Từ một ca làm đẹp trái phép đến hành vi che giấu hậu quả bằng cách phi tang thi thể, vụ việc có thể đặt ra trách nhiệm hình sự đặc biệt nghiêm trọng đối với những người liên quan.
- Tóm tắt tình huống thực tế
Một khách hàng đến một cơ sở spa không được phép thực hiện các thủ thuật y tế để hút mỡ bụng. Trong quá trình thực hiện, bệnh nhân xảy ra biến chứng nghiêm trọng, rơi vào tình trạng chết não và sau đó tử vong.
Thay vì đưa nạn nhân đến cơ sở y tế và báo ngay cho cơ quan chức năng, chủ spa cùng một số nhân viên được cho là đã đưa thi thể lên xe, khiêng đến một bãi rác hoang vắng vào ban đêm rồi bỏ lại nhằm che giấu sự việc và xóa dấu vết tại cơ sở.
Vụ việc không chỉ đặt ra vấn đề về trách nhiệm đối với hoạt động khám, chữa bệnh trái phép mà còn cần làm rõ hành vi vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh dẫn đến hậu quả chết người và các hành vi khác nếu có.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.
- Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
1.Quy định về vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh
Điều 315 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), quy định về tội vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh, sản xuất, pha chế, cấp phát thuốc hoặc dịch vụ y tế khác. Người thực hiện hành vi vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh hoặc dịch vụ y tế khác, nếu gây ra hậu quả thuộc các trường hợp luật định, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Nguyên tắc xử lý hành vi gây hậu quả chết người trong hoạt động y tế
Điều 315 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025):
“ 1. Người nào vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh, sản xuất, pha chế, cấp phát, bán thuốc hoặc dịch vụ y tế khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 259 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Làm chết người;
b) Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;…”
Việc xác định trách nhiệm hình sự phải làm rõ cơ sở pháp lý của hoạt động hút mỡ, người trực tiếp thực hiện, trình độ chuyên môn, điều kiện của cơ sở, quy trình kỹ thuật, nguyên nhân biến chứng và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm với hậu quả chết người.
Áp dụng vào tình huống:
- Cơ sở spa được xác định không có quyền thực hiện thủ thuật hút mỡ nhưng vẫn tiến hành can thiệp cho khách hàng.
- Bệnh nhân phát sinh biến chứng nghiêm trọng, dẫn đến chết não và tử vong.
- Chủ cơ sở và nhân viên có dấu hiệu không xử lý theo hướng cấp cứu, báo cơ quan chức năng mà lại đưa thi thể đi nơi khác nhằm che giấu sự việc.
- Cần điều tra vai trò của từng người, xác định ai trực tiếp thực hiện thủ thuật, ai chỉ đạo, ai biết và tham gia việc đưa thi thể đi.
Kết luận pháp lý: Nếu có đủ căn cứ xác định người thực hiện đã vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh hoặc dịch vụ y tế khác và hành vi đó có quan hệ nhân quả với cái chết của bệnh nhân, người vi phạm có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 315 Bộ luật Hình sự. Đối với hành vi đưa thi thể đi nơi khác nhằm che giấu vụ việc, cơ quan tiến hành tố tụng cần tiếp tục xác minh để xác định có phát sinh trách nhiệm về các hành vi khác hay không.
- Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)
Đây là tình huống đặc biệt nghiêm trọng vì người bệnh không chỉ đối mặt với rủi ro từ một hoạt động làm đẹp không bảo đảm an toàn mà còn có thể bị tước đi cơ hội được cấp cứu và điều trị kịp thời. Việc lựa chọn che giấu hậu quả thay vì cứu chữa, thông báo cho gia đình và phối hợp với cơ quan chức năng phản ánh sự xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm đối với tính mạng con người. Trong lĩnh vực y tế, lợi ích kinh doanh không thể được đặt cao hơn nghĩa vụ bảo vệ người bệnh.
Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản, đây là rủi ro đặc biệt nghiêm trọng đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ làm đẹp khi tự ý thực hiện hoạt động có tính chất y tế vượt quá phạm vi được phép. Khi xảy ra sự cố, cơ sở cần ưu tiên cấp cứu và bảo vệ tính mạng người bệnh, bảo toàn hồ sơ, thiết bị, thuốc, dữ liệu camera và các tài liệu liên quan. Cơ quan chức năng có thể kiểm tra, khám nghiệm, thu thập dữ liệu điện tử và phục dựng diễn biến sự việc theo đúng thẩm quyền để xác định nguyên nhân, trách nhiệm của từng người; việc bắt, tạm giữ hoặc tạm giam phải căn cứ vào điều kiện và trình tự luật định.
Thông điệp: Trong hoạt động y tế, sai sót chuyên môn đã nghiêm trọng, nhưng cố tình che giấu hậu quả còn có thể làm vụ việc trở nên nghiêm trọng hơn. Tính mạng con người phải luôn được đặt cao hơn lợi ích kinh doanh và nỗi sợ trách nhiệm.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long
Bước 1 – Cấp cứu và bảo vệ tính mạng: Khi người bệnh có dấu hiệu biến chứng nghiêm trọng, cơ sở phải ưu tiên gọi cấp cứu, chuyển người bệnh đến cơ sở khám chữa bệnh có đủ điều kiện và thực hiện các biện pháp cấp cứu trong phạm vi chuyên môn. Tuyệt đối không tự ý di chuyển hoặc che giấu tình trạng của người bệnh để tránh trách nhiệm.
Bước 2 – Bảo toàn hiện trường và chứng cứ: Sau sự cố, cần giữ nguyên hiện trạng liên quan, bảo quản hồ sơ, phiếu thu, camera, điện thoại, thuốc, dụng cụ và các tài liệu thể hiện quá trình thực hiện thủ thuật. Việc tự ý dọn dẹp, tiêu hủy dụng cụ hoặc di chuyển thi thể có thể làm mất những chứng cứ quan trọng để xác định nguyên nhân tử vong và trách nhiệm của từng cá nhân.
Bước 3 – Điều tra và xác định trách nhiệm: Cơ quan chức năng cần làm rõ toàn bộ diễn biến từ khi bệnh nhân đến cơ sở, quá trình thực hiện hút mỡ, thời điểm xảy ra biến chứng, việc xử lý cấp cứu và diễn biến sau khi bệnh nhân tử vong. Cần giám định pháp y để xác định nguyên nhân tử vong, đồng thời xác định vai trò của chủ spa, người trực tiếp thực hiện và những người tham gia che giấu sự việc. Nếu đủ căn cứ, từng cá nhân phải chịu trách nhiệm tương ứng với hành vi của mình.
Bước 4 – Phòng ngừa và chấn chỉnh: Cơ sở kinh doanh dịch vụ làm đẹp phải rà soát toàn bộ phạm vi hoạt động, không thực hiện thủ thuật y tế vượt quá điều kiện và phạm vi được pháp luật cho phép. Người quản lý cần kiểm soát chặt trình độ người thực hiện, trang thiết bị, quy trình xử lý cấp cứu và cơ chế báo cáo sự cố. Về phía khách hàng, cần kiểm tra giấy phép, phạm vi chuyên môn và điều kiện hoạt động của cơ sở trước khi thực hiện các thủ thuật xâm lấn.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.

