TÌNH HUỐNG 766. CÔNG TY BỊ ĐÌNH CHỈ HOẠT ĐỘNG VÌ VI PHẠM PCCC?

Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) là yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp trong quá trình tổ chức sản xuất, kinh doanh, đặc biệt tại những cơ sở có nhiều lao động và máy móc, thiết bị dễ phát sinh nguy cơ cháy, nổ. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít doanh nghiệp cho rằng chỉ cần lắp đặt hệ thống báo cháy, chữa cháy là đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp luật mà chưa chú trọng đến việc kiểm tra, bảo dưỡng và duy trì khả năng hoạt động của các hệ thống này. Sự chủ quan đó có thể khiến doanh nghiệp không chỉ đối mặt với nguy cơ mất an toàn về tính mạng, tài sản mà còn phải chịu xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí bị đình chỉ hoạt động theo quy định. Vậy khi doanh nghiệp bị đình chỉ hoạt động do vi phạm quy định về PCCC, cần xác định trách nhiệm pháp lý như thế nào và có những giải pháp gì để khắc phục, hạn chế thiệt hại? Từ tình huống giả định tại Công ty TNHH Minh Thành, bài viết phân tích các quy định pháp luật liên quan và đề xuất hướng xử lý phù hợp, giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ pháp luật và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh an toàn.

1. TÌNH HUỐNG GIẢ ĐỊNH

Công ty TNHH Minh Thành chuyên sản xuất và kinh doanh đồ gỗ nội thất, có nhà xưởng với khoảng 120 lao động. Trong quá trình hoạt động, công ty đã lắp đặt hệ thống báo cháy tự động và hệ thống chữa cháy theo hồ sơ được phê duyệt trước đó.

Tháng 9/2026, cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy tại nhà xưởng và phát hiện hệ thống báo cháy, hệ thống chữa cháy đã được lắp đặt nhưng không được duy trì hoạt động bình thường. Một số thiết bị không vận hành khi kiểm tra; công ty chưa xuất trình được tài liệu chứng minh đã bảo dưỡng, khắc phục đầy đủ các khiếm khuyết.

Sau khi lập hồ sơ xử lý vi phạm, người có thẩm quyền ban hành quyết định xử phạt Công ty Minh Thành và áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm được quy định tại khoản 6 và khoản 8 Điều 11 Nghị định số 106/2025/NĐ-CP.

Công ty cho rằng việc đình chỉ toàn bộ hoạt động nhà xưởng sẽ khiến doanh nghiệp không thể giao hàng đúng hạn, làm gián đoạn sản xuất, ảnh hưởng đến thu nhập của người lao động và phát sinh thiệt hại lớn. Ban giám đốc cũng cho rằng công ty đã trang bị hệ thống PCCC nên mức xử lý của cơ quan chức năng là quá nghiêm khắc.

Minh Thành muốn khiếu nại quyết định xử phạt và đề nghị được tiếp tục sản xuất trong thời gian chờ giải quyết.

Vấn đề pháp lý đặt ra:

1. Công ty Minh Thành có vi phạm quy định về PCCC khi đã lắp đặt nhưng không duy trì hoạt động của các hệ thống hay không?
2. Cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng hình thức đình chỉ hoạt động trong trường hợp này không?
3. Công ty có quyền khiếu nại quyết định xử phạt không, và việc khiếu nại có làm quyết định tự động hết hiệu lực không?
4. Công ty cần làm gì để khắc phục vi phạm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hạn chế thiệt hại cho người lao động?

Đây là tình huống giả định phục vụ tư vấn, nghiên cứu pháp luật.

1. CĂN CỨ PHÁP LÝ

Văn bản pháp luật	Điều, khoản cụ thể	Nội dung áp dụng
Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15	Điều 1 và các quy định về trách nhiệm PCCC của cơ quan, tổ chức	Xác định phạm vi điều chỉnh và trách nhiệm bảo đảm an toàn PCCC.
Nghị định số 106/2025/NĐ-CP	Khoản 6 Điều 11	Quy định xử phạt hành vi không duy trì hoạt động của hệ thống báo cháy hoặc hệ thống chữa cháy đã được trang bị, lắp đặt.
Nghị định số 106/2025/NĐ-CP	Khoản 8 Điều 11	Quy định hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi thuộc khoản 6 Điều 11.
Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi, bổ sung	Điều 3	Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính.
Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi, bổ sung	Điều 25	Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn.
Luật Khiếu nại năm 2011	Khoản 1 Điều 7; Điều 9	Quyền khiếu nại và thời hiệu khiếu nại.

Nghị định số 106/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2025; khi áp dụng ở thời điểm tháng 9/2026 cần đối chiếu thêm các nội dung sửa đổi có hiệu lực, trong đó có Nghị định số 69/2026/NĐ-CP.

III. PHÂN TÍCH VÀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT

3.1. Công ty Minh Thành có vi phạm quy định về PCCC không?

Căn cứ pháp lý: Khoản 6 Điều 11 Nghị định số 106/2025/NĐ-CP.

Quy định này xử phạt hành vi không duy trì hoạt động của hệ thống báo cháy đã được trang bị, lắp đặt hoặc không duy trì hoạt động của hệ thống chữa cháy đã được trang bị, lắp đặt.

Áp dụng vào tình huống, Minh Thành đã lắp đặt hệ thống báo cháy và chữa cháy nhưng kết quả kiểm tra cho thấy các hệ thống không hoạt động bình thường. Vì vậy, việc đã từng trang bị thiết bị không đủ để chứng minh doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ PCCC. Công ty còn phải duy trì các hệ thống trong trạng thái hoạt động theo yêu cầu pháp luật.

Để xác định trách nhiệm cụ thể, cần kiểm tra biên bản kiểm tra, tình trạng thiết bị, tài liệu bảo dưỡng, nguyên nhân hư hỏng và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan. Nếu kết quả kiểm tra và hồ sơ chứng minh đúng hành vi được mô tả tại khoản 6 Điều 11 thì công ty có căn cứ bị xử lý vi phạm hành chính.

Ngược lại, nếu biên bản ghi nhận không chính xác, hệ thống vẫn hoạt động theo yêu cầu hoặc cơ quan xử lý xác định sai chủ thể chịu trách nhiệm, công ty có thể sử dụng các chứng cứ đó để đề nghị xem xét lại quyết định.

3.2. Cơ quan có thẩm quyền có được đình chỉ hoạt động nhà xưởng không?

Căn cứ pháp lý: Khoản 8 Điều 11 Nghị định số 106/2025/NĐ-CP.

Khoản 8 Điều 11 quy định hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm tại khoản 6 Điều này.

Như vậy, nếu hành vi của Minh Thành được xác định đúng là không duy trì hoạt động của hệ thống báo cháy hoặc chữa cháy đã lắp đặt, việc áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động có căn cứ pháp luật.

Tuy nhiên, tính hợp pháp của quyết định còn phụ thuộc vào các yếu tố sau:

• Đúng hành vi vi phạm: Hồ sơ phải chứng minh được hành vi thuộc khoản 6 Điều 11, không chỉ dựa trên nhận định chung rằng cơ sở chưa an toàn.
• Đúng thẩm quyền: Người ban hành quyết định phải có thẩm quyền xử phạt và áp dụng hình thức xử phạt bổ sung theo pháp luật hiện hành.
• Đúng trình tự, thủ tục: Việc lập hồ sơ, xác định chủ thể vi phạm và ban hành quyết định phải tuân thủ pháp luật xử lý vi phạm hành chính.
• Đúng phạm vi đình chỉ: Quyết định cần xác định rõ hoạt động, bộ phận hoặc phạm vi bị đình chỉ theo căn cứ pháp luật được áp dụng.

Công ty không thể yêu cầu bỏ đình chỉ chỉ vì hoạt động sản xuất bị ảnh hưởng về kinh tế. Mục đích của biện pháp này là phòng ngừa nguy cơ cháy, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản. Tuy nhiên, nếu quyết định có sai sót về căn cứ, thẩm quyền, thủ tục hoặc phạm vi áp dụng, công ty có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét.

3.3. Minh Thành có quyền khiếu nại quyết định xử phạt không?

Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 7 và Điều 9 Luật Khiếu nại năm 2011.

Theo khoản 1 Điều 7 Luật Khiếu nại năm 2011, khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp quyền và lợi ích hợp pháp của mình, doanh nghiệp có thể khiếu nại đến người đã ra quyết định hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định pháp luật.

Trong trường hợp này, Minh Thành có thể khiếu nại nếu cho rằng:

• Cơ quan chức năng xác định không đúng hành vi vi phạm.
• Biên bản kiểm tra hoặc chứng cứ không phản ánh đúng tình trạng thiết bị.
• Người ra quyết định không có thẩm quyền.
• Việc áp dụng hình thức đình chỉ hoặc xác định phạm vi đình chỉ không đúng quy định.

Hồ sơ khiếu nại nên bao gồm quyết định xử phạt, biên bản kiểm tra, hồ sơ bảo dưỡng hệ thống PCCC, tài liệu kỹ thuật, kết quả kiểm tra độc lập nếu có và các tài liệu liên quan khác.

Theo Điều 9 Luật Khiếu nại năm 2011, thời hiệu khiếu nại thông thường là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, trừ trường hợp có trở ngại khách quan, sự kiện bất khả kháng theo luật định.

Lưu ý: Việc khiếu nại không tự động làm quyết định xử phạt mất hiệu lực hoặc cho phép công ty tiếp tục hoạt động trái với quyết định đình chỉ đang có hiệu lực. Minh Thành cần tuân thủ quyết định, đồng thời sử dụng cơ chế pháp lý phù hợp để yêu cầu xem xét lại.

3.4. Công ty cần làm gì để khắc phục vi phạm và hạn chế thiệt hại?

Minh Thành cần triển khai song song hai nhóm biện pháp.

Thứ nhất, khắc phục vi phạm PCCC.

Công ty nên thuê đơn vị chuyên môn kiểm tra toàn bộ hệ thống báo cháy và chữa cháy; sửa chữa hoặc thay thế thiết bị hư hỏng; thực hiện bảo dưỡng; lưu giữ hồ sơ nghiệm thu, kiểm tra và bảo trì. Đồng thời, cần rà soát lối thoát nạn, nội quy PCCC, phương án xử lý sự cố và việc huấn luyện người lao động.

Việc khắc phục phải được chứng minh bằng tài liệu kỹ thuật và kết quả kiểm tra phù hợp. Công ty không nên tự cho rằng đã sửa xong là đương nhiên được hoạt động trở lại; cần thực hiện các thủ tục cần thiết và chờ quyết định hoặc xác nhận của cơ quan có thẩm quyền theo trường hợp áp dụng.

Thứ hai, quản lý hậu quả kinh doanh.

Doanh nghiệp cần thông báo cho khách hàng về nguy cơ chậm giao hàng, rà soát các điều khoản hợp đồng và thương lượng phương án gia hạn nếu cần. Công ty cũng nên xây dựng kế hoạch tài chính trong thời gian đình chỉ, bố trí công việc phù hợp cho người lao động và lưu giữ chứng từ về các khoản chi phí phát sinh.

Nếu quyết định xử phạt bị xác định là trái pháp luật, doanh nghiệp có thể xem xét các cơ chế yêu cầu khắc phục hậu quả theo quy định. Tuy nhiên, thiệt hại kinh doanh không mặc nhiên được bồi thường chỉ vì công ty đã khiếu nại; cần xác định căn cứ pháp lý, thiệt hại thực tế và quan hệ nhân quả.

1. GÓC NHÌN LIÊN NGÀNH

4.1. Góc nhìn pháp lý

Vấn đề cốt lõi là phân biệt giữa việc cơ quan có thẩm quyền xử lý đúng pháp luật và trường hợp quyết định xử phạt có sai sót. Doanh nghiệp cần kiểm tra căn cứ, chứng cứ, thẩm quyền và thủ tục thay vì chỉ phản đối vì quyết định gây thiệt hại kinh tế.

4.2. Góc nhìn tâm lý – giáo dục

Việc đình chỉ hoạt động có thể khiến người lao động lo lắng về thu nhập và việc làm. Ban lãnh đạo nên thông tin rõ tình hình, giải thích kế hoạch khắc phục và tránh quy trách nhiệm khi chưa xác minh đầy đủ. Sau sự việc, doanh nghiệp cần tăng cường đào tạo về nhận diện nguy cơ cháy, sử dụng thiết bị và ứng phó sự cố.

4.3. Góc nhìn quản trị

PCCC không nên được xem là chi phí chỉ phát sinh khi có kiểm tra. Doanh nghiệp cần xây dựng lịch bảo dưỡng định kỳ, phân công người phụ trách, theo dõi tình trạng thiết bị và có ngân sách dự phòng để sửa chữa. Một hệ thống quản trị an toàn tốt sẽ giảm nguy cơ đình chỉ và bảo vệ tính liên tục của hoạt động sản xuất.

1. GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ

Đối với Công ty Minh Thành:

1. Tuân thủ quyết định đình chỉ đang có hiệu lực, không tự ý tiếp tục hoạt động trong phạm vi bị đình chỉ.
2. Rà soát hồ sơ xử phạt, kiểm tra tính chính xác của biên bản và căn cứ pháp luật.
3. Khắc phục đầy đủ các khiếm khuyết của hệ thống báo cháy, chữa cháy; lưu giữ chứng cứ về việc sửa chữa, bảo dưỡng.
4. Khi có căn cứ cho rằng quyết định trái pháp luật, thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện theo đúng thời hiệu và thủ tục.
5. Chủ động làm việc với khách hàng, người lao động và đối tác để hạn chế thiệt hại, tránh phát sinh thêm tranh chấp.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước:

• Bảo đảm việc kiểm tra và xử phạt đúng thẩm quyền, căn cứ và trình tự.
• Xác định rõ hành vi vi phạm, phạm vi đình chỉ và nghĩa vụ khắc phục của doanh nghiệp.
• Hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các yêu cầu an toàn PCCC theo quy định, đồng thời bảo đảm quyền khiếu nại, khởi kiện hợp pháp.

1. QUAN ĐIỂM CHUYÊN GIA

Tình huống của Minh Thành cho thấy vi phạm PCCC có thể dẫn đến hậu quả vượt xa khoản tiền phạt: hoạt động sản xuất bị gián đoạn, hợp đồng có nguy cơ vi phạm và người lao động chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Do đó, doanh nghiệp cần nhìn nhận PCCC là một bộ phận thiết yếu của quản trị rủi ro. Việc đã trang bị thiết bị không thay thế nghĩa vụ duy trì hệ thống trong trạng thái hoạt động. Khi bị xử phạt, doanh nghiệp nên đồng thời kiểm tra tính hợp pháp của quyết định và khẩn trương khắc phục nguy cơ thực tế.

Nếu quyết định được ban hành đúng pháp luật, công ty cần chấp hành và hoàn thiện điều kiện an toàn. Nếu có căn cứ chứng minh quyết định không hợp pháp, công ty có thể sử dụng cơ chế khiếu nại hoặc khởi kiện, nhưng không nên tự ý bỏ qua quyết định đang có hiệu lực.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.