“Người trẻ thì thiếu kinh nghiệm, nhưng giàu thời gian”
Trong một podcast của MC Khánh Vy, tôi rất tâm đắc với một ý mà chị chia sẻ: “Người trẻ không cần phải hoàn hảo ngay từ đầu; điều quan trọng là dám bắt đầu, dám sai và dám học lại từ đầu.” Câu nói ấy khiến tôi suy nghĩ rất lâu, bởi nó chạm đúng vào những băn khoăn của một sinh viên năm nhất như tôi. Khi còn trẻ, chúng ta thường dễ tự ti vì mình chưa đủ giỏi, chưa đủ trải nghiệm, chưa đủ bản lĩnh để đứng ngang hàng với những người đi trước. Nhưng nếu nhìn ở một góc độ khác, tuổi trẻ lại là quãng thời gian quý giá nhất, bởi đó là lúc ta còn nhiều thời gian để học hỏi, để thử nghiệm, để sửa sai và để trưởng thành. Chính suy nghĩ ấy đã trở thành nguồn động lực giúp tôi bước qua những lần nghi ngờ bản thân và tiếp tục tiến về phía trước.
Tôi là một sinh viên năm nhất ngành Luật Kinh tế. Khi mới bước chân vào giảng đường đại học, tôi từng nghĩ rằng chỉ cần chăm chỉ là đủ để theo kịp mọi người. Tôi tin rằng chỉ cần nghe giảng đầy đủ, ghi chép cẩn thận và làm bài tập đúng hạn thì mình sẽ dần thích nghi với môi trường mới. Thế nhưng, thực tế lại không đơn giản như vậy. Khối lượng kiến thức ở đại học lớn hơn rất nhiều so với những gì tôi từng hình dung. Những khái niệm pháp lý mới mẻ, những nguyên tắc tưởng chừng khô khan nhưng lại có tính hệ thống rất cao, cùng với cách tư duy phản biện đòi hỏi sự logic và chặt chẽ đã khiến tôi nhiều lần rơi vào cảm giác chênh vênh. Có những hôm tôi ngồi trước giáo trình hàng giờ liền nhưng vẫn chưa thể hiểu hết bài. Có những buổi thảo luận trên lớp, khi nhìn bạn bè tự tin phát biểu, tôi lại ngập ngừng vì sợ mình nói sai, sợ câu trả lời của mình chưa đủ sâu sắc. Trong những khoảnh khắc ấy, tôi từng tự hỏi liệu mình có thật sự phù hợp với ngành học này hay không.
Nhưng rồi, chính lúc cảm thấy hoang mang nhất, tôi lại nhớ đến một điều rất quan trọng: mình vẫn còn trẻ. Và vì còn trẻ, tôi còn rất nhiều thời gian để học hỏi, để thay đổi và để hoàn thiện bản thân. Tôi nhận ra rằng tuổi trẻ không phải là giai đoạn để chờ đợi sự chắc chắn tuyệt đối rồi mới bắt đầu, mà là giai đoạn để chủ động bước đi dù còn nhiều điều chưa biết. Nếu cứ đợi đến khi “đủ giỏi” mới dám thử, có lẽ tôi sẽ bỏ lỡ rất nhiều cơ hội quý giá. Chính vì vậy, ngay từ năm nhất, tôi đã quyết định đăng ký tham gia thực tập sớm, dù biết mình còn non nớt và thiếu kinh nghiệm. Với tôi, đó không chỉ là một lựa chọn, mà còn là một cách để chủ động mở ra cho mình một lối đi, một lộ trình cuộc sống rõ ràng hơn, thay vì chờ đợi đến khi mọi thứ trở nên hoàn hảo mới bắt đầu.
Tôi hiểu rằng, trong hành trình trưởng thành, điều đáng quý nhất không phải là xuất phát điểm của mỗi người cao hay thấp, mà là thái độ của họ trước những giới hạn của bản thân. Có người sinh ra đã có nhiều điều kiện thuận lợi, có người phải đi chậm hơn, vấp ngã nhiều hơn, nhưng điều đó không quyết định toàn bộ tương lai. Điều quyết định là ta có dám bước tiếp hay không. Tôi đã từng là một người rất sợ sai. Tôi sợ bị đánh giá, sợ bị so sánh, sợ mình không đủ tốt để theo đuổi ngành học này. Nhưng càng học, càng trải nghiệm, tôi càng hiểu rằng sai lầm không phải là dấu chấm hết. Sai lầm là một phần tất yếu của quá trình học tập. Nếu không từng sai, con người sẽ rất khó nhận ra mình cần thay đổi ở đâu. Và nếu không từng vấp ngã, ta cũng khó có thể hiểu được giá trị của sự kiên trì.
Thay vì để sự tự ti kéo dài, tôi quyết định thay đổi bằng những việc rất cụ thể. Trước hết, tôi bắt đầu xây dựng kế hoạch học tập rõ ràng hơn. Tôi chia nhỏ mục tiêu theo ngày, theo tuần và theo từng môn học để tránh cảm giác quá tải. Với những phần kiến thức chưa hiểu, tôi chủ động tìm thêm tài liệu, đọc lại giáo trình nhiều lần, hỏi thầy cô, trao đổi với bạn bè và dành thời gian tự nghiên cứu. Tôi nhận ra rằng việc học ở đại học không chỉ là tiếp nhận kiến thức một chiều, mà còn là quá trình tự tìm tòi và tự chịu trách nhiệm với việc học của chính mình. Bên cạnh đó, tôi cũng rèn luyện kỹ năng mềm bằng cách tham gia các hoạt động học thuật, tập trình bày quan điểm trước tập thể và mạnh dạn bước ra khỏi vùng an toàn. Mỗi lần dám giơ tay phát biểu, mỗi lần dám đặt câu hỏi, tôi đều cảm thấy mình tiến thêm một chút trên hành trình vượt qua sự rụt rè của bản thân.
Không chỉ dừng lại ở việc học trên lớp, tôi còn tự nhắc mình phải học thêm những điều mới ngoài chương trình đào tạo. Tôi bắt đầu tự học thêm một ngoại ngữ mới, bởi tôi hiểu rằng trong một thế giới đang thay đổi từng ngày, việc học không nên bị giới hạn bởi tuổi tác hay bởi khuôn khổ của một chương trình cố định. Ngoại ngữ không chỉ giúp tôi tiếp cận thêm nhiều nguồn tài liệu, mà còn mở ra cho tôi cơ hội nhìn thế giới từ nhiều góc độ khác nhau. Tôi tin rằng một người trẻ nếu biết tận dụng thời gian của mình để tích lũy tri thức, thì dù xuất phát điểm chưa cao, họ vẫn có thể từng bước tạo ra lợi thế cho chính mình. Học tập không chỉ là để đạt điểm số tốt hơn, mà còn là để mở rộng tư duy, rèn luyện sự bền bỉ và chuẩn bị cho tương lai một cách chủ động hơn.
Qua hành trình ấy, tôi nhận ra rằng điều cản trở chúng ta nhiều nhất không phải là xuất phát điểm thấp hay thiếu kinh nghiệm, mà chính là nỗi sợ thất bại. Nỗi sợ ấy khiến nhiều người trẻ chần chừ, do dự và bỏ lỡ những cơ hội đáng giá. Nhưng thực ra, người trẻ có quyền chưa giỏi, có quyền mắc sai lầm, có quyền đi chậm hơn người khác. Điều quan trọng là không vì những điều đó mà từ bỏ cơ hội để học hỏi và trưởng thành. Mỗi lần cố gắng đều là một viên gạch nhỏ góp phần xây dựng phiên bản tốt hơn của chính mình. Mỗi lần dám bước ra khỏi vùng an toàn đều là một lần ta mở rộng giới hạn của bản thân. Và mỗi lần không bỏ cuộc, ta lại tiến gần hơn đến con người mà mình mong muốn trở thành.
Khi giữ trong mình tinh thần “học tập không giới hạn độ tuổi”, con người sẽ luôn có khả năng làm mới bản thân, mở rộng giới hạn và tiến xa hơn trên con đường đã chọn. Đó cũng là lý do tôi luôn nhắc mình phải học với một tâm thế chủ động, khiêm tốn và bền bỉ, bởi tri thức không bao giờ là thứ có thể đạt được trong một lần là đủ.
Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi hiểu rằng câu chuyện của mình có thể không phải là một thành tích lớn lao hay một kỳ tích đặc biệt. Tôi chưa làm được điều gì quá nổi bật, cũng chưa có nhiều kinh nghiệm để kể về những thành công vang dội. Nhưng nếu có một điều đáng để chia sẻ, thì đó là bài học rằng: hãy dũng cảm bắt đầu, kiên trì theo đuổi và tin vào giá trị của sự nỗ lực. Bởi thành công không đến từ việc chúng ta đi nhanh hơn người khác, mà đến từ việc mỗi ngày đều tiến lên một bước so với chính mình của ngày hôm qua. Người trẻ có thể thiếu kinh nghiệm, nhưng lại giàu thời gian. Và chính quãng thời gian ấy, nếu được sử dụng đúng cách, sẽ trở thành vốn quý giúp ta trưởng thành, vững vàng và đi xa hơn trên con đường mình đã chọn. Tôi tin rằng, chỉ cần không bỏ cuộc, mỗi người đều có thể trở thành nguồn cảm hứng cho chính cuộc đời mình.

