TÌNH HUỐNG 108 : XÂY DỰNG NỘI QUY LAO ĐỘNG CẤM NHÂN VIÊN “BÀN TÁN VỀ LƯƠNG” TRONG GIỜ LÀM VIỆC: QUY ĐỊNH NÀY CÓ HỢP PHÁP?

Trong nỗ lực kiểm soát thông tin và tránh sự so sánh gây mất đoàn kết nội bộ, nhiều Startup đã đưa điều khoản “Cấm nhân viên bàn tán về lương” vào Nội quy lao động. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, quy định này giống như một “con dao hai lưỡi”. Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích tính hợp pháp của quy định này.

1: Tóm tắt tình huống (The Case)

Startup Z bổ sung vào Nội quy lao động: “Nhân viên tuyệt đối không được bàn tán, tiết lộ thu nhập cá nhân hoặc so sánh lương với đồng nghiệp trong giờ làm việc. Vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật lao động từ khiển trách đến sa thải”. Một nhóm nhân viên đã bị kỷ luật vì vi phạm điều khoản này. Họ cho rằng đây là quy định xâm phạm quyền tự do ngôn luận và quyền lợi hợp pháp của người lao động.

2: Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Bộ luật Lao động 2019 không cấm người lao động thảo luận về lương.

Quyền riêng tư: Tiền lương là thông tin cá nhân. Việc tiết lộ hay không là quyền của người lao động. Pháp luật không có quy định nào cho phép doanh nghiệp cấm người lao động bàn tán về mức lương của chính họ.

Tính hợp pháp của Nội quy: Theo Điều 118 Bộ luật Lao động 2019, Nội quy lao động không được trái với pháp luật về lao động và quy định khác có liên quan. Nếu quy định cấm bàn tán về lương ngăn cản người lao động trao đổi về các quyền lợi hợp pháp của họ (như BHXH, mức lương tối thiểu, lương làm thêm giờ…), quy định đó sẽ bị coi là vô hiệu.

“Điều 118. Nội quy lao động

2. Nội dung nội quy lao động không được trái với pháp luật về lao động và quy định của pháp luật có liên quan. “

Rủi ro: Nếu bạn áp dụng kỷ luật (khiển trách, sa thải) dựa trên một quy định vô hiệu, bạn sẽ đối mặt với đơn khởi kiện về kỷ luật lao động trái pháp luật. Doanh nghiệp sẽ phải nhận lại người lao động, bồi thường tiền lương cho thời gian họ bị đình chỉ công việc và có thể bị phạt hành chính.

3: Góc nhìn Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

• Tại sao nhân viên bàn tán về lương? Đó là dấu hiệu của sự thiếu minh bạch trong hệ thống trả lương hoặc sự bất công trong chính sách đãi ngộ. Khi nhân viên cảm thấy hệ thống lương không rõ ràng, họ sẽ dùng “tin đồn” để tự đánh giá vị thế của mình.
• Chiến lược thay thế: Thay vì cấm đoán bằng kỷ luật, hãy cấm bằng sự minh bạch. Khi doanh nghiệp có thang bảng lương rõ ràng, công khai tiêu chí đánh giá năng lực, nhân viên sẽ tự tin vào mức lương của mình và không còn nhu cầu “bàn tán” để thăm dò nữa.

4: Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để giải quyết vấn đề mà vẫn giữ được sự ổn định nội bộ, chuyên gia Nguyễn Hữu Long đề xuất lộ trình:

• Bước 1 – Hợp thức hóa bằng “Bảo mật thông tin”: Thay vì cấm “bàn tán”, hãy đưa vào Hợp đồng lao động hoặc Nội quy điều khoản “Bảo mật thông tin tiền lương cá nhân”. Điều này có nghĩa là công ty yêu cầu nhân viên không tự ý tiết lộ mức lương của người khác (nếu họ biết được) hoặc các chính sách lương đặc thù mang tính kinh doanh của công ty.
• Bước 2 – Xây dựng văn hóa đối thoại: Hãy dành không gian cho nhân viên phản hồi về lương định kỳ. Khi nhân viên biết họ có kênh chính thống để trao đổi, họ sẽ không cần dùng đến các kênh “bàn tán” thiếu chính xác.
• Bước 3 – Kiểm tra lại Nội quy: Hãy rà soát lại văn bản Nội quy lao động. Nếu đang có điều khoản cấm hoàn toàn việc trao đổi về lương, hãy sớm sửa đổi thành “Khuyến khích giữ bí mật thông tin tài chính cá nhân để bảo vệ quyền lợi riêng tư” để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long. Chúng tôi không chỉ cung cấp lá chắn pháp lý vững chắc mà còn tư vấn chiến lược giúp Startup xây dựng môi trường làm việc dựa trên sự tôn trọng và minh bạch – những giá trị cốt lõi để giữ chân nhân tài.

Nếu bạn gặp phải bất kỳ vướng mắc nào trong việc soạn thảo Nội quy lao động hoặc cần giải quyết các vấn đề tranh chấp, hãy kết nối với hệ thống tại tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc hotline 0898.627.762 để được tư vấn chính xác.

Từ khoá: Nội quy lao động; Kỷ luật lao động; Bảo mật lương; Quyền riêng tư; Bộ luật Lao động.