Chương trình trải nghiệm kỹ năng sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi được tổ chức trên nền tảng an toàn tuyệt đối. Khi sự thiếu trách nhiệm trong quản lý khiến học sinh bị lạc giữa rừng suốt một ngày đêm, vấn đề không còn là bài học trải nghiệm mà đã trở thành câu chuyện về trách nhiệm pháp lý, đạo đức giáo dục và quản trị rủi ro.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Trung tâm kỹ năng sống X phối hợp với một số trường học tổ chức chương trình “Dã ngoại sinh tồn” dành cho học sinh THCS tại khu vực rừng tự nhiên. Theo kế hoạch, học sinh được chia thành nhiều nhóm để thực hành kỹ năng định hướng, tìm nguồn nước và xử lý tình huống khẩn cấp dưới sự giám sát của điều phối viên.

Tuy nhiên, trong quá trình di chuyển, em A (13 tuổi) bị tách khỏi đoàn và lạc trong rừng suốt gần một ngày một đêm. Đến khi được lực lượng chức năng tìm thấy, em có biểu hiện kiệt sức, hoảng loạn, mất ngủ kéo dài và phải điều trị tâm lý sau sự việc.

Gia đình học sinh cho rằng trung tâm đã buông lỏng quản lý, vi phạm quy trình bảo đảm an toàn cho trẻ em, đồng thời yêu cầu bồi thường thiệt hại và xử lý trách nhiệm của các cá nhân liên quan.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Xét dưới góc độ pháp luật, việc tổ chức chương trình trải nghiệm có yếu tố mạo hiểm cho học sinh phải đặt yêu cầu bảo vệ tính mạng, sức khỏe và sự an toàn của trẻ em lên hàng đầu. Mọi hành vi thiếu trách nhiệm dẫn đến thiệt hại đều có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý.

1. Quy định về bảo vệ trẻ em khỏi nguy cơ gây tổn hại

Theo khoản 2 Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), nghiêm cấm hành vi bỏ mặc, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ trẻ em, đặt trẻ em vào tình trạng nguy hiểm hoặc có nguy cơ bị xâm hại đến tính mạng, sức khỏe và sự phát triển toàn diện. Đối với đơn vị tổ chức hoạt động trải nghiệm, nghĩa vụ bảo đảm an toàn cho trẻ em phải được thực hiện xuyên suốt từ khâu xây dựng kế hoạch, tổ chức, giám sát đến xử lý tình huống khẩn cấp.

2. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng

Theo khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015:

“ Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

1.Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”

Áp dụng vào tình huống

• Trong vụ việc này, việc để học sinh bị lạc trong rừng suốt gần một ngày một đêm cho thấy có dấu hiệu thiếu sót trong công tác kiểm đếm quân số, giám sát lộ trình, bố trí nhân sự và phương án ứng cứu khẩn cấp. Nếu xác định nguyên nhân xuất phát từ lỗi quản lý của trung tâm thì đây không chỉ là vi phạm nghĩa vụ bảo đảm an toàn đối với trẻ em mà còn làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với những tổn thất về sức khỏe, tinh thần và các chi phí hợp lý phát sinh.

Kết luận pháp lý: Đối chiếu khoản 2 Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015, đơn vị tổ chức hoạt động trải nghiệm có trách nhiệm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho học sinh trong suốt quá trình tham gia chương trình. Trường hợp để xảy ra sự cố do lỗi quản lý hoặc thiếu trách nhiệm, đơn vị tổ chức có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại và các trách nhiệm pháp lý khác theo quy định.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Đối với phụ huynh, sự việc dễ dẫn đến tâm lý phẫn nộ, mất niềm tin vào các chương trình kỹ năng sống và lo ngại rằng con em mình đã bị đặt vào tình huống nguy hiểm vượt xa mục tiêu giáo dục. Vì vậy, đạo đức ứng xử của đơn vị tổ chức đòi hỏi phải trung thực, nhận trách nhiệm, phối hợp hỗ trợ tâm lý cho học sinh và chủ động khắc phục hậu quả thay vì né tránh trách nhiệm.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Đây là bài học lớn về quản trị rủi ro đối với các trung tâm kỹ năng sống. Đơn vị tổ chức cần xây dựng bộ tiêu chuẩn kiểm soát nhân sự điều phối, quy định rõ tỷ lệ hướng dẫn viên trên số lượng học sinh, áp dụng công nghệ định vị khi tổ chức hoạt động ngoài trời, xây dựng quy trình ứng cứu khẩn cấp và thường xuyên tập huấn kỹ năng xử lý sự cố nhằm hạn chế tối đa các rủi ro tương tự.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Trên cơ sở phân tích vụ việc, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất ba nhóm giải pháp nhằm nâng cao an toàn cho các chương trình trải nghiệm kỹ năng sống:

1. Bước 1 – Chuẩn hóa quy trình an toàn trước khi tổ chức chương trình: Mọi hoạt động trải nghiệm ngoài trời phải được đánh giá rủi ro, khảo sát địa điểm, xây dựng phương án cứu hộ, kiểm đếm học sinh nhiều lớp và trang bị đầy đủ phương tiện liên lạc, định vị trước khi triển khai.
2. Bước 2 – Thiết lập cơ chế giám sát và phản ứng khẩn cấp: Bố trí đủ số lượng điều phối viên theo từng nhóm học sinh; xây dựng quy trình báo động, tìm kiếm và phối hợp với lực lượng chức năng ngay khi phát hiện học sinh mất liên lạc; đồng thời tổ chức hỗ trợ tâm lý cho học sinh và gia đình sau sự cố.
3. Bước 3 – Nâng cao năng lực quản trị rủi ro của trung tâm: Thường xuyên đào tạo nhân sự về quản lý an toàn, sơ cứu, cứu hộ và bảo vệ trẻ em; xây dựng bộ tiêu chuẩn đánh giá năng lực điều phối viên; định kỳ kiểm tra, rà soát toàn bộ quy trình tổ chức để bảo đảm mọi chương trình đều đặt sự an toàn của học sinh lên hàng đầu.

Thông điệp: “Kỹ năng sống không được đánh đổi bằng sự an toàn của trẻ em. Một chương trình trải nghiệm thành công phải giúp học sinh trưởng thành trong môi trường được kiểm soát rủi ro chặt chẽ và bảo vệ tuyệt đối về tính mạng, sức khỏe cũng như tinh thần.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.