Một nhóm chat tưởng chỉ “nội bộ” nhưng lại trở thành công cụ bạo lực tinh thần đối với học sinh. Khi chính giáo viên – người có trách nhiệm bảo vệ và giáo dục trẻ – lại là người khởi xướng việc xúc phạm, cô lập học sinh, trách nhiệm pháp lý và đạo đức nghề nghiệp sẽ được nhìn nhận như thế nào.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Một giáo viên chủ nhiệm tại trường THCS đã lập nhóm Zalo kín chỉ gồm Ban cán sự lớp. Trong nhóm, giáo viên thường xuyên sử dụng những lời lẽ thô tục, miệt thị, gọi một học sinh cá biệt bằng những từ ngữ xúc phạm, đồng thời yêu cầu Ban cán sự “đừng chơi với em đó”, “không cần giúp đỡ”, “để cả lớp tự xa lánh thì mới biết sửa”.

Sau một thời gian, nội dung nhóm chat bị lan truyền. Học sinh bị nhục mạ rơi vào trạng thái mặc cảm, lo âu, sợ đến trường, kết quả học tập sa sút nghiêm trọng và có dấu hiệu muốn bỏ học. Phụ huynh gửi đơn phản ánh đến Ban Giám hiệu và cơ quan quản lý giáo dục.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về bảo vệ trẻ em khỏi hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm

Theo khoản 8 Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016, pháp luật nghiêm cấm hành vi: “Xúc phạm, kỳ thị, phân biệt đối xử, làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm của trẻ em.” Quy định này nhằm bảo vệ toàn diện danh dự, nhân phẩm và sự phát triển lành mạnh của trẻ em trong mọi môi trường, bao gồm cả môi trường giáo dục và trên không gian mạng.

2. Nguyên tắc tôn trọng, bảo vệ người học trong hoạt động giáo dục

Theo khoản 1 Điều 22 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định:

“ Điều 22. Các hành vi bị nghiêm cấm trong cơ sở giáo dục

1.Xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể nhà giáo, cán bộ, người lao động của cơ sở giáo dục và người học.”

Áp dụng vào tình huống:

• Giáo viên không những không thực hiện nghĩa vụ bảo vệ học sinh mà còn lợi dụng vị trí của mình để dẫn dắt tập thể cô lập một học sinh. Hành vi này đi ngược hoàn toàn nguyên tắc giáo dục nhân văn, làm mất môi trường học tập an toàn và bình đẳng.

Kết luận pháp lý: Đối chiếu với khoản 8 Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016 và khoản 1 Điều 22 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), hành vi của giáo viên đã xâm phạm quyền được tôn trọng danh dự, nhân phẩm của trẻ em, đồng thời vi phạm nguyên tắc cơ bản trong hoạt động giáo dục. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả của vụ việc, giáo viên có thể bị xem xét xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật nếu gây hậu quả thực tế đối với học sinh.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Người thầy có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành nhân cách của học sinh. Khi giáo viên sử dụng quyền uy để công khai xúc phạm, miệt thị và kích động tập thể xa lánh một học sinh, tổn thương mà trẻ phải gánh chịu không chỉ dừng lại ở cảm xúc nhất thời mà có thể trở thành sang chấn tâm lý kéo dài. Sự cô lập từ chính tập thể lớp khiến học sinh dễ rơi vào trạng thái tự ti, mất niềm tin vào giáo viên, lo âu, trầm cảm, sợ hãi môi trường học đường, thậm chí dẫn đến bỏ học. Đây là một dạng bạo lực tinh thần học đường đặc biệt nguy hiểm bởi người thực hiện lại chính là người có trách nhiệm giáo dục và bảo vệ học sinh.

Về khía cạnh quản trị rủi ro

Việc giáo viên lập nhóm chat riêng để xúc phạm học sinh cho thấy lỗ hổng trong quản trị nhà trường đối với việc sử dụng mạng xã hội trong hoạt động giáo dục.

Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, hành vi này có thể dẫn đến: Xúc phạm danh dự nghiêm trọng, tạo ra bạo lực tinh thần học đường khiến học sinh khủng hoảng tâm lý, sợ đến trường hoặc bỏ học. Làm mất niềm tin của phụ huynh đối với nhà trường. Vi phạm nghiêm trọng đạo đức, quy tắc ứng xử của nhà giáo.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để phòng ngừa các hành vi bạo lực tinh thần học đường và xây dựng môi trường giáo dục an toàn, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 giải pháp:

1. Bước 1 – Xử lý nghiêm và bảo vệ học sinh: Nhà trường cần nhanh chóng xác minh vụ việc, chấm dứt ngay hành vi vi phạm, bảo vệ học sinh bị ảnh hưởng, đồng thời xử lý trách nhiệm giáo viên đúng quy định.
2. Bước 2 – Chuẩn hóa quy tắc ứng xử trên môi trường số: Ban hành quy chế sử dụng Zalo, Facebook và các nền tảng mạng xã hội trong hoạt động giáo dục; nghiêm cấm mọi hành vi xúc phạm, bêu xấu hoặc cô lập học sinh dưới bất kỳ hình thức nào.
3. Bước 3 – Xây dựng văn hóa trường học nhân văn: Tăng cường bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng quản lý cảm xúc và giao tiếp sư phạm cho giáo viên; đồng thời thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh để học sinh và phụ huynh có thể kịp thời báo cáo các hành vi vi phạm.

Thông điệp: Một lời nói xúc phạm từ giáo viên có thể để lại vết thương tâm lý kéo dài nhiều năm đối với một đứa trẻ. Giáo dục không chỉ truyền đạt tri thức mà còn phải bảo vệ danh dự, nhân phẩm và nuôi dưỡng lòng tự trọng của mỗi học sinh.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.