TÌNH HUỐNG SỐ 185: ĐẤT THU HỒI LÀM ĐƯỜNG CAO TỐC: GIÁ BỒI THƯỜNG CÔNG TRÌNH NHÀ Ở XÂY DỰNG TRÊN ĐẤT ĐƯỢC TÍNH NHƯ THẾ NÀO?

Khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án giao thông trọng điểm như đường cao tốc, vấn đề được người dân quan tâm nhiều nhất không chỉ là giá bồi thường về đất mà còn là mức bồi thường đối với nhà ở và các công trình gắn liền với đất. Không ít trường hợp cho rằng mức bồi thường chưa tương xứng với giá trị thực tế của công trình, dẫn đến khiếu nại, thắc mắc kéo dài. Vậy pháp luật quy định việc bồi thường đối với nhà ở khi bị thu hồi đất được xác định như thế nào?

1. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

Gia đình ông A có một căn nhà cấp 4 được xây dựng hợp pháp trên thửa đất thuộc diện thu hồi để thực hiện dự án đường cao tốc. Sau khi nhận phương án bồi thường, ông A nhận thấy số tiền bồi thường đối với căn nhà thấp hơn nhiều so với chi phí xây dựng hiện nay nên không đồng ý và đề nghị được tính theo giá thị trường.

Ông A băn khoăn: Khi Nhà nước thu hồi đất, giá trị bồi thường đối với nhà ở được xác định theo căn cứ nào? Có được tính theo chi phí xây dựng mới hay không?

2. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”

Theo Điều 102 Luật Đất đai, khi Nhà nước thu hồi đất mà người sử dụng đất đủ điều kiện được bồi thường thì tài sản gắn liền với đất, bao gồm nhà ở và các công trình xây dựng hợp pháp, sẽ được xem xét bồi thường theo quy định của pháp luật.

Việc xác định giá trị bồi thường đối với nhà ở không căn cứ vào giá mua bán trên thị trường mà được tính theo giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương tại thời điểm bồi thường.

Để bảo đảm thống nhất trong quá trình áp dụng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành đơn giá xây dựng mới đối với từng loại nhà, công trình và vật kiến trúc trên địa bàn. Cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào loại nhà, kết cấu, diện tích, cấp công trình, thời gian sử dụng và hiện trạng thực tế để xác định mức bồi thường theo quy định.

Ngoài khoản bồi thường đối với nhà ở, tùy từng trường hợp cụ thể, người có đất bị thu hồi còn có thể được xem xét hỗ trợ về di chuyển, tái định cư và các chính sách hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật.

3. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Đối với nhiều gia đình, ngôi nhà không chỉ là tài sản có giá trị lớn mà còn là nơi gắn bó với nhiều thế hệ. Vì vậy, khi nhận thông báo thu hồi đất, tâm lý lo lắng và băn khoăn về mức bồi thường là điều dễ hiểu.

Ở góc độ quản trị nhà nước, việc xây dựng phương án bồi thường cần bảo đảm công khai, minh bạch và giải thích rõ căn cứ xác định giá trị công trình để người dân hiểu, đồng thuận và hạn chế phát sinh khiếu nại.

Về giáo dục pháp luật, người dân cần phân biệt rõ giữa giá trị bồi thường theo quy định của pháp luật và giá chuyển nhượng trên thị trường. Hai căn cứ này có mục đích và phương pháp xác định khác nhau, do đó không thể đồng nhất khi tính toán mức bồi thường.

4. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Theo chuyên gia Nguyễn Hữu Long, khi nhận được phương án bồi thường, người dân nên kiểm tra kỹ các thông tin về diện tích, loại công trình, cấp nhà, kết cấu xây dựng và đơn giá được áp dụng. Nếu phát hiện sai sót hoặc có căn cứ cho rằng việc xác định hiện trạng công trình chưa chính xác thì cần kịp thời phản ánh với cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, điều chỉnh theo đúng quy định.

Bên cạnh đó, các cơ quan thực hiện công tác bồi thường cần tăng cường đối thoại, công khai phương pháp xác định giá trị công trình và giải thích rõ căn cứ pháp lý để tạo sự đồng thuận, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng nhưng vẫn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Thông điệp từ chuyên gia: “Bồi thường đúng quy định không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn tạo nền tảng cho sự đồng thuận trong quá trình triển khai các công trình phục vụ lợi ích quốc gia và cộng đồng.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA
Việc bồi thường tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất là chính sách quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân. Xác định đúng giá trị công trình theo đơn giá xây dựng mới do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành sẽ góp phần bảo đảm tính khách quan, minh bạch và hạn chế những tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.