TÌNH HUỐNG 168: STARTUP BỊ KIỆN VÌ NHÂN VIÊN TỰ Ý DÙNG HÌNH ẢNH CỦA KHÁCH HÀNG ĐỂ QUẢNG CÁO – KHI MARKETING VƯỢT QUA RANH GIỚI PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN HÌNH ẢNH

“Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.”

1. Tóm tắt tình huống thực tế

Anh M và anh K là hai nhà sáng lập Công ty Cổ phần Truyền thông Số BrightMedia. Anh M giữ chức Giám đốc điều hành (CEO), còn anh K là Giám đốc Marketing.

Để quảng bá dịch vụ thiết kế thương hiệu, anh K giao nhân viên marketing tổng hợp hình ảnh khách hàng đã từng hợp tác để đăng tải lên website, Facebook và các nền tảng mạng xã hội của công ty với nội dung: “Hơn 500 khách hàng đã tin tưởng lựa chọn BrightMedia.”

Một nhân viên đã tự ý sử dụng hình ảnh của chị H – đại diện một doanh nghiệp từng ký hợp đồng với BrightMedia – làm ảnh bìa cho chiến dịch quảng cáo mà không xin phép. Hình ảnh của chị H còn được ghép cùng lời giới thiệu thể hiện chị là “khách hàng tiêu biểu” của công ty.

Sau khi phát hiện, chị H yêu cầu gỡ toàn bộ hình ảnh vì chưa từng đồng ý cho phép sử dụng vào mục đích quảng cáo. BrightMedia từ chối với lý do đây là hình ảnh được chụp trong sự kiện ký kết hợp đồng nên công ty có quyền sử dụng.

Không đồng ý, chị H khởi kiện yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt hành vi sử dụng hình ảnh, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại do việc sử dụng hình ảnh trái phép làm ảnh hưởng đến uy tín cá nhân.

Sự việc nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, nhiều khách hàng khác cũng yêu cầu công ty xóa toàn bộ hình ảnh của họ khỏi các kênh truyền thông. Uy tín của startup bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

2. Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Dưới góc độ pháp luật dân sự và bảo vệ dữ liệu cá nhân, hình ảnh của cá nhân là đối tượng được pháp luật bảo vệ. Việc sử dụng hình ảnh của người khác cho mục đích quảng cáo, thương mại khi chưa có sự đồng ý có thể phát sinh trách nhiệm dân sự.

• Quyền của cá nhân đối với hình ảnh

Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình.

Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp do pháp luật quy định. Nếu việc sử dụng hình ảnh nhằm mục đích thương mại thì người có hình ảnh còn có quyền được trả thù lao, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.

Do đó, việc doanh nghiệp sử dụng hình ảnh khách hàng để quảng bá dịch vụ khi chưa được sự đồng ý là hành vi có nguy cơ xâm phạm quyền đối với hình ảnh.

• Nghĩa vụ tôn trọng quyền nhân thân

Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, khi quyền nhân thân bị xâm phạm, người bị xâm phạm có quyền yêu cầu:

• Chấm dứt hành vi vi phạm;
• Gỡ bỏ hình ảnh;
• Xin lỗi, cải chính công khai;
• Bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ theo quy định của pháp luật.

• Trách nhiệm của doanh nghiệp đối với hành vi của nhân viên

Nếu nhân viên thực hiện hành vi trong phạm vi nhiệm vụ được giao thì doanh nghiệp vẫn có thể phải chịu trách nhiệm đối với hậu quả phát sinh. Sau đó, tùy từng trường hợp, doanh nghiệp có thể xem xét trách nhiệm của người lao động theo quy định nội bộ và pháp luật lao động.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục

• Tâm lý “khách hàng đã sử dụng dịch vụ thì được quyền đăng”

Đây là quan niệm khá phổ biến ở nhiều startup. Tuy nhiên, việc khách hàng ký hợp đồng dịch vụ không đồng nghĩa với việc họ đã đồng ý cho doanh nghiệp sử dụng hình ảnh cá nhân vào mục đích quảng cáo.

• Quyền riêng tư ngày càng được coi trọng

Trong thời đại số, hình ảnh cá nhân gắn liền với danh dự, uy tín và thương hiệu cá nhân. Chỉ một bài đăng không được phép cũng có thể làm khách hàng mất niềm tin vào doanh nghiệp.

Góc nhìn Quản trị

• Marketing phải đi cùng tuân thủ pháp luật

Hiệu quả truyền thông không thể đánh đổi bằng việc vi phạm quyền nhân thân của khách hàng. Một chiến dịch quảng cáo thành công phải được xây dựng trên nền tảng tôn trọng quyền riêng tư và sự đồng ý của người được sử dụng hình ảnh.

• Thiếu quy trình phê duyệt nội dung

BrightMedia không xây dựng quy trình kiểm tra tính pháp lý của nội dung truyền thông trước khi đăng tải. Đây là lỗ hổng quản trị phổ biến tại nhiều startup khi bộ phận marketing hoạt động độc lập mà thiếu sự kiểm soát của bộ phận pháp chế hoặc lãnh đạo.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Bước 1: Khắc phục hậu quả ngay lập tức (Ngắn hạn)

• Gỡ bỏ toàn bộ hình ảnh của khách hàng khỏi website, mạng xã hội và các tài liệu quảng cáo nếu chưa có sự đồng ý hợp pháp.

• Chủ động làm việc với khách hàng, xin lỗi và trao đổi thiện chí nhằm hạn chế tranh chấp phát sinh.

• Rà soát toàn bộ chiến dịch truyền thông để phát hiện các trường hợp tương tự và xử lý kịp thời.

Bước 2: Chuẩn hóa quy trình sử dụng hình ảnh khách hàng (Trung hạn)

• Ban hành quy trình nội bộ về việc thu thập, lưu trữ và sử dụng hình ảnh của khách hàng.

• Chỉ sử dụng hình ảnh khi đã có văn bản hoặc hình thức thể hiện sự đồng ý hợp pháp của khách hàng đối với mục đích quảng cáo, truyền thông.

• Thiết lập quy trình phê duyệt pháp lý đối với các nội dung marketing trước khi công bố.

Bước 3: Xây dựng văn hóa tôn trọng quyền riêng tư (Dài hạn)

• Đào tạo nhân viên về quyền nhân thân, quyền đối với hình ảnh và các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân.

• Xây dựng chính sách bảo mật và sử dụng thông tin khách hàng minh bạch, công khai.

• Xem việc bảo vệ quyền riêng tư của khách hàng là một tiêu chuẩn đạo đức kinh doanh và là yếu tố tạo dựng niềm tin lâu dài với thị trường.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

• Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS.Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

• Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.