Gắn nhãn chất lượng giả cho vật tư y tế không chỉ là gian lận thương mại mà còn tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp ảnh hưởng đến an toàn người bệnh và môi trường phòng mổ.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Một doanh nghiệp kinh doanh vật tư y tế phát hiện lô 500.000 bộ quần áo bảo hộ có dấu hiệu không bảo đảm yêu cầu về chất lượng, vệ sinh và điều kiện sử dụng trong môi trường y tế. Thay vì kiểm tra, xử lý hoặc loại bỏ lô hàng, doanh nghiệp tự ý thiết kế và in nhãn với nội dung “Đạt tiêu chuẩn an toàn tiệt trùng tối cao phòng mổ ISO 13485” rồi dán lên toàn bộ số hàng để tạo niềm tin cho khách hàng.

Nếu số hàng này được đưa ra thị trường, người mua có thể hiểu rằng sản phẩm đã được kiểm soát và đáp ứng các yêu cầu chất lượng tương ứng, trong khi thực tế lại không như thông tin thể hiện trên nhãn.

Hành vi này không chỉ đặt ra vấn đề về trách nhiệm của doanh nghiệp đối với chất lượng hàng hóa mà còn đặt ra nguy cơ lớn đối với các cơ sở y tế, nhân viên y tế và người bệnh nếu sản phẩm được đưa vào sử dụng trong môi trường phòng mổ.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về hành vi gian dối đối với chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Khoản 9 Điều 8 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa 2025 quy định cấm thông tin, quảng cáo sai sự thật hoặc có hành vi gian dối về chất lượng, nguồn gốc và xuất xứ sản phẩm, hàng hóa. Quy định này nhằm bảo đảm người tiêu dùng và các tổ chức sử dụng hàng hóa được tiếp cận thông tin trung thực về chất lượng sản phẩm.

Trong tình huống trên, doanh nghiệp biết hàng hóa không bảo đảm chất lượng nhưng vẫn tự ý in thông tin thể hiện sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn tiệt trùng để tạo sự tin tưởng cho khách hàng. Đây là dấu hiệu của hành vi gian dối về chất lượng hàng hóa và cần được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác minh.

2. Nguyên tắc bảo đảm trung thực về chất lượng và trách nhiệm đối với hàng giả

Điều 192 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025):

“ Điều 192. Tội sản xuất, buôn bán hàng giả

1.[133] Người nào sản xuất, buôn bán hàng giả thuộc một trong các trường hợp sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 193, 194 và 195 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật hoặc hàng hóa có cùng tính năng kỹ thuật, công dụng trị giá từ 30.000.000 đồng đến dưới 150.000.000 đồng hoặc dưới 30.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc tại một trong các điều 188, 189, 190, 191, 193, 194, 195, 196 và 200 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về một trong các tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;…”

Áp dụng vào tình huống

• Việc tự ý in và dán nhãn thể hiện chất lượng cao hơn thực tế cho 500.000 bộ quần áo bảo hộ là dấu hiệu đặc biệt nghiêm trọng cần được làm rõ về nguồn gốc hàng hóa, chất lượng thực tế, mục đích của việc gắn nhãn, số lượng hàng đã đưa ra thị trường, giá trị hàng hóa và hậu quả thực tế. Không thể chỉ dựa vào số lượng 500.000 bộ để kết luận ngay về khung hình phạt hình sự mà phải xác định đầy đủ các dấu hiệu pháp lý của tội phạm.

Kết luận pháp lý: Nếu được xác minh có hành vi cố tình gian dối về chất lượng và đủ các điều kiện cấu thành tội phạm, doanh nghiệp hoặc cá nhân có liên quan có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và pháp luật hình sự. Việc xử lý cần dựa trên kết quả kiểm nghiệm, hồ sơ chứng nhận, nguồn gốc hàng hóa và toàn bộ quá trình sản xuất, đóng gói, dán nhãn, lưu thông sản phẩm.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Hành vi gắn nhãn chất lượng giả cho vật tư y tế cho thấy sự lệch chuẩn nghiêm trọng trong đạo đức kinh doanh. Đối với sản phẩm sử dụng trong phòng mổ, lợi ích kinh tế không thể được đặt cao hơn sự an toàn của người bệnh. Một nhãn mác không trung thực có thể khiến nhân viên y tế và cơ sở khám chữa bệnh đưa ra quyết định dựa trên thông tin sai lệch, từ đó làm gia tăng rủi ro đối với người bệnh.

Về khía cạnh quản trị rủi ro

doanh nghiệp phải nhìn nhận đây không còn là một lỗi kỹ thuật đơn thuần mà là rủi ro về pháp lý, tài chính, thương hiệu và an toàn y tế. Khi phát hiện lô hàng có dấu hiệu không bảo đảm chất lượng, cần lập tức kiểm soát toàn bộ số hàng, ngăn chặn việc tiếp tục lưu thông, truy xuất các đơn vị đã nhận hàng và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra, xử lý. Đối với cơ quan quản lý thị trường, việc kiểm tra, lập biên bản, lấy mẫu kiểm nghiệm và áp dụng biện pháp niêm phong, tạm giữ hoặc xử lý hàng hóa phải được thực hiện theo đúng thẩm quyền và trình tự pháp luật, nhằm ngăn hàng hóa có dấu hiệu vi phạm tiếp tục được đưa vào sử dụng.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

1. Bước 1 – Ngăn chặn ngay việc lưu thông lô hàng: Doanh nghiệp phải dừng ngay việc xuất bán, phân phối hoặc đưa 500.000 bộ quần áo bảo hộ ra thị trường; đồng thời kiểm kê, phân loại và bảo quản riêng toàn bộ lô hàng có dấu hiệu vi phạm.
2. Bước 2 – Kiểm nghiệm và xác minh chất lượng: Cần xác định rõ tình trạng thực tế của sản phẩm thông qua kiểm tra, lấy mẫu và kiểm nghiệm theo quy định. Đồng thời phải đối chiếu giữa chất lượng thực tế với nội dung thể hiện trên nhãn, hồ sơ công bố, tài liệu kỹ thuật và các giấy tờ liên quan.
3. Bước 3 – Làm rõ nguồn gốc và trách nhiệm: Cơ quan có thẩm quyền cần xác minh nguồn gốc lô hàng, người quyết định việc in nhãn, đơn vị thực hiện in ấn, hồ sơ chất lượng và quá trình đưa sản phẩm vào lưu thông. Đây là cơ sở để xác định trách nhiệm của cá nhân và pháp nhân liên quan.
4. Bước 4 – Niêm phong, tạm giữ và xử lý hàng hóa theo thẩm quyền: Trường hợp có căn cứ xác định hàng hóa vi phạm, cơ quan chức năng thực hiện các biện pháp kiểm soát, niêm phong, tạm giữ hoặc xử lý theo đúng trình tự pháp luật, tránh để sản phẩm tiếp tục được đưa vào bệnh viện hoặc các cơ sở y tế.

Thông điệp: Trong lĩnh vực vật tư y tế, một chiếc nhãn không trung thực có thể che giấu một rủi ro rất lớn phía sau.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.