Lơ là kiểm tra, bảo trì hệ thống khí y tế trong phòng mổ có thể biến một lỗi quản trị kỹ thuật thành sự cố nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của người bệnh và nhân viên y tế.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại một bệnh viện đa khoa, hệ thống đường ống dẫn khí gây mê trong khu vực phòng mổ được đưa vào sử dụng trong thời gian dài nhưng việc kiểm tra, bảo trì và theo dõi tình trạng hệ thống không được thực hiện đầy đủ. Bộ phận phụ trách kỹ thuật có dấu hiệu lơ là trong việc kiểm tra áp suất và phát hiện nguy cơ hư hỏng của đường ống.

Trong một ca phẫu thuật, đường ống dẫn khí xảy ra sự cố vỡ, làm khí thoát ra khu vực phòng mổ. Hai bác sĩ đang làm việc và một bệnh nhân có mặt trong phòng mổ bị ảnh hưởng sức khỏe, ngất lịm và phải được xử lý cấp cứu.

Sự việc đặt ra vấn đề về trách nhiệm của cá nhân được giao quản lý, kiểm tra và bảo trì hệ thống, cũng như trách nhiệm của bệnh viện trong việc bảo đảm an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về trách nhiệm khi thiếu trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ

Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) quy định về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Theo đó, người có chức vụ, quyền hạn nếu vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao, đồng thời gây ra hậu quả thuộc các trường hợp luật định, có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. Điều luật đặt trọng tâm vào mối quan hệ giữa nhiệm vụ được giao, hành vi thiếu trách nhiệm và hậu quả thực tế xảy ra.

2. Nguyên tắc xác định trách nhiệm dựa trên nhiệm vụ, lỗi và hậu quả

Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025):

“ Điều 360. Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng[357]

1. Người nào có chức vụ, quyền hạn vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao thuộc một trong các trường hợp sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 179, 308 và 376 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;…….”

Áp dụng vào tình huống:

• Không thể chỉ căn cứ vào việc đường ống bị vỡ và có người bị ngất để mặc nhiên kết luận một cá nhân phạm tội. Cần xác định rõ ai được giao nhiệm vụ kiểm tra, bảo trì, theo dõi hệ thống; quy trình kiểm tra có được thực hiện hay không; người có trách nhiệm có biết hoặc phải biết nguy cơ nhưng vẫn bỏ qua hay không; và việc thiếu trách nhiệm có mối quan hệ nhân quả với hậu quả sức khỏe của ba người hay không.

Kết luận pháp lý: Trách nhiệm hình sự chỉ được đặt ra khi có đủ căn cứ chứng minh các dấu hiệu của tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Bên cạnh trách nhiệm hình sự của cá nhân nếu có, bệnh viện và những người liên quan còn có thể phải xem xét trách nhiệm quản lý, chuyên môn và bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật tùy vào kết quả xác minh vụ việc.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Một sự cố xảy ra ngay trong phòng mổ có thể tạo ra tâm lý hoảng loạn, lo sợ cho người bệnh, gia đình và đội ngũ y tế. Đối với nhân viên y tế, việc chứng kiến đồng nghiệp và bệnh nhân cùng gặp sự cố cũng có thể tạo áp lực tâm lý sau sự việc. Vì vậy, bên cạnh xử lý đúng quy định, bệnh viện cần có thái độ minh bạch, trách nhiệm, hỗ trợ người bị ảnh hưởng và nghiêm túc rút kinh nghiệm. Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cần nhấn mạnh rằng sự cẩn trọng trong từng khâu quản lý hạ tầng y tế cũng chính là một phần của trách nhiệm bảo vệ tính mạng người bệnh.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Đây là dấu hiệu của một khủng hoảng an toàn hạ tầng lâm sàng cần được xử lý theo nguyên tắc phòng ngừa và kiểm soát rủi ro. Bệnh viện cần lập tức kiểm soát khu vực xảy ra sự cố, rà soát hệ thống đường ống, hồ sơ bảo trì, lịch kiểm tra, hồ sơ nghiệm thu và các tài liệu kỹ thuật liên quan. Không nên chỉ tập trung vào việc tìm một cá nhân để quy trách nhiệm mà phải xác định toàn bộ lỗ hổng trong chuỗi quản trị: từ phân công nhiệm vụ, kiểm định, bảo trì đến cơ chế cảnh báo và xử lý sự cố. Nếu có dấu hiệu tội phạm thì phải bảo toàn chứng cứ, phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để xác minh, điều tra và xử lý theo quy định tố tụng hình sự.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

1. Bước 1 – Ưu tiên cấp cứu và bảo vệ người bệnh: Trước hết phải bảo đảm an toàn cho bệnh nhân và nhân viên y tế, đưa người bị ảnh hưởng ra khỏi khu vực nguy hiểm và thực hiện xử trí y tế phù hợp theo đánh giá của đội ngũ chuyên môn.
2. Bước 2 – Cô lập khu vực và kiểm soát hệ thống: Tạm dừng sử dụng khu vực, thiết bị hoặc hệ thống có liên quan đến sự cố cho đến khi được kiểm tra an toàn. Đồng thời cần kiểm soát việc tiếp cận khu vực để tránh phát sinh thêm nguy cơ hoặc làm thay đổi hiện trường.
3. Bước 3 – Bảo toàn hồ sơ và xác định nguyên nhân: Bệnh viện cần lưu giữ hồ sơ bảo trì, kiểm tra, nghiệm thu, phân công nhiệm vụ và các tài liệu kỹ thuật liên quan. Việc xác định nguyên nhân phải dựa trên dữ liệu khách quan, tránh kết luận vội vàng khi chưa có đánh giá chuyên môn.
4. Bước 4 – Xác định trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận: Làm rõ ai chịu trách nhiệm quản lý hệ thống, ai thực hiện kiểm tra, ai có nghĩa vụ phát hiện và báo cáo nguy cơ, đồng thời xác định việc bỏ sót hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ đã góp phần dẫn đến sự cố như thế nào.

Thông điệp: Trong môi trường bệnh viện, an toàn không chỉ phụ thuộc vào trình độ chuyên môn của bác sĩ mà còn phụ thuộc vào từng mắt xích của hệ thống quản trị.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.