Thông tư 86/2026/TT-BQP do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành ngày 20/06/2026, quy định về Danh mục đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù và việc thu giữ, xử lý đồ vật cấm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng.

Thông tư 86/2026/TT-BQP do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành ngày 20/06/2026, quy định về Danh mục đồ vật cấm đưa vào nơi chấp hành án phạt tù và việc thu giữ, xử lý đồ vật cấm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng. Văn bản này đã chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2026

THÔNG TƯ 86/2026/TT-BQP: THIẾT LẬP KỶ KHƯƠNG NƠI CHẤP HÀNH ÁN VÀ HÀNH TRÌNH THỦ CÔNG TÂM HƯỚNG THIỆN

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ – NHỮNG “ĐIỂM NGHỄN” TRONG QUẢN LÝ VÀ TÂM LÝ THĂM CƠM TRẠI GIAM

Thực tế công tác thi hành án hình sự cho thấy, nhiều gia đình có người thân đang chấp hành án phạt tù cũng như lực lượng quản giáo từng đối mặt với không ít tình huống phức tạp:

 Câu chuyện thăm thân và tiếp tế: Bà Thu (Quảng Trị) khi đi thăm con trai đang chấp hành án tại trại giam quân sự đã vô tình mang theo một số vật dụng sinh hoạt cá nhân, thuốc tây chưa qua kiểm duyệt và thiết bị điện tử nhỏ. Việc không nắm rõ quy định khiến toàn bộ số đồ vật bị giữ lại, gây ra tâm lý hoang mang, hụt hẫng cho cả người thân lẫn phạm nhân.

 Câu chuyện an ninh, an toàn khu giam giữ: Cán bộ quản giáo tại các cơ sở giam giữ thuộc Bộ Quốc phòng thường xuyên gặp khó khăn trong việc phân loại, phát hiện và xử lý các vật cấm tinh vi do phạm nhân lén lút cất giấu hoặc người nhà thẩm lậu vào bên trong. Sự thiếu đồng bộ hoặc thiếu chi tiết trong quy trình thu giữ cũ dễ dẫn đến tranh chấp, khiếu nại hoặc nguy cơ mất an toàn trại giam.

Tâm lý chung của phạm nhân và thân nhân khi chưa có quy chuẩn rõ ràng là lo âu, bị động, thậm chí phát sinh tâm lý chống đối hoặc e ngại. Thông tư 86/2026/TT-BQP ra đời chính là “hành lang chuẩn mực” tháo gỡ triệt để các bất cập này.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC” TỪ THÔNG TƯ 86/2026/TT-BQP

Thông tư 86/2026/TT-BQP do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành ngày 20/06/2026 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026) đặt ra quy định toàn diện áp dụng tại các trại giam, nơi chấp hành án phạt tù thuộc Bộ Quốc phòng quản lý. Dưới đây là các điểm cốt lõi:

1. Chi tiết hóa Danh mục đồ vật cấm đưa vào nơi giam giữ

Quy định rõ ràng các nhóm đồ vật tuyệt đối không được phép đưa vào, bao gồm: vũ khí, công cụ hỗ trợ, chất cháy, chất nổ, chất độc, chất ma túy, rượu bia, chất kích thích, tiền tệ, kim loại quý, thiết bị thông tin liên lạc, lưu trữ dữ liệu, các ấn phẩm độc hại và các vật dụng có khả năng gây sát thương hoặc ảnh hưởng đến an ninh trại giam.

2. Quy trình kiểm tra, phát hiện và lập biên bản chặt chẽ

Nâng cao tính công khai, minh bạch khi phát hiện đồ vật cấm. Cán bộ có thẩm quyền phải tiến hành lập biên bản công khai tại chỗ với sự chứng kiến của người vi phạm (phạm nhân hoặc thân nhân) nhằm đảm bảo tính khách quan và đúng trình tự thủ tục pháp luật.

3. Biện pháp xử lý và phân loại vật chứng rõ ràng

Quy định cụ thể hình thức xử lý đối với từng loại đồ vật cấm bị thu giữ: tiêu hủy (đối với hàng hóa độc hại, không còn giá trị), tịch充 nộp ngân sách, hoặc chuyển giao trực tiếp cho cơ quan điều tra hình sự/cơ quan chức năng xử lý nếu có dấu hiệu tội phạm.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Dưới góc độ phân tích tích hợp của ThS. Nguyễn Hữu Long, Thông tư 86/2026/TT-BQP không chỉ là văn bản mệnh lệnh hành chính quân sự mà còn chứa đựng hàm lượng tri thức tâm lý giáo dục và quản trị sâu sắc:

1. Phân tích góc nhìn Tâm lý xã hội: Định hình môi trường tái giáo dục an toàn

Việc kiểm soát triệt để đồ vật cấm (đặc biệt là chất kích thích, tiền tệ và thiết bị kết nối) giúp triệt tiêu mầm mống bất ổn, xô xát hay hình thành “luật ngầm” trong trại giam. Tình trạng môi trường giam giữ công bằng, an toàn sẽ giúp phạm nhân giải tỏa tâm lý lo âu, từ bỏ thói quen xấu và an tâm chấp hành án để sớm cải tạo tốt.

2. Phân tích góc nhìn Quản trị công & Giáo dục tinh thần tuân thủ

 Về quản trị trại giam: Thông tư 86 thể hiện tư duy quản trị minh bạch, chuẩn hóa quy trình làm việc của lực lượng làm công tác thi hành án quân đội. Điều này vừa tăng cường tính nghiêm minh, vừa bảo vệ cán bộ thi hành công vụ trước các nguy cơ pháp lý phát sinh.

 Về giáo dục tính tuân thủ: Thông tư giáo dục ý thức trách nhiệm cho thân nhân phạm nhân. Việc tuân thủ quy định khi đến thăm gặp không chỉ bảo vệ chính họ trước rủi ro vi phạm pháp luật mà còn là cách thức hỗ trợ tinh thần tích cực nhất giúp người thân cải tạo tiến bộ.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để người dân, thân nhân và các bên liên quan thực hiện đúng quy định của Thông tư 86/2026/TT-BQP, ThS. Nguyễn Hữu Long đưa ra 4 lời khuyên hành động:

 Chủ động tìm hiểu danh mục vật cấm: Thân nhân trước khi đến thăm gặp, gửi lưu lưu ký hoặc quà tặng cho phạm nhân tại các trại giam quân sự cần tra cứu kỹ danh mục đồ vật cấm để tránh vô tình vi phạm.

 Tự giác kê khai và chấp hành kiểm tra: Khi đến khu vực làm thủ tục thăm gặp, người dân cần chủ động kê khai tài sản, gửi lại các thiết bị điện tử, tiền mặt tại tủ lưu giữ đồ cá nhân theo hướng dẫn của cán bộ quản giáo.

 Giáo dục tư tưởng cho người đang chấp hành án: Thân nhân nên động viên phạm nhân chấp hành nghiêm nội quy, không lén lút cất giữ hay nhận các vật cấm từ bên ngoài, lấy sự tuân thủ làm cơ sở xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.

 Chủ động tham vấn pháp lý khi phát sinh vướng mắc: Trường hợp có nghi vấn liên quan đến danh mục lưu ký hoặc thủ tục xử lý đồ vật, người dân cần liên hệ trực tiếp cán bộ tiếp công dân của trại giam hoặc các trung tâm tư vấn pháp luật để được hướng dẫn chính xác.

Thông điệp nhân văn: “Kỷ cương trong trại giam không phải là sự thắt chặt tự do thuần túy, mà là lá chắn bảo vệ sự an toàn và tạo lập môi trường lành mạnh nhất cho quá trình hướng thiện. Thông tư 86/2026/TT-BQP chính là nhịp cầu giúp chuẩn hóa hành vi, gieo mầm ý thức tuân thủ pháp luật vì một ngày trở về trọn vẹn của người chấp hành án.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực thi hành án, tư vấn tâm lý – giáo dục hoặc các thủ tục hành chính liên quan, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hệ thống website⁠tuvanphapluattamlygiaoduc.vn⁠ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.