CẮT GIẢM VÀ ĐƠN GIẢN HÓA THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO NGHỊ QUYẾT 24/2026/NQ-CP: NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP ĐƯỢC HƯỞNG LỢI GÌ?

CẮT GIẢM VÀ ĐƠN GIẢN HÓA THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO NGHỊ QUYẾT 24/2026/NQ-CP: NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP ĐƯỢC HƯỞNG LỢI GÌ?

Trong tiến trình đổi mới và phát triển kinh tế – xã hội, việc tạo lập một môi trường kinh doanh thông thoáng, lành mạnh và công bằng luôn là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, thời gian qua, sự rườm rà của các thủ tục hành chính (TTHC), các điều kiện kinh doanh chồng chéo cùng rào cản về địa giới hành chính vẫn là những “cục tạ” kéo lùi sức bật của người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Ngày 29/04/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP về việc cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong hàng loạt lĩnh vực trọng yếu. Đây được xem là một bước tiến đột phá, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc tháo gỡ rào cản hành chính, kiến tạo thể chế phát triển.

Dưới góc nhìn tích hợp Pháp luật – Tâm lý – Quản trị của ThS. Nguyễn Hữu Long, bài viết phổ biến pháp luật này sẽ giải mã những nội dung quan trọng nhất của Nghị quyết 24/2026/NQ-CP và mang đến những lời khuyên thiết thực cho cộng đồng.

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ – NHỮNG “ĐIỂM NGHẼN” KINH ĐIỂN TRONG THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH

Thực tế cho thấy, nhiều người dân và doanh nghiệp từng rơi vào những hoàn cảnh tiêu tốn không ít thời gian, công sức và tiền bạc vì rào cản thủ tục:

Câu chuyện của doanh nghiệp: Anh Hoàng Nam (chủ một doanh nghiệp tại Đà Nẵng) chia sẻ việc mở rộng quy mô kinh doanh sang các lĩnh vực tài chính, xây dựng từng phải đi qua hàng loạt khâu thẩm định điều kiện kinh doanh phức tạp, qua nhiều tầng nấc trung gian khiến cơ hội đầu tư bị bỏ lỡ đáng tiếc.

Câu chuyện của người dân: Chị Thu Trang (ngụ tại Quảng Trị nhưng làm việc tại TP.HCM) từng phải di chuyển hàng trăm cây số về lại quê nhà chỉ để giải quyết một số giấy tờ hành chính tư pháp – nội vụ đơn giản, bởi quy trình xử lý trước đây bị ràng buộc chặt chẽ vào địa giới hành chính.

Tâm lý chung của người dân và doanh nghiệp khi đối mặt với các TTHC rườm rà là sự e ngại, mệt mỏi và thụ động. Nghị quyết 24/2026/NQ-CP ra đời chính là “cứu cánh” kịp thời nhằm tháo gỡ triệt để những điểm nghẽn này.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC” TỪ NGHỊ QUYẾT 24/2026/NQ-CP

Nghị quyết 24/2026/NQ-CP đặt ra hành lang pháp lý quan trọng nhằm cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Dưới đây là các điểm cốt lõi cộng đồng cần nắm vững:

1. Phạm vi cắt giảm, phân cấp diện rộng trên 07 lĩnh vực then chốt

Theo Điều 1 và Điều 3 Nghị quyết 24/2026/NQ-CP, Chính phủ quyết định thực hiện cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa các TTHC và điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 07 Bộ, ngành:

Bộ Quốc phòng (Phụ lục I.1)

Bộ Nội vụ (Phụ lục I.2)

Bộ Tài chính (Phụ lục I.3)

Bộ Xây dựng (Phụ lục I.4)

Bộ Ngoại giao (Phụ lục I.5)

Bộ Tư pháp (Phụ lục I.6)

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Phụ lục I.7)

2. Nguyên tắc đột phá: Đơn giản hóa và Không phụ thuộc địa giới hành chính

Theo Điều 2 Nghị quyết 24/2026/NQ-CP, nguyên tắc cốt lõi được tháo gỡ bao gồm:

Tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo; tăng tính chủ động cho chính quyền địa phương.

Đổi mới toàn diện, nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông.

Đặc biệt: Đảm bảo công khai, minh bạch, tối ưu hóa quy trình và thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

3. Xử lý hồ sơ chuyển tiếp nhân văn, rõ ràng

Điều 5 Nghị quyết 24/2026/NQ-CP quy định rõ cách xử lý đối với các hồ sơ nộp trước ngày Nghị quyết có hiệu lực:

Đối với TTHC được đơn giản hóa: Hồ sơ đã được tiếp nhận trước ngày Nghị quyết có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm tiếp nhận.

Đối với TTHC đã được cắt giảm (bỏ hẳn): Cơ quan có thẩm quyền dừng việc giải quyết TTHC và hoàn trả hồ sơ cho cá nhân, tổ chức nếu có yêu cầu.

4. Hiệu lực thi hành ưu tiên và cơ chế bảo vệ cán bộ

Hiệu lực thi hành (Điều 6): Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 29/04/2026 đến trước ngày 01/03/2027. Trong thời gian này, nếu quy định TTHC, điều kiện kinh doanh trong Nghị quyết khác với các văn bản quy phạm pháp luật liên quan thì thực hiện theo quy định của Nghị quyết 24/2026/NQ-CP.

Bảo vệ cán bộ (Khoản 3 Điều 4): Cán bộ, công chức, người đứng đầu tham gia xây dựng, ban hành Nghị quyết được xem xét loại trừ, miễn hoặc giảm trách nhiệm theo quy định tại khoản 11 Điều 68 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15).

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Dưới góc độ tích hợp của ThS. Nguyễn Hữu Long, Nghị quyết 24/2026/NQ-CP không chỉ là một văn bản điều hành hành chính thuần túy mà còn chứa đựng hàm lượng tri thức quản trị công và tâm lý xã hội sâu sắc:

1. Phân tích góc nhìn Tâm lý xã hội: Giải tỏa áp lực và củng cố niềm tin

Các thủ tục hành chính rườm rà trước đây vô hình trung tạo nên “tâm lý e ngại công quyền”, khiến người dân cảm thấy bất an, thụ động. Việc loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết và thực hiện TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính giúp giải tỏa sự căng thẳng, đem lại cảm giác được tôn trọng, tự do và an tâm cho người dân lẫn doanh nghiệp khi thực hiện các giao dịch pháp lý.

2. Phân tích góc nhìn Quản trị công & Giáo dục tinh thần tuân thủ

Về quản trị công: Nghị định/Nghị quyết thể hiện tư duy quản trị hiện đại – chuyển dịch từ quản lý tập trung, xơ cứng sang phân cấp mạnh mẽ và mở rộng cơ chế một cửa liên thông. Việc giao quyền chủ động cho địa phương giúp nâng cao năng suất lao động và tính trách nhiệm giải trình của bộ máy nhà nước.

Về giáo dục tính tuân thủ & đổi mới: Cơ chế bảo vệ cán bộ (theo khoản 11 Điều 68 Luật Ban hành VBQPPL) tạo tâm lý an tâm, khuyến khích đội ngũ công chức dấn thân, dám nghĩ, dám làm, loại bỏ tâm lý sợ sai, co cụm trong thực thi công vụ.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để người dân và doanh nghiệp thụ hưởng tối đa lợi ích từ Nghị quyết 24/2026/NQ-CP, ThS. Nguyễn Hữu Long đưa ra 4 lời khuyên hành động thiết thực:

1.Chủ động cập nhật Phụ lục TTHC: Người dân và doanh nghiệp cần tra cứu kỹ các Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết (từ Phụ lục I.1 đến I.7) thuộc 07 lĩnh vực (Quốc phòng, Nội vụ, Tài chính, Xây dựng, Ngoại giao, Tư pháp, Ngân hàng) để nắm rõ danh mục thủ tục nào được cắt giảm, phân cấp.

2.Tận dụng tối đa quy trình “Không phụ thuộc địa giới hành chính”: Khi làm các thủ tục hành chính, chủ động lựa chọn cơ quan tiếp nhận thuận tiện nhất cho bản thân, không cần phải tốn chi phí đi lại về nơi cư trú/đặt trụ sở cũ nếu thủ tục đó đã được áp dụng cơ chế mới.

3.Nắm vững quyền lợi về xử lý hồ sơ chuyển tiếp: Nếu bạn có hồ sơ TTHC thuộc danh mục bị cắt giảm hoàn toàn đã nộp trước ngày 29/04/2026, hãy chủ động liên hệ cơ quan tiếp nhận để rút hồ sơ, tránh mất thời gian chờ xử lý vô ích.

4.Viện dẫn nguyên tắc áp dụng ưu tiên khi gặp vướng mắc: Trường hợp cơ quan giải quyết TTHC còn lúng túng do quy định cũ chưa kịp sửa đổi, hãy chủ động viện dẫn Khoản 2 Điều 6 Nghị quyết 24/2026/NQ-CP (áp dụng ưu tiên quy định của Nghị quyết 24) để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Thông điệp nhân văn: 

“Cải cách hành chính không chỉ là cắt giảm vài tờ giấy hay vài ngày làm việc, mà cốt lõi là giải phóng sức sản xuất và xây dựng niềm tin xã hội. Nghị quyết 24/2026/NQ-CP chính là đòn bẩy thể chế quan trọng để đưa nền quản trị hành chính Việt Nam tiệm cận sự hiện đại, minh bạch và lấy con người làm trung tâm.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website: tuvanphapluattamlygiaoduc.vn 

hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời