LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM, HÀNG HÓA NĂM 2025: NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM – BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG – THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG MINH BẠCH

LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM, HÀNG HÓA NĂM 2025:

NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM – BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG – THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG MINH BẠCH

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ, hoạt động thương mại điện tử ngày càng phổ biến và chuỗi cung ứng hàng hóa mở rộng trên phạm vi toàn cầu, yêu cầu bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa trở thành yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Nhằm đáp ứng yêu cầu đó, Quốc hội đã thông qua Luật số 78/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tạo hành lang pháp lý hiện đại, tăng cường quản lý chất lượng theo hướng minh bạch, ứng dụng công nghệ số và lấy người tiêu dùng làm trung tâm.

Dưới góc nhìn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị, đạo luật này không chỉ siết chặt trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần xây dựng văn hóa tiêu dùng an toàn, kinh doanh có trách nhiệm và phát triển bền vững.

BỐI CẢNH THỰC TIỄN – KHI CHẤT LƯỢNG HÀNG HÓA TRỞ THÀNH MỐI QUAN TÂM CỦA TOÀN XÃ HỘI

Thực tế thời gian qua cho thấy, không ít vụ việc hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc quảng cáo sai sự thật đã ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tài sản và niềm tin của người tiêu dùng. Đặc biệt, cùng với sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, việc mua bán hàng hóa trên các nền tảng số cũng đặt ra nhiều thách thức trong kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp sản xuất chân chính luôn mong muốn xây dựng thương hiệu bằng chất lượng sản phẩm nhưng lại chịu sức ép cạnh tranh từ những sản phẩm không bảo đảm tiêu chuẩn, gây mất công bằng trên thị trường.

Những bất cập đó cho thấy yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng nâng cao trách nhiệm của tất cả các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng, từ sản xuất, nhập khẩu, phân phối đến người bán và người tiêu dùng.

Luật số 78/2025/QH15 ra đời nhằm đổi mới phương thức quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo hướng quản lý rủi ro, tăng cường ứng dụng công nghệ số, minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng. Đồng thời, Luật cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và hội nhập quốc tế.

Theo ThS. Nguyễn Hữu Long:

“Chất lượng sản phẩm không chỉ phản ánh năng lực của doanh nghiệp mà còn thể hiện đạo đức kinh doanh và trách nhiệm đối với cộng đồng. Khi pháp luật được tuân thủ nghiêm túc, người tiêu dùng được bảo vệ, doanh nghiệp chân chính được phát triển và thị trường sẽ vận hành minh bạch, bền vững hơn.”

GÓC NHÌN PHÁP LÝ – NHỮNG ĐIỂM MỚI QUAN TRỌNG CỦA LUẬT SỐ 78/2025/QH15 MÀ NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT

Luật số 78/2025/QH15 đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo hướng hiện đại, minh bạch và phù hợp với xu thế chuyển đổi số. Dưới đây là những nội dung nổi bật mà cộng đồng cần đặc biệt quan tâm.

1. Tăng cường trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh, đặc biệt trên nền tảng số

Luật bổ sung nhiều nghĩa vụ mới đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, nhất là hoạt động trên các nền tảng thương mại điện tử. Theo đó, người bán phải kiểm tra, xác minh thông tin về sản phẩm, hàng hóa trước khi đăng tải; tuân thủ quy định về chất lượng, ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc; đồng thời thiết lập hệ thống tiếp nhận phản ánh, khiếu nại và kịp thời dừng bán khi phát hiện hàng hóa không bảo đảm chất lượng hoặc đã có quyết định thu hồi của cơ quan có thẩm quyền.

Theo ThS. Nguyễn Hữu Long, quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm của người kinh doanh trong môi trường số, hạn chế tình trạng buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng và bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng.

2. Mở rộng quyền của người tiêu dùng

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là tăng cường quyền tiếp cận thông tin của người tiêu dùng. Người dân có quyền được truy xuất nguồn gốc, tra cứu thông tin về tiêu chuẩn áp dụng, kết quả đánh giá sự phù hợp của sản phẩm thông qua nhãn, mã QR, mã số, mã vạch hoặc các phương tiện điện tử khác. Đồng thời, người tiêu dùng được tiếp cận hệ thống phản ánh, khiếu nại trực tuyến và được cảnh báo kịp thời về các sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tài sản hoặc môi trường.

Đây là bước tiến quan trọng trong việc bảo đảm quyền được biết, quyền được lựa chọn và quyền được bảo vệ của người tiêu dùng trong thời đại số.

3. Quy định rõ nghĩa vụ của người tiêu dùng

Bên cạnh việc mở rộng quyền lợi, Luật cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người tiêu dùng trong quá trình sử dụng sản phẩm, hàng hóa. Người tiêu dùng có nghĩa vụ kiểm tra hàng hóa trước khi nhận, sử dụng đúng hướng dẫn kỹ thuật, bảo quản đúng quy định và phối hợp với cơ quan chức năng hoặc doanh nghiệp khi có yêu cầu thu hồi sản phẩm không bảo đảm chất lượng.

Điều này góp phần xây dựng văn hóa tiêu dùng văn minh, chủ động và có trách nhiệm.

4. Tăng cường quản lý chất lượng ngay từ khâu sản xuất

Luật yêu cầu tổ chức, cá nhân sản xuất phải áp dụng hệ thống quản lý chất lượng phù hợp; công bố tiêu chuẩn áp dụng; thực hiện ghi nhãn, nhãn điện tử hoặc hộ chiếu số của sản phẩm; bảo đảm truy xuất nguồn gốc và thực hiện công bố hợp quy đối với các sản phẩm thuộc nhóm có mức độ rủi ro trung bình hoặc cao. Đồng thời, doanh nghiệp phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ chất lượng để phục vụ kiểm tra và truy xuất khi cần thiết.

Theo góc nhìn pháp lý, đây là giải pháp quan trọng nhằm chuyển mạnh từ kiểm soát khi xảy ra vi phạm sang phòng ngừa rủi ro ngay từ quá trình sản xuất.

5. Phát huy vai trò của các tổ chức xã hội trong bảo vệ người tiêu dùng

Luật bổ sung quyền và nghĩa vụ của các tổ chức xã hội nghề nghiệp và tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các tổ chức này được tham gia tuyên truyền, giám sát, phản biện xã hội, cảnh báo sớm về sản phẩm có dấu hiệu vi phạm, phối hợp khảo sát, thử nghiệm, truy xuất nguồn gốc và hỗ trợ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng.

Theo ThS. Nguyễn Hữu Long, việc huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội sẽ góp phần tạo nên cơ chế giám sát nhiều tầng, nâng cao tính minh bạch của thị trường và tăng cường niềm tin của người dân đối với hệ thống quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Thông điệp pháp lý: Luật số 78/2025/QH15 không chỉ siết chặt trách nhiệm của các chủ thể tham gia sản xuất, kinh doanh mà còn mở rộng quyền của người tiêu dùng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quản lý chất lượng và xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn, lấy chất lượng và quyền lợi của người dân làm trung tâm.

GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC VÀ KHUYẾN NGHỊ TỪ CHUYÊN GIA

Dưới góc nhìn của ThS. Nguyễn Hữu Long, Luật số 78/2025/QH15 không chỉ là sự sửa đổi các quy định về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa mà còn góp phần xây dựng văn hóa kinh doanh trung thực, tiêu dùng thông minh và trách nhiệm xã hội trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ.

Đối với doanh nghiệp, chất lượng sản phẩm không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quyết định uy tín, thương hiệu và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Việc chủ động tuân thủ các quy định về công bố tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn và quản lý chất lượng sẽ giúp doanh nghiệp tạo dựng niềm tin với khách hàng, hạn chế rủi ro pháp lý và mở rộng cơ hội hội nhập.

Đối với người tiêu dùng, Luật đã trao thêm nhiều quyền trong việc tiếp cận thông tin, truy xuất nguồn gốc và phản ánh các hành vi vi phạm. Tuy nhiên, quyền lợi chỉ được bảo đảm khi mỗi người dân chủ động tìm hiểu thông tin sản phẩm, lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện sản phẩm không bảo đảm chất lượng.

Để Luật phát huy hiệu quả trong thực tiễn, ThS. Nguyễn Hữu Long khuyến nghị:

• Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, thực hiện đầy đủ quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
• Người kinh doanh trên nền tảng số phải kiểm soát chặt chẽ thông tin hàng hóa, kịp thời xử lý khiếu nại và dừng lưu thông đối với sản phẩm vi phạm.
• Người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn sản phẩm có thông tin minh bạch, kiểm tra kỹ nguồn gốc và sử dụng các kênh phản ánh, khiếu nại khi quyền lợi bị xâm phạm.
• Cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội cần tăng cường phối hợp tuyên truyền, giám sát và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn.

Thông điệp từ chuyên gia:

“Chất lượng sản phẩm là nền tảng của niềm tin. Khi doanh nghiệp kinh doanh bằng trách nhiệm, người tiêu dùng lựa chọn bằng hiểu biết và pháp luật được thực thi nghiêm minh, chúng ta sẽ cùng xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết được thực hiện dưới góc nhìn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị.

Nếu Quý độc giả cần tư vấn hoặc hỗ trợ về các quy định liên quan đến chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các vấn đề pháp lý trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, vui lòng liên hệ Trung tâm Tư vấn Pháp luật qua website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.