LUẬT SỐ 77/2025/QH15 SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ

SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM, HIỆU QUẢ – ĐÒN BẨY CHO TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Những điểm mới của Luật số 77/2025/QH15 dưới góc nhìn pháp lý và thực tiễn

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, nguồn tài nguyên truyền thống dần suy giảm và yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính trở thành cam kết toàn cầu, Quốc hội đã thông qua Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Luật tạo hành lang pháp lý mới nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi xanh, giảm chi phí sản xuất, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SDNL TK&HQ nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về việc SDNL TK&HQ và và khắc phục một số vướng mắc, bất cập của Luật hiện hành, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với bối cảnh trong nước, thế giới hiện nay và các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia. Đồng thời, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo hành lang pháp lý thuận lợi, khuyến khích, thúc đẩy các hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; tận dụng, thu hút được các nguồn lực trong và ngoài nước để hỗ trợ, thúc đẩy quá trình đầu tư tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi thị trường các sản phẩm tiết kiệm năng lượng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SDNL TK&HQ kế thừa các nội dung được quy định tại 12 Chương và 48 Điều của Luật SDNL TK&HQ ban hành năm 2010. Đồng thời, dự án Luật đã sửa đổi 19 Điều, bổ sung 01 Điều mới.

Nội dung Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SDNL TK&HQ ngắn gọn, bố cục thành 03 Điều, bao gồm: Điều 1: Sửa đổi, bổ sung Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Điều 2: Hiệu lực thi hành và Điều 3: Điều khoản chuyển tiếp.

Những điểm mới đáng chú ý của Luật  sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SDNL TK&HQ được thể hiện qua 04 nhóm chính sách như:

4 nội dung chính của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng Năng lượng Tiết kiệm và Hiệu quả

Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực SDNL TK&HQ

Luật điều chỉnh tăng cường trách nhiệm của địa phương trong việc quản lý, kiểm tra tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức tiêu thụ năng lượng của các doanh nghiệp tại địa phương và việc xây dựng kế hoạch SDNL TK&HQ hàng năm và năm năm. Đồng thời, theo dõi, đôn đốc tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch của địa phương, kiểm tra, giám sát tuân thủ các quy định về SDNL TK&HQ.

– Đơn giản tối đa các thủ tục hành chính, cắt giảm thủ tục hành chính về cấp giấy chứng nhận dán nhãn năng lượng và cấp chứng chỉ kiểm toán năng lượng.

– Giao Bộ Xây dựng ban hành định mức sử dụng năng lượng trong sản xuất công nghiệp vật liệu xây dựng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

Tăng cường quản lý, phát triển đối với dịch vụ tư vấn năng lượng, kiểm toán năng lượng, đào tạo nhân lực trong lĩnh vực SDNL TK&HQ

Hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng các cơ chế hỗ trợ và khuyến khích để hình thành hệ thống các tổ chức, dịch vụ tư vấn năng lượng (ESCO). Tổ chức, công ty dịch vụ năng lượng thực hiện đăng ký hoặc khai báo hoạt động đối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Cải thiện chất lượng nguồn nhân lực tiết kiệm năng lượng bằng cách quy định nội dung, chương trình đào tạo, cấp chứng chỉ kiểm toán năng lượng, quản lý năng lượng.

Bổ sung thêm nội dung quy định cụ thể về thời hạn của chứng chỉ kiểm toán viên năng lượng và chứng chỉ quản lý năng lượng và quy định điều kiện kinh doanh ngành nghề kiểm toán năng lượng để đảm bảo chất lượng dịch vụ.

Công khai danh sách tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ năng lượng và công bố tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý.

Tăng cường chính sách ưu đãi, công cụ hỗ trợ tài chính cho lĩnh vực SDNL TK&HQ

Bổ sung quy định thành lập Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả theo hướng xã hội hoá, bảo đảm độc lập về tài chính, không trùng lặp với nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước.

Luật cũng bổ sung, làm rõ các quy định hỗ trợ tài chính đối với hoạt động đầu tư các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong đó có các dự án nâng cấp, cải tạo dây chuyền sản xuất, mở rộng quy mô sản xuất bằng công nghệ tiết kiệm năng lượng. Đồng thời, mở rộng các ưu đãi về thuế, đất đai để xây dựng cơ sở sản xuất cho tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển sản phẩm tiết kiệm năng lượng.

Chuyển đổi thị trường và quản lý hiệu suất phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng

Bổ sung, làm rõ đối tượng bắt buộc dán nhãn năng lượng cho nhóm vật liệu xây dựng.

Cập nhật các tiêu chuẩn, định mức hiệu suất năng lượng tối thiểu, tiến tới loại bỏ thiết bị lạc hậu, khuyến khích thị trường sản xuất và tiêu dùng những phương tiện, thiết bị hiệu suất cao, thân thiện môi trường.

1. NHỮNG ĐIỂM MỚI VÀ NỘI DUNG TRỌNG TÂM CỦA LUẬT
2. Hoàn thiện chính sách quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Luật là tiếp tục khẳng định việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả không còn là giải pháp mang tính khuyến khích mà trở thành yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội.

Nhà nước ưu tiên:

• phát triển công nghệ tiết kiệm năng lượng;
• thúc đẩy đổi mới sáng tạo;
• khuyến khích đầu tư vào thiết bị hiệu suất cao;
• xây dựng nền kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn;
• giảm phát thải khí nhà kính theo các cam kết quốc tế.

Đây là bước chuyển từ tư duy “tiêu thụ năng lượng” sang “quản trị năng lượng”.

2. Tăng trách nhiệm của các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm

Luật sửa đổi quy định rõ hơn trách nhiệm của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có mức tiêu thụ năng lượng lớn.

Các đơn vị phải:

• xây dựng hệ thống quản lý năng lượng;
• kiểm toán năng lượng định kỳ;
• bố trí người quản lý năng lượng đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn;
• thực hiện các giải pháp cải tiến công nghệ nhằm giảm tiêu hao năng lượng.

Việc quản lý không còn mang tính hình thức mà được gắn với trách nhiệm pháp lý cụ thể.

3. Khuyến khích đầu tư công nghệ xanh và thiết bị hiệu suất cao

Luật bổ sung nhiều cơ chế nhằm thúc đẩy:

• đổi mới dây chuyền sản xuất;
• sử dụng máy móc tiết kiệm điện;
• áp dụng công nghệ hiện đại;
• phát triển vật liệu thân thiện môi trường;
• mở rộng thị trường thiết bị hiệu suất năng lượng cao.

Đây là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

4. Thúc đẩy dán nhãn năng lượng và minh bạch thông tin

Một điểm mới đáng chú ý là tiếp tục hoàn thiện cơ chế dán nhãn năng lượng đối với các phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng.

Việc công khai thông tin giúp:

• người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn sản phẩm tiết kiệm điện;
• thúc đẩy doanh nghiệp cải tiến chất lượng sản phẩm;
• giảm chi phí sử dụng điện trong sinh hoạt và sản xuất.

5. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý năng lượng

Luật khuyến khích ứng dụng:

• cơ sở dữ liệu số;
• hệ thống giám sát tiêu thụ năng lượng;
• phần mềm quản lý năng lượng;
• công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI);
• Internet vạn vật (IoT).

Điều này góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và giảm thất thoát năng lượng trong các doanh nghiệp.

6. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện

Bên cạnh các chính sách khuyến khích, Luật cũng tăng cường trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước trong việc:

• thanh tra;
• kiểm tra;
• đánh giá mức tiêu thụ năng lượng;
• hướng dẫn thực hiện;
• xử lý các hành vi vi phạm.

Qua đó bảo đảm việc thực hiện Luật đi vào thực chất.

7. Góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0”

Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, phát triển bền vững và nâng cao vị thế của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.

1. NHỮNG ĐIỀU NGƯỜI DÂN, DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT

Đối với người dân

Người dân nên:

• ưu tiên sử dụng thiết bị có dán nhãn năng lượng;
• hình thành thói quen tiết kiệm điện trong sinh hoạt;
• sử dụng các nguồn năng lượng sạch khi có điều kiện;
• nâng cao ý thức bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng năng lượng hợp lý.

Những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày sẽ góp phần giảm chi phí và bảo vệ môi trường.

Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần:

• rà soát mức tiêu thụ năng lượng;
• xây dựng kế hoạch tiết kiệm năng lượng;
• đầu tư đổi mới công nghệ;
• đào tạo đội ngũ quản lý năng lượng;
• thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định của Luật.

Việc đầu tư vào sử dụng năng lượng hiệu quả không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn giảm chi phí sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh.

05 việc doanh nghiệp cần thực hiện ngay

– Đánh giá hiện trạng tiêu thụ năng lượng.

– Xây dựng hệ thống quản lý năng lượng.

– Kiểm toán năng lượng theo quy định.

– Thay thế thiết bị có hiệu suất thấp.

– Đào tạo nhân sự phụ trách quản lý năng lượng.

III. GÓC NHÌN VÀ NHẬN ĐỊNH CỦA THS. NGUYỄN HỮU LONG

Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục

Theo ThS. Nguyễn Hữu Long, Luật số 77/2025/QH15 không chỉ là một đạo luật về quản lý năng lượng mà còn là công cụ pháp lý quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.

Ông nhận định rằng, điểm nổi bật của Luật là chuyển từ tư duy khuyến khích sang tăng cường trách nhiệm của các tổ chức, doanh nghiệp trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Khi chi phí năng lượng ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động sản xuất, việc đầu tư vào công nghệ hiệu suất cao không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn mang lại lợi ích kinh tế lâu dài, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Ở góc độ xã hội, Luật góp phần hình thành văn hóa sử dụng năng lượng tiết kiệm trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm bảo vệ tài nguyên và môi trường. Mỗi hành động tiết kiệm điện, sử dụng thiết bị hiệu suất cao hay lựa chọn công nghệ xanh đều góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính.

Theo ThS. Nguyễn Hữu Long, để Luật phát huy hiệu quả, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận công nghệ mới; đồng thời đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra và hướng dẫn thực hiện, bảo đảm các quy định của Luật được áp dụng thống nhất và hiệu quả trên thực tế.

 

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

Luật số 77/2025/QH15 đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong chính sách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của Việt Nam. Không chỉ hướng đến mục tiêu giảm tiêu hao năng lượng và tiết kiệm chi phí, Luật còn tạo nền tảng pháp lý cho quá trình chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và thực hiện các cam kết quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu.

Đối với doanh nghiệp, việc chủ động đầu tư đổi mới công nghệ, xây dựng hệ thống quản lý năng lượng và nâng cao năng lực nhân sự sẽ vừa bảo đảm tuân thủ pháp luật, vừa tạo lợi thế cạnh tranh bền vững. Đối với người dân, việc thay đổi thói quen sử dụng năng lượng theo hướng tiết kiệm, hiệu quả sẽ góp phần bảo vệ môi trường, giảm chi phí sinh hoạt và chung tay xây dựng một nền kinh tế phát triển theo hướng xanh, hiện đại và có trách nhiệm.

 

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.