TÌNH HUỐNG SỐ 456: THIẾU SỰ CHUẨN BỊ VỀ LOGISTICS ĐA PHƯƠNG THỨC?
Trong hoạt động thương mại quốc tế, logistics đa phương thức giúp hàng hóa được vận chuyển linh hoạt qua nhiều phương thức như đường bộ, đường biển, đường hàng không. Tuy nhiên, việc kết hợp nhiều chặng vận chuyển cũng đồng nghĩa với việc phát sinh nhiều điểm có thể dẫn đến chậm trễ. Chỉ một khâu không được chuẩn bị kỹ về lịch trình, chuyển tải hoặc phương án dự phòng cũng có thể khiến toàn bộ thời gian giao hàng bị kéo dài, phát sinh chi phí và tranh chấp với đối tác. Từ thực tế đó, tình huống sau đặt ra vấn đề: Điều gì xảy ra khi doanh nghiệp thiếu sự chuẩn bị cho logistics đa phương thức và hậu quả trực tiếp là giao hàng chậm?
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý và các văn bản liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- Tóm tắt tình huống thực tế
Hộ ông A, xã B, tỉnh C ký hợp đồng với một doanh nghiệp logistics để vận chuyển lô hàng xuất khẩu sang nước ngoài. Theo thỏa thuận, hàng được vận chuyển kết hợp bằng đường bộ – đường biển – đường bộ, với thời hạn giao hàng cụ thể.
Tuy nhiên, do doanh nghiệp logistics không dự liệu đầy đủ thời gian chuyển tải, lịch tàu và phương án thay thế khi phát sinh sự cố ở một chặng vận chuyển, lô hàng bị giao chậm nhiều ngày. Hậu quả, đối tác nước ngoài phạt vi phạm hợp đồng, một phần hàng hóa giảm chất lượng và ông A phải chịu thiệt hại đáng kể.
Vấn đề đặt ra ở đây, ai phải chịu trách nhiệm khi hàng giao chậm trong quá trình logistics đa phương thức?
- Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Về nguyên tắc, vận tải đa phương thức là việc vận chuyển hàng hóa bằng ít nhất hai phương thức vận tải khác nhau trên cơ sở một hợp đồng vận tải đa phương thức. Người kinh doanh vận tải đa phương thức chịu trách nhiệm đối với hàng hóa từ khi nhận hàng cho đến khi giao trả cho người nhận.
Đặc biệt, khi thời hạn giao hàng đã được thỏa thuận, doanh nghiệp logistics phải có trách nhiệm tổ chức thực hiện các công việc cần thiết để bảo đảm giao hàng đúng cam kết. Việc giao chậm có thể làm phát sinh trách nhiệm bồi thường nếu nguyên nhân thuộc phạm vi trách nhiệm của người kinh doanh vận tải đa phương thức.
Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể được miễn trách nhiệm nếu chứng minh việc giao chậm xuất phát từ bất khả kháng, lỗi của người gửi/người nhận hoặc các nguyên nhân được pháp luật quy định. Vì vậy, hợp đồng cần quy định rõ thời hạn giao hàng, trách nhiệm tại từng chặng, trường hợp miễn trách nhiệm và cơ chế xử lý khi phát sinh chậm trễ.
- Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Giao hàng chậm không chỉ là vấn đề vận chuyển mà còn là vấn đề quản trị rủi ro. Tâm lý chủ quan, cho rằng chỉ cần thuê đơn vị logistics là có thể “giao hết” trách nhiệm cho bên vận chuyển, dễ khiến doanh nghiệp bỏ qua những rủi ro tại các điểm chuyển tải.
Do đó, cần hình thành tư duy chủ động dự phòng: dự kiến thời gian thực tế cho từng chặng, kiểm soát lịch trình, chuẩn bị phương án vận chuyển thay thế và thường xuyên cập nhật tình trạng lô hàng.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia
Doanh nghiệp nên:
Xây dựng timeline logistics cụ thể cho từng phương thức vận tải.
Quy định rõ thời hạn giao hàng và trách nhiệm khi giao chậm trong hợp đồng.
Xác định rõ bên chịu trách nhiệm tại từng chặng và khi chuyển tải.
Chuẩn bị phương án vận chuyển thay thế khi tàu, xe hoặc tuyến vận chuyển gặp sự cố.
Lưu giữ đầy đủ chứng từ, thông báo và dữ liệu hành trình để làm căn cứ xác định nguyên nhân chậm giao.
Kiểm tra bảo hiểm và giới hạn trách nhiệm của doanh nghiệp logistics trước khi ký hợp đồng.
Thông điệp chuyên gia: Trong logistics đa phương thức, giao hàng đúng hạn không chỉ phụ thuộc vào một phương tiện vận tải mà phụ thuộc vào khả năng quản trị toàn bộ chuỗi vận chuyển. Chuẩn bị càng kỹ từ đầu, nguy cơ tranh chấp và thiệt hại do giao hàng chậm càng được kiểm soát.
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.

