất theo tỷ lệ mà còn bổ sung mức thuế tuyệt đối, áp dụng theo lộ trình từ năm 2027 đến năm 2031.

Ví dụ:

• Thuốc lá điếu sẽ áp dụng thêm mức thuế tuyệt đối từ 2.000 đồng/bao vào năm 2027 và tăng dần lên 10.000 đồng/bao vào năm 2031.
• Xì gà và các sản phẩm thuốc lá khác cũng tăng theo lộ trình tương tự.

Chính sách này nhằm giảm tỷ lệ hút thuốc, đặc biệt trong giới trẻ, đồng thời góp phần giảm gánh nặng chi phí y tế do các bệnh liên quan đến thuốc lá gây ra.

Thuế đối với rượu và bia tiếp tục tăng theo lộ trình

Rượu và bia là hai nhóm hàng hóa tiếp tục được điều chỉnh tăng thuế.

Đối với rượu từ 20 độ trở lên:

• Năm 2026: 65%.
• Đến năm 2031: tăng lên 90%.

Đối với bia:

• Năm 2026: 65%.
• Đến năm 2031: 90%.

Việc tăng thuế được thực hiện từng bước để doanh nghiệp có thời gian thích ứng, đồng thời góp phần hạn chế việc lạm dụng đồ uống có cồn, giảm tai nạn giao thông và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

2. 2. NHỮNG ĐIỂM MỚI VỀ THUẾ ĐỐI VỚI Ô TÔ, XE ĐIỆN VÀ CÁCH TÍNH THUẾ

Khuyến khích sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường

Một trong những điểm đáng chú ý của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025 là tiếp tục duy trì chính sách ưu đãi đối với các loại xe sử dụng năng lượng sạch, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và phát triển giao thông xanh.

Theo quy định của Luật:

• Xe ô tô chạy bằng pin (xe điện) tiếp tục được áp dụng mức thuế suất thấp hơn rất nhiều so với xe sử dụng động cơ xăng hoặc dầu trong giai đoạn từ ngày 01/01/2026.
• Từ ngày 01/3/2027, thuế suất đối với xe điện được điều chỉnh tăng nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với xe chạy bằng nhiên liệu truyền thống.
• Xe sử dụng xăng kết hợp điện (hybrid), xe sử dụng khí thiên nhiên hoặc nhiên liệu sinh học cũng được hưởng mức thuế ưu đãi bằng một tỷ lệ nhất định so với xe cùng loại chạy hoàn toàn bằng xăng.

Chính sách này vừa khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường, vừa tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh và phát triển ngành công nghiệp ô tô điện tại Việt Nam.

Thuế đối với ô tô vẫn được tính theo dung tích xi lanh

Đối với xe ô tô chạy bằng động cơ đốt trong, Luật tiếp tục áp dụng nguyên tắc:

Xe có dung tích xi lanh càng lớn thì thuế suất càng cao.

Ví dụ:

• Xe dưới 1.500 cm³ áp dụng mức thuế thấp hơn.
• Xe từ 2.000 cm³ đến 3.000 cm³ chịu mức thuế cao hơn.
• Các dòng xe có dung tích trên 6.000 cm³ chịu mức thuế rất cao.

Cách tính này nhằm điều tiết tiêu dùng đối với các dòng xe có giá trị lớn, tiêu hao nhiều nhiên liệu và phát thải cao, đồng thời khuyến khích người dân lựa chọn các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu hơn.

Những trường hợp không phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Không phải mọi hàng hóa thuộc danh mục chịu thuế đều phải nộp thuế trong mọi trường hợp. Luật quy định nhiều trường hợp được miễn áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn.

Một số trường hợp tiêu biểu gồm:

• Hàng hóa sản xuất để xuất khẩu ra nước ngoài.
• Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại theo quy định.
• Hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển.
• Hàng tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập đáp ứng đủ điều kiện của pháp luật.
• Hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế.
• Quà biếu, quà tặng trong định mức miễn thuế theo quy định.
• Máy bay, trực thăng, tàu lượn phục vụ vận tải, cứu hộ, cứu nạn, quốc phòng, an ninh hoặc các mục đích chuyên dùng khác.
• Xe cứu thương, xe tang lễ, xe chở phạm nhân và một số xe chuyên dùng theo quy định của Chính phủ.

Các quy định này nhằm tránh đánh thuế đối với những trường hợp phục vụ lợi ích công cộng, hoạt động nhân đạo hoặc không phát sinh tiêu dùng trong nước.

Ai là người phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt?

Theo Luật, người nộp thuế bao gồm:

• Tổ chức, cá nhân sản xuất hàng hóa thuộc diện chịu thuế.
• Tổ chức, cá nhân gia công hàng hóa chịu thuế.
• Tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa chịu thuế.
• Tổ chức, cá nhân kinh doanh các dịch vụ thuộc diện chịu thuế như karaoke, massage, casino, golf, xổ số, đặt cược…

Đáng chú ý, nếu doanh nghiệp mua hàng để xuất khẩu nhưng sau đó không xuất khẩu mà tiêu thụ trong nước thì doanh nghiệp đó phải kê khai và nộp thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định.

Thuế tiêu thụ đặc biệt được tính như thế nào?

Luật năm 2025 tiếp tục quy định hai phương pháp tính thuế:

1. Tính theo tỷ lệ phần trăm (thuế suất)

Đây là phương pháp phổ biến, được xác định bằng:

Thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp = Giá tính thuế × Thuế suất.

Giá tính thuế là giá bán hàng hóa hoặc giá cung ứng dịch vụ chưa bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường (nếu có).

2. Tính theo mức thuế tuyệt đối

Đối với một số mặt hàng như thuốc lá, ngoài thuế suất theo tỷ lệ phần trăm còn áp dụng mức thuế tuyệt đối tính theo số lượng sản phẩm (bao thuốc, điếu xì gà, trọng lượng thuốc lá…). Việc kết hợp hai phương pháp tính thuế giúp tăng hiệu quả quản lý và hạn chế tình trạng giảm giá bán để giảm số thuế phải nộp.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật mới đặt ra yêu cầu:

• Chủ động cập nhật lộ trình tăng thuế để xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp.
• Rà soát giá bán, chính sách phân phối và hợp đồng thương mại nhằm bảo đảm tuân thủ quy định về giá tính thuế.
• Chuẩn bị phương án tài chính khi các mức thuế mới bắt đầu áp dụng theo từng mốc thời gian.
• Đối với doanh nghiệp sản xuất đồ uống, thuốc lá, ô tô hoặc kinh doanh các dịch vụ chịu thuế, cần nghiên cứu kỹ các quy định mới để hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

Việc chủ động thích ứng với các thay đổi của Luật sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo đảm tuân thủ pháp luật trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

3. 3. QUY ĐỊNH VỀ HOÀN THUẾ, GIẢM THUẾ VÀ NHỮNG ĐIỀU NGƯỜI DÂN, DOANH NGHIỆP CẦN CHUẨN BỊ

Những trường hợp được hoàn thuế và khấu trừ thuế

Bên cạnh việc quy định rõ đối tượng chịu thuế và mức thuế, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025 cũng quy định các trường hợp được hoàn thuế và khấu trừ thuế nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người nộp thuế.

Theo đó, người nộp thuế được hoàn thuế trong một số trường hợp như:

• Hàng hóa là nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hoặc gia công hàng xuất khẩu; việc hoàn thuế chỉ áp dụng đối với số lượng hàng hóa thực tế đã xuất khẩu.
• Khi thực hiện quyết toán thuế do giải thể hoặc phá sản mà còn số thuế tiêu thụ đặc biệt chưa được khấu trừ hết.
• Trường hợp được hoàn thuế theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Ngoài ra, người nộp thuế sản xuất hàng hóa chịu thuế bằng nguyên liệu đã nộp thuế tiêu thụ đặc biệt thì được khấu trừ số thuế đã nộp khi xác định số thuế phải nộp ở khâu sản xuất. Quy định này góp phần tránh tình trạng đánh thuế trùng và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trường hợp được giảm thuế

Luật cũng quy định cơ chế hỗ trợ đối với doanh nghiệp gặp khó khăn do các sự kiện bất khả kháng.

Theo đó, người nộp thuế sản xuất hàng hóa thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt có thể được xem xét giảm thuế nếu bị thiệt hại do:

• Thiên tai;
• Tai nạn bất ngờ.

Mức giảm thuế được xác định căn cứ vào mức độ thiệt hại thực tế nhưng không vượt quá 30% số thuế phải nộp của năm xảy ra thiệt hại và cũng không vượt quá giá trị tài sản bị thiệt hại sau khi đã được bồi thường (nếu có).

Quy định này thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước đối với doanh nghiệp trong những trường hợp khó khăn khách quan, góp phần giúp doanh nghiệp sớm khôi phục hoạt động sản xuất.

Luật có hiệu lực từ ngày 01/01/2026

Theo quy định tại Điều 11, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.

Kể từ thời điểm này, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2008 và các luật sửa đổi, bổ sung trước đây hết hiệu lực thi hành.

Tuy nhiên, đối với một số mặt hàng như thuốc lá, rượu, bia, xe ô tô và nước giải khát có đường, Luật quy định lộ trình điều chỉnh thuế theo từng năm. Điều này giúp doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đồng thời giảm tác động đột ngột đến thị trường và người tiêu dùng.

Người dân cần lưu ý những gì?

Đối với người tiêu dùng, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025 sẽ tác động trực tiếp đến giá của một số hàng hóa và dịch vụ.

Người dân nên lưu ý:

• Theo dõi lộ trình tăng thuế đối với thuốc lá, rượu, bia và nước giải khát có đường để chủ động trong chi tiêu.
• Hạn chế sử dụng các sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, góp phần xây dựng lối sống lành mạnh.
• Ưu tiên lựa chọn các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu, xe điện hoặc xe sử dụng năng lượng sạch để được hưởng chính sách thuế ưu đãi.
• Tìm hiểu kỹ các quy định của pháp luật khi mua bán, nhập khẩu hoặc kinh doanh các mặt hàng thuộc diện chịu thuế nhằm tránh những vi phạm không đáng có.

Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới sẽ giúp người dân chủ động hơn trong tiêu dùng, đồng thời góp phần thực hiện đúng các chính sách của Nhà nước.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu hoặc kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, việc chủ động thích ứng với Luật mới là rất cần thiết.

Doanh nghiệp cần:

• Rà soát danh mục hàng hóa, dịch vụ đang kinh doanh để xác định nghĩa vụ thuế theo quy định mới.
• Cập nhật lộ trình điều chỉnh thuế suất đối với từng nhóm hàng hóa để xây dựng kế hoạch tài chính và giá bán phù hợp.
• Kiểm tra việc xác định giá tính thuế, kê khai và nộp thuế nhằm bảo đảm đúng quy định của pháp luật.
• Tăng cường công tác kế toán, lưu giữ chứng từ để được khấu trừ hoặc hoàn thuế khi đủ điều kiện.
• Định hướng đầu tư vào các sản phẩm, công nghệ và phương tiện thân thiện với môi trường nhằm tận dụng các chính sách ưu đãi về thuế.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng hiệu quả với các chính sách thuế mới.

Chung tay thực hiện tốt Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025 là bước hoàn thiện quan trọng trong chính sách thuế của Việt Nam. Không chỉ hướng tới mục tiêu tăng cường quản lý thu ngân sách, Luật còn góp phần định hướng tiêu dùng có trách nhiệm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Việc áp dụng lộ trình tăng thuế đối với các sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, bổ sung nước giải khát có đường vào diện chịu thuế và tiếp tục ưu đãi đối với phương tiện sử dụng năng lượng sạch cho thấy định hướng rõ ràng của Nhà nước trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế với bảo đảm an sinh xã hội và bảo vệ môi trường.

Mỗi người dân, doanh nghiệp và tổ chức cần chủ động tìm hiểu, cập nhật các quy định của Luật để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, đồng thời thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng văn minh, tiết kiệm và bền vững. Sự đồng thuận và chấp hành nghiêm túc của toàn xã hội sẽ góp phần đưa Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả trong thực tiễn và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.