NGHỊ QUYẾT 66.17/2026/NQ-CP: CẮT GIẢM, SỬA ĐỔI NGÀNH, NGHỀ ĐẦU TƯ KINH DOANH CÓ ĐIỀU KIỆN – KIẾN TẠO MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ THÔNG THOÁNG, MINH BẠCH

NGHỊ QUYẾT 66.17/2026/NQ-CP: CẮT GIẢM, SỬA ĐỔI NGÀNH, NGHỀ ĐẦU TƯ KINH DOANH CÓ ĐIỀU KIỆN – KIẾN TẠO MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ THÔNG THOÁNG, MINH BẠCH

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc tiếp tục rà soát, cắt giảm những rào cản không cần thiết trong hoạt động đầu tư kinh doanh là yêu cầu cấp thiết. Thực tiễn cho thấy, nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được quy định qua nhiều giai đoạn khác nhau, dẫn đến tình trạng một số điều kiện không còn phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế, gây phát sinh chi phí tuân thủ và làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Nhằm hiện thực hóa chủ trương cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, ngày 15/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Nghị quyết xác định rõ nguyên tắc rà soát, loại bỏ những ngành, nghề hoặc điều kiện đầu tư kinh doanh không còn cần thiết, đồng thời chuyển mạnh từ phương thức quản lý bằng tiền kiểm sang hậu kiểm, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thông thoáng và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Dưới góc nhìn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị, bài viết sẽ phân tích những điểm mới nổi bật của Nghị quyết, giúp người dân, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý hiểu đúng tinh thần cải cách của Chính phủ, từ đó chủ động thích ứng và khai thác hiệu quả các chính sách mới.

1. BỐI CẢNH THỰC TIỄN – KHI ĐIỀU KIỆN KINH DOANH TRỞ THÀNH “RÀO CẢN” ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN

Trong nhiều năm qua, việc quy định ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và lợi ích công cộng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của nền kinh tế và yêu cầu cải cách hành chính, một số điều kiện kinh doanh đã bộc lộ những hạn chế nhất định.

Chẳng hạn, nhiều doanh nghiệp khi muốn gia nhập thị trường phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện về giấy phép, chứng chỉ, tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc các yêu cầu hành chính khác nhau. Không ít điều kiện được xây dựng từ nhiều năm trước nhưng chưa được rà soát, cập nhật, dẫn đến tình trạng chồng chéo, thiếu thống nhất hoặc không còn phù hợp với thực tiễn quản lý.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc các doanh nghiệp khởi nghiệp, những rào cản này không chỉ làm gia tăng chi phí tuân thủ mà còn kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư, làm giảm cơ hội tiếp cận thị trường và hạn chế khả năng cạnh tranh.

Xuất phát từ yêu cầu đổi mới tư duy quản lý nhà nước và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế, Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP được ban hành với mục tiêu cắt giảm những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không còn cần thiết; sửa đổi các điều kiện chưa phù hợp; đồng thời chuyển dần từ phương thức quản lý bằng tiền kiểm sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và cơ chế hậu kiểm. Đây được xem là bước cải cách quan trọng nhằm cân bằng giữa yêu cầu quản lý nhà nước với quyền tự do kinh doanh của người dân và doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.

66. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT CỦA NGHỊ QUYẾT 66.17/2026/NQ-CP

Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh thông qua việc rà soát, cắt giảm và sửa đổi các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm quyền tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng các phương thức quản lý hiện đại. Dưới đây là những nội dung đáng chú ý:

1. Rà soát, cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không còn phù hợp

Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết là yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục rà soát toàn diện danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trên cơ sở chỉ giữ lại những ngành, nghề thực sự cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng.

Đối với những ngành, nghề không còn đáp ứng yêu cầu quản lý bằng điều kiện kinh doanh, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu để cắt giảm hoặc bãi bỏ, góp phần bảo đảm quyền tự do kinh doanh của người dân và doanh nghiệp theo đúng tinh thần của Hiến pháp và Luật Đầu tư.

2. Sửa đổi các điều kiện kinh doanh theo hướng minh bạch, dễ thực hiện

Bên cạnh việc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Nghị quyết yêu cầu rà soát, sửa đổi các điều kiện kinh doanh còn bất cập, loại bỏ những quy định chồng chéo, không rõ ràng hoặc gây phát sinh chi phí tuân thủ không cần thiết.

Theo đó, các điều kiện kinh doanh phải được xây dựng theo hướng:

• Bảo đảm tính minh bạch, rõ ràng và khả thi;
• Hạn chế tối đa các thủ tục, giấy phép không cần thiết;
• Giảm chi phí và thời gian thực hiện cho người dân, doanh nghiệp;
• Tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh.

Đây là bước cải cách quan trọng nhằm nâng cao chất lượng thể chế và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam.

3. Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Một trong những điểm mới mang tính định hướng của Nghị quyết là đổi mới phương thức quản lý nhà nước, chuyển dần từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm.

Thay vì yêu cầu doanh nghiệp phải đáp ứng quá nhiều điều kiện trước khi được phép hoạt động, Nhà nước sẽ tăng cường quản lý thông qua:

• Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật;
• Cơ chế tự công bố, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp;
• Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm sau khi doanh nghiệp đi vào hoạt động.

Việc chuyển đổi này vừa tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, vừa bảo đảm hiệu quả quản lý đối với những lĩnh vực có nguy cơ ảnh hưởng đến lợi ích công cộng.

4. Giao trách nhiệm cụ thể cho các bộ, ngành trong quá trình triển khai

Để bảo đảm việc cải cách được thực hiện đồng bộ, Nghị quyết giao các bộ, cơ quan ngang bộ khẩn trương nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật có liên quan, đồng thời xây dựng các giải pháp quản lý thay thế đối với những ngành, nghề hoặc điều kiện kinh doanh được cắt giảm.

Quá trình triển khai phải bảo đảm nguyên tắc không làm phát sinh khoảng trống pháp lý, đồng thời vẫn duy trì hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực cần thiết.

5. Hướng tới môi trường đầu tư thông thoáng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Thông qua việc cắt giảm các rào cản pháp lý không còn phù hợp, Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Việc đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian gia nhập thị trường mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: CẮT GIẢM ĐIỀU KIỆN KINH DOANH ĐỂ KIẾN TẠO MÔI TRƯỜNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Dưới góc nhìn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, giá trị cốt lõi của Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP không chỉ nằm ở việc cắt giảm hay sửa đổi các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, mà còn ở sự thay đổi tư duy quản lý nhà nước. Đây là bước chuyển từ mô hình quản lý nặng về cấp phép sang mô hình quản trị hiện đại, lấy quyền tự do kinh doanh, trách nhiệm tuân thủ và hiệu quả quản lý làm nền tảng cho sự phát triển.

1. Góc nhìn Tâm lý xã hội: Gỡ bỏ rào cản để khơi dậy tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo

Trong thực tế, nhiều cá nhân và doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thường e ngại khi bắt đầu hoạt động kinh doanh vì phải đáp ứng nhiều điều kiện, giấy phép và thủ tục phức tạp. Những rào cản này không chỉ làm tăng chi phí mà còn tạo tâm lý lo lắng, thiếu tự tin khi gia nhập thị trường.

Việc Chính phủ chủ trương cắt giảm những ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không còn phù hợp và đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh sẽ góp phần tạo dựng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp, khuyến khích tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và mạnh dạn mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Khi môi trường pháp lý trở nên minh bạch và thuận lợi hơn, người dân sẽ cảm nhận rõ vai trò của Nhà nước trong việc đồng hành, hỗ trợ phát triển thay vì chỉ thực hiện chức năng quản lý.

2. Góc nhìn Giáo dục pháp luật: Quyền tự do kinh doanh luôn gắn với trách nhiệm tuân thủ

Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP khẳng định tinh thần bảo đảm quyền tự do kinh doanh của người dân và doanh nghiệp theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, quyền tự do đó không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lý.

Khi Nhà nước giảm bớt các điều kiện kinh doanh và chuyển dần sang cơ chế hậu kiểm, trách nhiệm của doanh nghiệp cũng được nâng cao hơn. Mỗi doanh nghiệp cần chủ động tuân thủ các quy định pháp luật, bảo đảm chất lượng sản phẩm, dịch vụ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động của mình.

Đây cũng là quá trình giáo dục ý thức pháp luật một cách bền vững, giúp hình thành văn hóa kinh doanh liêm chính, minh bạch và có trách nhiệm, thay vì chỉ tuân thủ vì yêu cầu của các thủ tục hành chính.

3. Góc nhìn Quản trị công: Chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” là xu hướng tất yếu

Điểm nổi bật của Nghị quyết là định hướng đổi mới phương thức quản lý nhà nước, giảm sự can thiệp hành chính không cần thiết trước khi doanh nghiệp hoạt động, đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm trên cơ sở đánh giá rủi ro và mức độ tuân thủ pháp luật.

Theo đó, hoạt động quản lý sẽ được thực hiện thông qua:

• Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật;
• Cơ chế tự công bố, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp;
• Thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm sau khi doanh nghiệp đi vào hoạt động.

Cách tiếp cận này vừa giảm gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phù hợp với xu hướng cải cách hành chính của nhiều quốc gia trên thế giới.

1. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TỪ THS. NGUYỄN HỮU LONG

Để Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP phát huy hiệu quả trong thực tiễn, không chỉ các cơ quan quản lý nhà nước mà mỗi doanh nghiệp và người dân cũng cần chủ động thay đổi tư duy, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và thích ứng với phương thức quản lý mới. Dưới góc nhìn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, cộng đồng cần lưu ý một số giải pháp sau:

1. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định pháp luật mới

Việc cắt giảm hoặc sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ kéo theo sự thay đổi của nhiều văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Vì vậy, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các quy định mới để kịp thời điều chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh, tránh áp dụng các quy định đã hết hiệu lực hoặc không còn phù hợp.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần chủ động rà soát các điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực mình hoạt động nhằm tận dụng tối đa những chính sách cải cách mà Chính phủ đã ban hành.

2. Xây dựng văn hóa tuân thủ thay vì chỉ đáp ứng điều kiện kinh doanh

Việc giảm bớt điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với việc giảm trách nhiệm của doanh nghiệp. Ngược lại, khi Nhà nước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, doanh nghiệp phải nâng cao tính tự giác và chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với hoạt động của mình.

Do đó, mỗi doanh nghiệp cần:

• Xây dựng hệ thống quản trị tuân thủ pháp luật;
• Thực hiện đúng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong quá trình sản xuất, kinh doanh;
• Công khai, minh bạch thông tin theo quy định;
• Chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý thay vì chỉ xử lý khi có vi phạm.

Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và nâng cao uy tín trên thị trường.

3. Cơ quan quản lý cần đổi mới tư duy phục vụ doanh nghiệp

Theo quan điểm của ThS. Nguyễn Hữu Long, cải cách thể chế chỉ thực sự thành công khi đội ngũ cán bộ, công chức thay đổi tư duy từ “quản lý bằng cấp phép” sang “đồng hành và hỗ trợ phát triển”.

Các cơ quan nhà nước cần tăng cường hướng dẫn, giải đáp kịp thời các vướng mắc của doanh nghiệp; đồng thời thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra đúng quy định, khách quan và minh bạch, tránh gây phiền hà hoặc làm phát sinh thêm chi phí không cần thiết.

Một nền hành chính hiện đại phải lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng phục vụ.

4. Chung tay xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, cạnh tranh và phát triển bền vững

Cải cách ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không chỉ là nhiệm vụ của Chính phủ mà cần sự phối hợp của toàn xã hội. Khi Nhà nước kiến tạo thể chế thông thoáng, doanh nghiệp nâng cao ý thức tuân thủ và người dân tích cực giám sát việc thực thi pháp luật, môi trường đầu tư sẽ ngày càng minh bạch, ổn định và hấp dẫn hơn.

Đây cũng là điều kiện quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.

THÔNG ĐIỆP TỪ CHUYÊN GIA

ThS. Nguyễn Hữu Long chia sẻ:

“Cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không có nghĩa là nới lỏng quản lý, mà là đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn. Khi những rào cản không cần thiết được tháo gỡ, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội phát triển; khi doanh nghiệp phát triển bền vững, nền kinh tế sẽ có thêm động lực để tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Mỗi doanh nghiệp cần xem việc tuân thủ pháp luật là nền tảng của sự phát triển, còn Nhà nước cần tiếp tục đồng hành, kiến tạo và phục vụ để xây dựng một môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và bền vững.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu quý độc giả hoặc tổ chức đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời:

Website: tuvanphapluattamlygiaoduc.vn

Hotline: 0898.627.762