BẢN TIN PHÁP LUẬT KINH TẾ

Từ gọi vốn đến M&A: Khi những cam kết ban đầu trở thành rủi ro pháp lý

Hoạt động đầu tư vào startup và các thương vụ M&A đang ngày càng phổ biến, nhưng đi cùng với cơ hội là hàng loạt rủi ro pháp lý có thể phát sinh ngay sau khi dòng tiền được giải ngân hoặc thương vụ hoàn tất.

Trong một trường hợp, Startup A kêu gọi B đầu tư 15 tỷ đồng để phát triển một nền tảng công nghệ được giới thiệu có thị trường lớn và tiềm năng doanh thu cao. Tuy nhiên, sau khi giải ngân, B phát hiện dự án chưa có nghiên cứu thị trường đầy đủ, công nghệ chưa hoàn thiện, chi phí triển khai cao và mô hình kinh doanh chưa chứng minh được khả năng tạo doanh thu. Cho rằng thông tin ban đầu không phản ánh đúng tính khả thi của dự án, B yêu cầu A hoàn lại khoản đầu tư.

Ở một vụ việc khác, B đầu tư 20 tỷ đồng dựa trên hồ sơ giới thiệu đội ngũ của Startup A gồm nhiều chuyên gia giàu kinh nghiệm. Thế nhưng sau khi nhận vốn, B phát hiện doanh nghiệp không có đủ nhân sự kỹ thuật để triển khai dự án, trong khi một số nhân sự chủ chốt được giới thiệu trước đó thực tế không tham gia. Dự án chậm tiến độ, phát sinh chi phí và đứng trước nguy cơ thất bại, đặt ra vấn đề về trách nhiệm của startup đối với thông tin cung cấp cho nhà đầu tư.

Không chỉ hoạt động gọi vốn, M&A cũng phát sinh nhiều tranh chấp sau khi chuyển giao quyền sở hữu. Sau khi mua lại Công ty A, B muốn giữ nguyên đội ngũ nhân sự để duy trì hoạt động. Tuy nhiên, một số nhân sự chủ chốt không muốn tiếp tục làm việc dưới quyền chủ mới và thông báo nghỉ việc. Từ đây phát sinh câu hỏi liệu thay đổi chủ sở hữu có làm chấm dứt quan hệ lao động hay người lao động có quyền từ chối tiếp tục làm việc.

Đáng chú ý hơn, trong một thương vụ khác, CEO M của TechAcquire đã thực hiện các giao dịch M&A trị giá 5 tỷ đồngnhưng bỏ qua các bước thẩm định quan trọng. Một thương vụ phát sinh tranh chấp quyền tác giả đối với mã nguồn; thương vụ còn lại bộc lộ tình trạng báo cáo tài chính bị làm giả. Thiệt hại nghiêm trọng khiến doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản và đồng sáng lập K yêu cầu M dùng tài sản cá nhân để bồi thường.

Những vụ việc trên cho thấy, một quyết định đầu tư hay M&A không chỉ phụ thuộc vào tiềm năng kinh doanh mà còn đòi hỏi sự minh bạch về thông tin, thẩm định đầy đủ và tuân thủ pháp luật. Chỉ một thông tin sai lệch hoặc một bước thẩm định bị bỏ qua cũng có thể biến cơ hội đầu tư thành tranh chấp hàng tỷ đồng.

Các tình huống đặt ra nhiều vấn đề đáng chú ý: nhà đầu tư có quyền yêu cầu hoàn vốn khi dự án không đạt kỳ vọng hay không; startup phải chịu trách nhiệm thế nào về thông tin đã cung cấp; quan hệ lao động được xử lý ra sao sau M&A; và người quản lý có phải dùng tài sản cá nhân để bồi thường khi quyết định kinh doanh gây thiệt hại cho doanh nghiệp?

Đây là những vấn đề mà nhà đầu tư, doanh nghiệp và người quản lý cần đặc biệt lưu ý trước khi ký kết, giải ngân và hoàn tất một thương vụ đầu tư hoặc M&A.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vấn đề vướng mắc về pháp lý, hãy để lại câu hỏi cho chuyên gia tại hệ thống cổng thông tin: tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời.