Mạng xã hội được tạo ra để kết nối con người, nhưng khi bị lạm dụng làm công cụ xúc phạm, bêu xấu và cô lập học sinh thì hậu quả không chỉ dừng lại ở một tin nhắn. Hành vi giáo viên lập nhóm Zalo kín để lăng mạ học sinh trước tập thể có thể xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, quyền trẻ em và đạo đức nhà giáo.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Một giáo viên chủ nhiệm THCS đã lập nhóm Zalo kín gồm ban cán sự lớp nhằm trao đổi công tác lớp học. Tuy nhiên, thay vì chỉ phục vụ mục đích quản lý, giáo viên nhiều lần đăng tải những lời lẽ thô tục, xúc phạm, gọi một học sinh cá biệt bằng các biệt danh mang tính miệt thị, đồng thời yêu cầu ban cán sự “không chơi”, “không giúp đỡ”, “để em đó tự chịu” nhằm cô lập học sinh khỏi tập thể.

Sau một thời gian, nội dung nhóm Zalo bị chia sẻ ra ngoài. Học sinh trở thành đối tượng bị xa lánh, chế giễu, thường xuyên bị bạn bè tẩy chay, dẫn đến khủng hoảng tâm lý, không muốn đến trường và có ý định bỏ học.

Gia đình học sinh đề nghị nhà trường xử lý nghiêm trách nhiệm của giáo viên, đồng thời đặt câu hỏi liệu việc sử dụng mạng xã hội để nhục mạ học sinh có vi phạm pháp luật hay không.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Học sinh là đối tượng được pháp luật bảo vệ đặc biệt về danh dự, nhân phẩm và quyền được học tập trong môi trường an toàn. Giáo viên càng phải tuân thủ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, tuyệt đối không được sử dụng mạng xã hội để xúc phạm hoặc kích động người khác cô lập người học.

1. Quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Khoản 1 Điều 16 Luật An ninh mạng năm 2025 quy định nghiêm cấm việc sử dụng không gian mạng để đăng tải, phát tán thông tin có nội dung xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của cá nhân hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đối với giáo viên, việc lập nhóm Zalo để lăng mạ học sinh và phát tán những nội dung mang tính hạ nhục ngay trong môi trường học đường là hành vi có dấu hiệu xâm phạm quyền nhân thân của người học trên không gian mạng.

2. Nguyên tắc bảo vệ trẻ em và bảo đảm môi trường giáo dục an toàn

• Khoản 8 Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016 nghiêm cấm hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm; kỳ thị, phân biệt đối xử, cô lập hoặc gây tổn hại về tinh thần đối với trẻ em.
• Khoản 1 Điều 22 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025):

“ Điều 22. Các hành vi bị nghiêm cấm trong cơ sở giáo dục

1.Xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể nhà giáo, cán bộ, người lao động của cơ sở giáo dục và người học.”

Áp dụng vào tình huống

Trong vụ việc này:

• Giáo viên đã sử dụng nhóm Zalo kín để đăng tải những lời lẽ mang tính xúc phạm, nhục mạ học sinh. Nếu việc xúc phạm gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có căn cứ xác định hành vi vi phạm pháp luật, giáo viên có thể bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định hiện hành tùy tính chất, mức độ của vụ việc.

Kết luận pháp lý: Theo quy định của pháp luật, hành vi lập nhóm Zalo để lăng mạ, xúc phạm, cô lập học sinh là hành vi đi ngược nguyên tắc bảo vệ trẻ em, xâm phạm danh dự, nhân phẩm và quyền được học tập trong môi trường giáo dục an toàn. Tùy mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, cá nhân thực hiện hành vi phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật và quy định về xử lý kỷ luật viên chức trong ngành giáo dục.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Đối với học sinh THCS, giáo viên là người có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành nhân cách. Khi chính giáo viên công khai nói xấu, dùng lời lẽ thô tục hoặc kích động tập thể xa lánh một học sinh, tổn thương tâm lý mà trẻ phải gánh chịu thường sâu sắc hơn nhiều so với sự xúc phạm từ bạn bè.

Sự cô lập kéo dài có thể khiến học sinh mất niềm tin vào thầy cô, mặc cảm, lo âu, giảm động lực học tập, thậm chí rơi vào khủng hoảng tâm lý và bỏ học. Giáo dục chân chính phải giúp học sinh sửa sai bằng sự cảm hóa, đồng hành và tôn trọng nhân phẩm, không phải bằng bạo lực tinh thần hay sự sỉ nhục trước tập thể.

Về khía cạnh quản trị rủi ro

Vụ việc đặt ra nhiều cảnh báo nghiêm trọng đối với công tác quản trị trường học: Xúc phạm danh dự nghiêm trọng, bạo lực tinh thần học đường làm trẻ khủng hoảng tâm lý, bỏ học: Đây là một trong những rủi ro lớn nhất đối với môi trường giáo dục an toàn và có thể ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của học sinh. Vi phạm nghiêm trọng đạo đức, quy tắc ứng xử của nhà giáo: Việc sử dụng mạng xã hội để bêu xấu học sinh làm suy giảm niềm tin của phụ huynh đối với nhà trường, ảnh hưởng uy tín của ngành giáo dục và văn hóa ứng xử sư phạm.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để ngăn ngừa những vụ việc tương tự, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất ba nhóm giải pháp:

1. Bước 1 – Kiểm soát việc sử dụng mạng xã hội trong nhà trường

Ban hành quy chế sử dụng Zalo, Facebook và các nền tảng mạng xã hội trong hoạt động giáo dục; nghiêm cấm mọi hành vi xúc phạm, bêu xấu hoặc chia sẻ thông tin gây tổn hại đến học sinh.

2. Bước 2 – Xây dựng văn hóa ứng xử sư phạm

Tăng cường bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng quản lý lớp học và xử lý học sinh cá biệt bằng các biện pháp giáo dục tích cực, tuyệt đối không sử dụng bạo lực tinh thần hay kích động tập thể cô lập học sinh.

3. Bước 3 – Thiết lập cơ chế bảo vệ học sinh: Xây dựng kênh tiếp nhận phản ánh độc lập, bảo mật; xử lý nhanh các vụ việc xâm phạm danh dự học sinh trên không gian mạng; đồng thời hỗ trợ tư vấn tâm lý để giúp học sinh sớm ổn định tinh thần và tiếp tục học tập.

Thông điệp: Một lời xúc phạm từ giáo viên có thể để lại vết thương tâm lý kéo dài nhiều năm. Giáo dục chỉ thực sự có giá trị khi được xây dựng trên sự tôn trọng nhân phẩm, lòng bao dung và trách nhiệm nghề nghiệp.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.