TÌNH HUỐNG SỐ 183: VỢ BỊ MẤT TRÍ NHỚ, CHỒNG MUỐN BÁN ĐẤT LÀ TÀI SẢN CHUNG ĐỂ LẤY TIỀN CHẠY CHỮA BỆNH: GIẢI QUYẾT THẾ NÀO?

Trong cuộc sống, không ít gia đình rơi vào hoàn cảnh khó khăn khi một người vợ hoặc người chồng mắc bệnh dẫn đến mất khả năng nhận thức, làm chủ hành vi. Để có kinh phí chữa bệnh, người còn lại muốn bán tài sản chung của vợ chồng nhưng lại không biết liệu có được tự mình quyết định hay phải thực hiện thủ tục pháp lý nào. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản, quyền lợi của người mất năng lực hành vi dân sự và sự an toàn của các giao dịch dân sự.

1. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

Vợ chồng ông A có một thửa đất là tài sản chung được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân. Không may, bà B mắc bệnh nặng dẫn đến mất trí nhớ, không còn khả năng nhận thức và làm chủ hành vi. Chi phí điều trị ngày càng lớn khiến gia đình lâm vào khó khăn.

Ông A dự định bán thửa đất để lấy tiền chữa bệnh cho vợ. Tuy nhiên, khi thực hiện thủ tục chuyển nhượng, cơ quan công chứng yêu cầu phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng hoặc giấy tờ chứng minh người đại diện hợp pháp của bà B.

Ông A băn khoăn: Trong trường hợp vợ bị mất trí nhớ thì người chồng có được tự ý bán tài sản chung hay phải thực hiện thủ tục gì theo quy định của pháp luật?

2. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”

Theo Bộ luật Dân sự, người bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình có thể được Tòa án tuyên bố là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần và theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan.

Sau khi có quyết định của Tòa án, người mất năng lực hành vi dân sự sẽ có người giám hộ theo quy định của pháp luật để đại diện xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

Đối với tài sản chung của vợ chồng, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất là giao dịch có giá trị lớn nên không thể chỉ căn cứ vào mong muốn của một bên. Nếu một người đã bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì việc ký kết, chuyển nhượng phải được thực hiện thông qua người đại diện hợp pháp theo đúng quy định của pháp luật.

Như vậy, người chồng không thể tự ý bán tài sản chung chỉ vì vợ đang mất trí nhớ nếu chưa hoàn thành các thủ tục pháp lý về việc tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự và xác lập người giám hộ theo quy định.

3. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Khi một thành viên trong gia đình mắc bệnh nặng, áp lực về kinh tế và tinh thần thường khiến người thân chỉ mong muốn nhanh chóng tìm nguồn tài chính để chữa trị. Tuy nhiên, trong những thời điểm khó khăn nhất, việc tuân thủ đúng quy định của pháp luật lại càng quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của người đang mất khả năng nhận thức.

Ở góc độ tâm lý, người chồng có thể xuất phát từ tình yêu thương và mong muốn cứu chữa cho vợ. Tuy nhiên, pháp luật đặt ra cơ chế giám hộ và sự kiểm soát của Tòa án để bảo đảm mọi quyết định liên quan đến tài sản của người mất năng lực hành vi dân sự đều được thực hiện minh bạch, đúng mục đích và tránh nguy cơ bị lợi dụng.

Đây cũng là bài học về giáo dục pháp luật trong gia đình: khi phát sinh các tình huống liên quan đến sức khỏe, tài sản và quyền nhân thân, mỗi người cần bình tĩnh tìm hiểu quy định pháp luật, tránh thực hiện các giao dịch có thể bị vô hiệu về sau.

4. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Theo chuyên gia Nguyễn Hữu Long, trong trường hợp người vợ thực sự không còn khả năng nhận thức và làm chủ hành vi, gia đình nên nhanh chóng thực hiện thủ tục yêu cầu Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự theo đúng quy định của Bộ luật Dân sự. Sau khi có quyết định của Tòa án và xác lập người giám hộ hợp pháp, các giao dịch liên quan đến tài sản sẽ được thực hiện đúng trình tự, bảo đảm quyền lợi của cả hai vợ chồng.

Bên cạnh đó, gia đình nên chủ động tham khảo ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia pháp lý trước khi thực hiện việc chuyển nhượng tài sản có giá trị lớn để tránh phát sinh tranh chấp hoặc làm kéo dài thời gian điều trị do thiếu hồ sơ pháp lý.

Thông điệp từ chuyên gia: “Trong hoàn cảnh khó khăn, sự yêu thương cần đi cùng với việc tuân thủ pháp luật. Thực hiện đúng thủ tục pháp lý chính là cách bảo vệ quyền lợi của người bệnh và sự bình yên của cả gia đình.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: Quy định về tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự và cử người giám hộ không nhằm gây khó khăn cho gia đình mà để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người không còn khả năng tự quyết định cuộc sống của mình. Việc thực hiện đầy đủ trình tự pháp luật sẽ giúp các giao dịch liên quan đến tài sản được công nhận hợp pháp, hạn chế tranh chấp và bảo đảm mục đích nhân văn là sử dụng tài sản đúng vì lợi ích của người bệnh.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.