Luật số 22/2023/QH15 là Luật Đấu thầu do Quốc hội khóa XV ban hành

Luật số 22/2023/QH15 là Luật Đấu thầu do Quốc hội khóa XV ban hành

Thông tin cơ bản

• Cơ quan ban hành: Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
• Ngày ban hành: 23/06/2023.
• Ngày có hiệu lực: 01/01/2024.
• Trạng thái: Đang có hiệu lực thi hành và thay thế cho Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13.
• Bố cục: Gồm 10 chương và 96 điều.

 

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ – NHỮNG “ĐIỂM NGHẼN” KINH ĐIỂN TRONG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU VÀ MUA SẮM CÔNG

Hoạt động mua sắm công và lựa chọn nhà thầu từ lâu đã đối mặt với không ít vướng mắc thực tiễn, gây tâm lý lo ngại cho cả chủ đầu tư lẫn doanh nghiệp:

Câu chuyện y tế công lập: Bệnh viện Đa khoa tỉnh T. rơi vào tình trạng thiếu hụt hóa chất xét nghiệm và vật tư tiêu hao kéo dài. Quy trình thẩm định, phê duyệt kéo dài cùng cơ chế giá gói thầu khắt khe khiến các gói thầu liên tục thất bại, gây ảnh hưởng trực tiếp đến người bệnh.

Câu chuyện dự án đầu tư: Một doanh nghiệp có vốn nhà nước tại Đà Nẵng bị ngưng trệ dự án hạ tầng nhiều tháng chỉ vì lúng túng trong khâu xác định hình thức lựa chọn nhà thầu và thủ tục thẩm định hồ sơ mời thầu rườm rà.

Tâm lý chung của các đơn vị thụ hưởng vốn công là e ngại sai phạm, thụ động trong triển khai. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 ra đời mang tính bước ngoặt nhằm tháo gỡ triệt để các “nghẽn mạch” này.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “HÀNH LANG VỮNG CHẮC” TỪ LUẬT ĐẤU THẦU SỐ 22/2023/QH15

Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2024, gồm 10 chương, 96 điều) thay thế Luật số 43/2013/QH13, thiết lập hành lang pháp lý minh bạch và linh hoạt hơn:

Mở rộng phạm vi điều chỉnh: Quy định rõ việc áp dụng đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, vốn của doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Đột phá về Đấu thầu qua mạng: Chuyển đổi số toàn diện hoạt động lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, tăng cường tính công khai, giảm thiểu sự can thiệp thủ công.

Đơn giản hóa quy trình, đa dạng hình thức: Cắt giảm thời gian thẩm định, loại bỏ các thủ tục trung gian. Luật bổ sung và cụ thể hóa 9 hình thức lựa chọn nhà thầu (Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp, tự thực hiện, tham gia thực hiện của cộng đồng, đàm phán giá, và lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt).

Cơ chế đặc thù cho ngành Y tế: Bổ sung quy định riêng về mua sắm thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm và thiết bị y tế, giải quyết triệt để nút thắt thiếu hụt vật tư tại các cơ sở y tế công lập.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Dưới góc nhìn tích hợp của ThS. Nguyễn Hữu Long, Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 mang hàm lượng quản trị hiện đại và ý nghĩa xã hội sâu sắc:

Tâm lý xã hội: Tối ưu hóa quy trình giúp loại bỏ “tâm lý e ngại gánh nặng thủ tục” và nỗi sợ trách nhiệm của cán bộ quản lý. Sự rõ ràng trong luật tạo tâm lý an tâm, chủ động cho bên mời thầu và nhà thầu.

Quản trị công & Tinh thần tuân thủ: Chuyển dịch mạnh mẽ từ quản lý thủ công sang quản trị dữ liệu số minh bạch. Phân định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư và bên mời thầu, qua đó giáo dục tinh thần thượng tôn pháp luật, tính tự chủ và trách nhiệm giải trình trong quản lý ngân sách nhà nước.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp áp dụng hiệu quả Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, ThS. Nguyễn Hữu Long khuyến nghị 4 giải pháp trọng tâm:

1. Rà soát và chuẩn hóa quy trình nội bộ: Cập nhật ngay các điểm mới về thẩm quyền, thời hạn và hình thức lựa chọn nhà thầu phù hợp với quy mô dự án.

2. Đẩy mạnh hạ tầng đấu thầu điện tử: Chủ động đào tạo nhân sự sử dụng thành thạo Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để thực hiện quy trình đấu thầu qua mạng trôi chảy.

3. Thực hiện đúng cơ chế đặc thù y tế: Các cơ sở khám chữa bệnh cần nắm vững quy định về đàm phán giá, mua sắm tập trung đối với thuốc và vật tư y tế để chủ động nguồn cung.

4. Nâng cao năng lực và trách nhiệm giải trình: Thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu cho cán bộ, đảm bảo tính công khai và tuân thủ pháp luật.

Thông điệp nhân văn: “Pháp luật về đấu thầu chỉ thực sự phát huy giá trị khi tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công mà còn củng cố niềm tin xã hội vào một nền quản trị minh bạch, hiện đại.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết được xây dựng dựa trên sự tham vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị.

Nếu quý đơn vị, doanh nghiệp gặp vướng mắc pháp lý liên quan đến thủ tục đấu thầu và quản lý dự án, hãy liên hệ qua website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc hotline 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.