TÌNH HUỐNG SỐ 182: ĐẤT CẤP CHO DOANH NGHIỆP LÀM DỰ ÁN KHU DU LỊCH SINH THÁI NHƯNG BỎ HOANG 24 THÁNG: QUY TRÌNH THU HỒI ĐẤT CÔNG?

Đất đai là nguồn tài nguyên đặc biệt, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội. Thực tế hiện nay, không ít doanh nghiệp được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư nhưng sau khi được giao đất lại chậm triển khai hoặc bỏ hoang trong thời gian dài, gây lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến định hướng phát triển của địa phương. Vậy trong trường hợp doanh nghiệp không đưa đất vào sử dụng trong thời gian luật định thì Nhà nước có quyền thu hồi đất hay không? Trình tự xử lý được thực hiện như thế nào?

1. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

Năm 2021, Công ty A được Nhà nước giao một diện tích đất để thực hiện dự án khu du lịch sinh thái tại địa phương. Sau khi hoàn tất các thủ tục về đất đai, doanh nghiệp không triển khai xây dựng theo tiến độ đã được phê duyệt. Khu đất dần bị bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, nhiều hạng mục chưa được đầu tư, gây mất mỹ quan và ảnh hưởng đến quy hoạch phát triển du lịch của địa phương.

Qua kiểm tra, cơ quan nhà nước xác định doanh nghiệp đã không đưa đất vào sử dụng trong thời gian theo quy định của pháp luật. Doanh nghiệp băn khoăn liệu có được tiếp tục thực hiện dự án hay sẽ bị Nhà nước thu hồi đất và các tài sản đã đầu tư trên đất có được bồi thường hay không.

2. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”

Theo Điều 81 Luật Đất đai, Nhà nước có quyền thu hồi đất đối với trường hợp người sử dụng đất không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng theo tiến độ của dự án đầu tư.

Trước khi quyết định thu hồi đất, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh nguyên nhân chậm tiến độ. Nếu thuộc trường hợp được xem xét gia hạn, doanh nghiệp được phép kéo dài thời gian sử dụng đất thêm 24 tháng để khắc phục và tiếp tục triển khai dự án theo quy định.

Trong thời gian gia hạn này, người sử dụng đất phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính phát sinh theo quy định của pháp luật và nhanh chóng đưa dự án vào hoạt động.

Tuy nhiên, nếu hết thời hạn gia hạn mà doanh nghiệp vẫn không đưa đất vào sử dụng hoặc tiếp tục chậm tiến độ thì Nhà nước sẽ ban hành quyết định thu hồi đất.

Đáng lưu ý, trong trường hợp bị thu hồi vì vi phạm tiến độ sử dụng đất theo quy định của pháp luật, người sử dụng đất không được bồi thường về đất cũng như tài sản gắn liền với đất, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Quy định này nhằm bảo đảm việc sử dụng hiệu quả quỹ đất, tránh tình trạng đầu cơ hoặc chiếm giữ đất trong thời gian dài nhưng không khai thác.

3. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Một dự án bị bỏ hoang không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp mà còn tạo ra nhiều hệ lụy đối với cộng đồng. Quỹ đất đáng lẽ được sử dụng để phát triển du lịch, tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế địa phương lại bị lãng phí trong nhiều năm.

Ở góc độ quản trị, việc giám sát tiến độ thực hiện dự án cần được thực hiện thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện các khó khăn để có biện pháp hỗ trợ hoặc xử lý phù hợp. Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần nâng cao trách nhiệm trong việc xây dựng kế hoạch đầu tư khả thi, tránh tình trạng đăng ký dự án khi chưa đủ năng lực tài chính hoặc năng lực triển khai.

Về mặt giáo dục pháp luật, việc nâng cao nhận thức của nhà đầu tư về trách nhiệm sử dụng đất đúng mục đích và đúng tiến độ sẽ góp phần hạn chế tình trạng lãng phí tài nguyên, tạo môi trường đầu tư minh bạch và phát triển bền vững.

4. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Theo chuyên gia Nguyễn Hữu Long, doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát tiến độ thực hiện dự án ngay từ khi được giao đất. Nếu gặp khó khăn khách quan ảnh hưởng đến việc triển khai, cần chủ động làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được hướng dẫn và xem xét áp dụng các cơ chế phù hợp theo quy định của pháp luật, thay vì để dự án kéo dài dẫn đến nguy cơ bị thu hồi.

Bên cạnh đó, các địa phương cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng đất sau khi giao hoặc cho thuê, kịp thời phát hiện những dự án chậm tiến độ để có biện pháp xử lý, bảo đảm quỹ đất được khai thác hiệu quả và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.

Thông điệp từ chuyên gia: “Đất đai là nguồn lực phát triển quý giá. Mỗi dự án được giao đất cần được triển khai đúng tiến độ, đúng mục đích để tạo ra giá trị cho doanh nghiệp, cộng đồng và địa phương.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: Quy định về gia hạn 24 tháng trước khi thu hồi đất thể hiện sự cân bằng giữa việc tạo điều kiện cho nhà đầu tư khắc phục khó khăn và yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên đất đai. Tuy nhiên, nếu sau thời gian gia hạn mà dự án vẫn không được triển khai thì việc thu hồi đất là giải pháp cần thiết nhằm tránh lãng phí nguồn lực quốc gia, đồng thời tạo cơ hội cho các nhà đầu tư có năng lực tiếp cận và khai thác quỹ đất hiệu quả hơn.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.