Pháp lý quốc tế
TÌNH HUỐNG SỐ 478: DOANH NGHIỆP KHÔNG ĐĂNG KÝ NHÃN HIỆU TẠI CÁC THỊ TRƯỜNG TIỀM NĂNG
Th9
TÌNH HUỐNG SỐ 478: DOANH NGHIỆP KHÔNG ĐĂNG KÝ NHÃN HIỆU TẠI CÁC THỊ TRƯỜNG TIỀM NĂNG
Trong thương mại quốc tế, một nhãn hiệu không chỉ là dấu hiệu để nhận diện sản phẩm mà còn là tài sản vô hình gắn trực tiếp với uy tín và giá trị thương mại của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài nhưng không chủ động đăng ký nhãn hiệu, rủi ro có thể không nằm ở chất lượng hàng hóa mà ở chính quyền sở hữu đối với thương hiệu. Chỉ một bước chậm trong đăng ký bảo hộ cũng có thể khiến doanh nghiệp mất quyền sử dụng tên gọi, logo đã xây dựng trong nhiều năm.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- Tóm tắt tình huống thực tế
Công ty nước X sản xuất và kinh doanh sản phẩm thực phẩm mang nhãn hiệu “ABC”. Sau nhiều năm phát triển trong nước, sản phẩm được người tiêu dùng biết đến và bắt đầu được xuất khẩu sang thị trường nước ngoài Y.
Do tập trung vào mở rộng sản xuất và tìm kiếm đối tác, Công ty X cho rằng việc đăng ký nhãn hiệu tại nước ngoài chưa cần thiết nên chỉ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam.
Một thời gian sau, Công ty phát hiện một doanh nghiệp tại thị trường Y đã đăng ký nhãn hiệu “ABC” trước cho nhóm hàng hóa tương tự. Doanh nghiệp này yêu cầu Công ty X ngừng sử dụng nhãn hiệu “ABC” trên sản phẩm, bao bì và hoạt động quảng cáo tại thị trường Y.
Kết quả, Công ty X đứng trước nguy cơ phải đổi tên thương hiệu, thay đổi bao bì, thu hồi hàng hóa và mất một phần thị trường đã xây dựng. Giá trị thương hiệu được đầu tư trong nhiều năm nhưng không được bảo vệ tương xứng.
- Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Theo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025, quyền đối với nhãn hiệu về nguyên tắc được xác lập trên cơ sở đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ, trừ trường hợp nhãn hiệu nổi tiếng. Đồng thời, pháp luật ghi nhận tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký nhãn hiệu cho hàng hóa, dịch vụ do mình sản xuất, cung cấp.
Đáng lưu ý, đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam không đồng nghĩa với việc nhãn hiệu đương nhiên được bảo hộ tại nước ngoài. Khi doanh nghiệp mở rộng hoạt động sang thị trường Y, cần chủ động đánh giá và thực hiện thủ tục bảo hộ nhãn hiệu tại thị trường đó hoặc thông qua cơ chế đăng ký quốc tế phù hợp.
Việc chậm đăng ký có thể tạo ra rủi ro đặc biệt nghiêm trọng: một chủ thể khác tại thị trường mục tiêu có thể đăng ký trước nhãn hiệu tương tự hoặc trùng với nhãn hiệu của doanh nghiệp. Khi đó, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc tiếp tục sử dụng thương hiệu, đặc biệt nếu nhãn hiệu chưa được bảo hộ tại quốc gia sở tại.
Nói cách khác, thương hiệu được xây dựng bằng thị trường nhưng quyền sở hữu phải được bảo vệ bằng pháp luật.
- Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Sai lầm của doanh nghiệp thường bắt nguồn từ tâm lý “thương hiệu của mình thì đương nhiên là của mình” hoặc chỉ chú trọng bán hàng mà chưa coi sở hữu trí tuệ là một bộ phận của chiến lược kinh doanh quốc tế.
Do đó, doanh nghiệp cần thay đổi nhận thức: đưa sản phẩm vào một thị trường mới phải đi cùng với việc kiểm tra và bảo hộ tài sản trí tuệ tại thị trường đó.
Về quản trị, nhãn hiệu cần được xem là tài sản chiến lược, được kiểm kê, theo dõi và bảo vệ tương tự các tài sản quan trọng khác của doanh nghiệp. Việc đăng ký sớm không chỉ nhằm phòng ngừa tranh chấp mà còn tạo nền tảng để doanh nghiệp mở rộng thị trường, nhượng quyền, chuyển giao hoặc khai thác giá trị thương hiệu.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia
Một là, rà soát danh mục nhãn hiệu đang sử dụng và xác định các thị trường nước ngoài mà doanh nghiệp có kế hoạch xuất khẩu, đầu tư hoặc mở rộng kinh doanh.
Hai là, tra cứu khả năng đăng ký tại từng thị trường trước khi đầu tư mạnh vào quảng bá và phát triển thương hiệu.
Ba là, chủ động đăng ký nhãn hiệu sớm tại các thị trường tiềm năng, lựa chọn phương thức đăng ký quốc gia hoặc đăng ký quốc tế phù hợp. Luật Sở hữu trí tuệ cũng ghi nhận cơ chế đăng ký quốc tế nhãn hiệu theo Nghị định thư và Thỏa ước Madrid trong những trường hợp đáp ứng điều kiện áp dụng.
Bốn là, xây dựng quy trình quản trị tài sản sở hữu trí tuệ, trong đó xác định rõ người phụ trách, thời hạn bảo hộ, phạm vi hàng hóa/dịch vụ và kế hoạch gia hạn.
Năm là, xử lý ngay khi phát hiện bên thứ ba đăng ký hoặc sử dụng nhãn hiệu tương tự, thay vì chờ đến khi tranh chấp phát sinh mới tìm kiếm biện pháp pháp lý.
Thông điệp chuyên gia: Trong thương mại quốc tế, không đăng ký nhãn hiệu tại thị trường tiềm năng có thể biến thành mất thương hiệu tại chính thị trường mà doanh nghiệp đã mất nhiều năm để xây dựng. Bảo hộ sớm không phải là chi phí phát sinh – đó là khoản đầu tư để giữ lại tài sản thương hiệu của doanh nghiệp.
Góc nhìn chuyên gia:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.