Pháp lý quốc tế
TÌNH HUỐNG 510: NHÂN VIÊN MARKETING TỰ Ý DÙNG MỘT BẢN NHẠC HOT TREND LÀM CLIP QUẢNG CÁO MÀ KHÔNG TRẢ PHÍ BẢN QUYỀN ÂM NHẠC
Th9
TÌNH HUỐNG 510: NHÂN VIÊN MARKETING TỰ Ý DÙNG MỘT BẢN NHẠC HOT TREND LÀM CLIP QUẢNG CÁO MÀ KHÔNG TRẢ PHÍ BẢN QUYỀN ÂM NHẠC
Trong hoạt động marketing hiện nay, việc sử dụng những bản nhạc đang “hot trend” để tạo sức hút cho video quảng cáo trên TikTok, Facebook, YouTube hay các nền tảng mạng xã hội đã trở thành một cách thức phổ biến. Tuy nhiên, việc một bản nhạc có thể dễ dàng tìm thấy và sử dụng trên Internet không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được tự do khai thác bản nhạc đó cho mục đích thương mại. Chỉ một thao tác tải nhạc, ghép vào video và đăng tải cũng có thể làm phát sinh rủi ro về quyền tác giả, quyền liên quan nếu doanh nghiệp chưa xác định rõ quyền sử dụng và phạm vi giấy phép.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Hộ ông Nguyễn Văn A, kinh doanh sản phẩm mỹ phẩm tại tỉnh C, thuê một nhân viên marketing phụ trách xây dựng nội dung quảng cáo trên TikTok và Facebook. Để bắt kịp xu hướng, nhân viên này tự ý lấy một bản nhạc đang “hot trend” trên mạng xã hội, cắt ghép vào video giới thiệu sản phẩm rồi đăng tải trên các nền tảng để quảng cáo mà không kiểm tra nguồn gốc, chủ sở hữu và phạm vi quyền sử dụng bản nhạc.
Sau khi video thu hút nhiều lượt xem, chủ sở hữu bản nhạc phát hiện việc sử dụng tác phẩm trong nội dung quảng cáo và yêu cầu gỡ video, đồng thời yêu cầu thanh toán tiền bản quyền. Hộ ông Nguyễn Văn A cho rằng bản nhạc đã được sử dụng phổ biến trên mạng xã hội nên nhân viên có thể sử dụng miễn phí. Việc một bản nhạc đang phổ biến trên mạng xã hội có đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được quyền sử dụng miễn phí cho mục đích quảng cáo hay không?
- GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”
Theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi, bổ sung 2025, quyền tác giả đối với tác phẩm bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản. Trong đó, chủ sở hữu quyền tác giả có quyền độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện các quyền tài sản như sao chép tác phẩm, truyền đạt tác phẩm đến công chúng và các quyền khác theo luật định. Việc khai thác, sử dụng các quyền này về nguyên tắc phải được sự cho phép của chủ sở hữu và phải trả tiền bản quyền, trừ các trường hợp ngoại lệ do pháp luật quy định.
Đặc biệt, việc đưa bản nhạc vào một video quảng cáo rồi đăng tải trên mạng xã hội có thể liên quan đến quyền sao chép, quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng và, tùy trường hợp, quyền đối với bản ghi âm, ghi hình. Nếu nhân viên sử dụng bản nhạc mà không có quyền hoặc giấy phép phù hợp, hành vi này có thể phát sinh rủi ro xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi, bổ sung 2025.
Do đó, cần phân biệt rõ: “nhạc đang được sử dụng phổ biến trên mạng xã hội” không đồng nghĩa với “nhạc được phép sử dụng miễn phí cho mục đích thương mại”. Đặc biệt, video quảng cáo sản phẩm là hoạt động có mục đích thương mại nên doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ điều kiện cấp phép trước khi sử dụng.
Nghị định 17/2023/NĐ-CP cũng quy định chi tiết về việc trả tiền bản quyền trong một số trường hợp sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại.
- GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”
Sai sót trong tình huống này không chỉ xuất phát từ nhân viên marketing mà còn phản ánh khoảng trống trong nhận thức và quy trình quản trị tài nguyên số của doanh nghiệp.
Về tâm lý, nhân viên thường có xu hướng lựa chọn những nội dung đang thịnh hành để nhanh chóng tạo tương tác. Tuy nhiên, tốc độ bắt trend không nên đặt cao hơn yêu cầu tuân thủ pháp luật.
Về giáo dục, doanh nghiệp cần trang bị cho nhân viên kỹ năng cơ bản về bản quyền số: biết xác định chủ sở hữu, kiểm tra giấy phép, phạm vi sử dụng, thời hạn sử dụng và mục đích thương mại trước khi đưa âm nhạc vào nội dung quảng cáo.
Về quản trị, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm duyệt nội dung trước khi đăng tải. Mỗi tài nguyên âm nhạc sử dụng trong quảng cáo cần có thông tin về nguồn, giấy phép hoặc căn cứ chứng minh quyền sử dụng. Đây là cách biến việc tuân thủ bản quyền thành một phần của quy trình marketing thay vì chỉ xử lý khi tranh chấp đã phát sinh.
- GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA
Để hạn chế rủi ro bản quyền âm nhạc trên mạng xã hội, hộ ông Nguyễn Văn A và các doanh nghiệp nên thực hiện:
Thứ nhất, kiểm tra quyền sử dụng trước khi đăng tải. Không mặc nhiên cho rằng âm thanh có sẵn trên TikTok, Facebook, YouTube hoặc các nền tảng khác đều được phép sử dụng cho quảng cáo thương mại.
Thứ hai, ưu tiên sử dụng nguồn nhạc có giấy phép rõ ràng. Có thể lựa chọn nhạc do doanh nghiệp tự sản xuất, mua quyền sử dụng hoặc sử dụng kho âm thanh có điều khoản cấp phép phù hợp với mục đích thương mại.
Thứ ba, lưu giữ chứng cứ về quyền sử dụng. Hợp đồng, hóa đơn, giấy phép, điều khoản cấp phép hoặc thông tin giao dịch cần được lưu trữ để chứng minh doanh nghiệp đã kiểm tra và sử dụng tài nguyên hợp pháp.
Thứ tư, thiết lập quy trình kiểm duyệt nội dung marketing. Trước khi một video quảng cáo được đăng tải, cần kiểm tra riêng phần hình ảnh, âm thanh, logo, hình ảnh người khác và các tài nguyên số được sử dụng.
Thứ năm, khi phát sinh yêu cầu từ chủ sở hữu quyền, cần nhanh chóng xác minh nguồn gốc và phạm vi quyền sử dụng, đồng thời cân nhắc gỡ hoặc tạm dừng nội dung nếu cần thiết và trao đổi về phương án xử lý, thanh toán hoặc xin cấp phép phù hợp.
Góc nhìn chuyên gia:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.