TÌNH HUỐNG 99: HỌC SINH LỚP 7 BỊ GÃY XƯƠNG BÁNH CHÈ DO BỤC SÂN KHẤU TẬP VĂN NGHỆ BẤT NGỜ SẬP VÌ CHÂN GỖ MỤC RỖNG, KHÔNG BẢO ĐẢM TẢI TRỌNG AN TOÀN: AI PHẢI CHỊU TRÁCH NHIỆM?

“Các hoạt động văn nghệ, phong trào học đường được tổ chức nhằm giúp học sinh phát triển kỹ năng, sự tự tin và tinh thần tập thể. Tuy nhiên, khi một sân khấu phục vụ cho hoạt động giáo dục lại trở thành nguyên nhân gây ra thương tích nghiêm trọng cho học sinh thì câu chuyện không còn đơn thuần là một tai nạn ngoài ý muốn. Đằng sau một cú sập bục sân khấu là vấn đề về trách nhiệm quản lý cơ sở vật chất, kiểm tra an toàn công trình và nghĩa vụ bảo vệ học sinh trong môi trường giáo dục.”

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích tình huống dưới đây để tìm ra giải pháp hài hòa cả về pháp lý lẫn trách nhiệm xã hội.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại Trường Trung học cơ sở X, xã B, tỉnh C, nhà trường tổ chức tập luyện văn nghệ chuẩn bị cho lễ kỷ niệm của trường.

Trong quá trình biểu diễn thử trên bục sân khấu di động đặt tại hội trường, em Nguyễn Văn A, học sinh lớp 7, cùng nhiều bạn khác đứng tập đội hình trên sân khấu.

Bất ngờ, một phần bục sân khấu bị sập xuống khiến nhiều học sinh ngã mạnh xuống nền nhà.

Riêng em A bị chấn thương nghiêm trọng vùng đầu gối và được xác định bị gãy xương bánh chè, phải chuyển đến bệnh viện để phẫu thuật và điều trị dài ngày.

Kết quả kiểm tra ban đầu cho thấy phần chân bục được làm bằng gỗ ép đã mục rỗng, xuống cấp và không còn bảo đảm khả năng chịu tải.

Gia đình học sinh yêu cầu nhà trường làm rõ trách nhiệm và bồi thường toàn bộ chi phí điều trị phát sinh từ vụ việc.

2. Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
3. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do công trình xây dựng gây ra

Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:

“Điều 605. Bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra

Chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác đó gây thiệt hại cho người khác.

Khi người thi công có lỗi trong việc để nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường.”

Theo quy định này, khi nhà cửa hoặc công trình xây dựng gây thiệt hại cho cá nhân khác thì chủ thể quản lý, sử dụng hoặc sở hữu công trình có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Nói một cách dễ hiểu, nếu một hạng mục cơ sở vật chất trong trường học như sân khấu, lan can, cầu thang hoặc bục biểu diễn bị xuống cấp, không bảo đảm an toàn và gây thương tích cho học sinh thì trách nhiệm của đơn vị quản lý công trình có thể được xem xét đặt ra.

2. Trách nhiệm bảo đảm môi trường giáo dục an toàn theo Luật Giáo dục

Khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục số 72/VBHN-VPQH: “Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ.”

Luật Giáo dục năm 2019 xác định cơ sở giáo dục có trách nhiệm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và thân thiện; bảo đảm điều kiện học tập, rèn luyện phù hợp cho người học.

Điều này đồng nghĩa với việc trách nhiệm của nhà trường không chỉ giới hạn trong hoạt động giảng dạy mà còn bao gồm việc quản lý, bảo trì và kiểm tra thường xuyên cơ sở vật chất phục vụ các hoạt động học tập, ngoại khóa và phong trào của học sinh.

Hoạt động văn nghệ hay sinh hoạt tập thể cũng là hoạt động giáo dục chính đáng và học sinh tham gia các hoạt động này phải được bảo đảm an toàn như khi học tập trong lớp học.

Áp dụng vào tình huống

Đối chiếu với tình huống trên, việc học sinh tham gia tập văn nghệ theo kế hoạch của nhà trường là hoạt động giáo dục được tổ chức và quản lý bởi nhà trường.

Nếu kết quả xác minh cho thấy bục sân khấu đã xuống cấp, chân bục bị mục rỗng hoặc vật liệu sử dụng không còn đáp ứng yêu cầu chịu tải nhưng chưa được sửa chữa, thay thế hoặc cảnh báo thì đây là yếu tố cần được xem xét trong việc xác định trách nhiệm của đơn vị quản lý công trình.

Trong trường hợp đó, trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2015 có thể được đặt ra đối với chủ thể quản lý, sử dụng công trình theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, nhà trường cũng cần rà soát trách nhiệm trong công tác kiểm tra định kỳ, bảo trì và đánh giá mức độ an toàn của cơ sở vật chất phục vụ học sinh.

Kết luận pháp lý

Tai nạn trong hoạt động học đường đôi khi là điều khó tránh khỏi, nhưng những tai nạn xuất phát từ sự xuống cấp của cơ sở vật chất hoặc thiếu sót trong công tác quản lý an toàn lại là những rủi ro hoàn toàn có thể phòng ngừa được.

Một bục sân khấu được dựng lên để học sinh tỏa sáng không thể trở thành nguyên nhân khiến các em phải bước vào phòng phẫu thuật.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Góc nhìn tâm lý

Đối với gia đình, việc con em mình bị chấn thương nặng trong một hoạt động văn nghệ của nhà trường thường kéo theo cảm giác lo lắng, hoang mang và đặt ra nhiều câu hỏi về mức độ an toàn của môi trường học đường.

Đối với học sinh bị nạn, quá trình điều trị kéo dài và việc phải tạm dừng học tập, sinh hoạt bình thường có thể ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý và sự phát triển của các em.

Góc nhìn giáo dục

Các hoạt động phong trào học đường có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của học sinh, nhưng mọi giá trị giáo dục đều mất ý nghĩa nếu yếu tố an toàn không được đặt lên hàng đầu.

Một môi trường giáo dục tốt không chỉ tạo cơ hội cho học sinh phát triển năng lực mà còn phải bảo đảm các em được phát triển trong điều kiện an toàn nhất có thể.

Góc nhìn quản trị

Vụ việc là lời cảnh báo nghiêm khắc về công tác quản trị cơ sở vật chất trong trường học.

Việc kiểm tra tải trọng, chất lượng vật liệu, độ ổn định của sân khấu, khán đài và các thiết bị phục vụ hoạt động tập thể cần trở thành quy trình bắt buộc trước khi đưa vào sử dụng.

Quản trị tốt không phải là sửa chữa sau khi sự cố xảy ra mà là phát hiện nguy cơ trước khi học sinh trở thành nạn nhân của những nguy cơ đó.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Một bục sân khấu bị đổ sập hay một khán đài bị quá tải trong buổi lễ trường học không đơn thuần là một tai nạn ngẫu nhiên, mà là biểu hiện trần trụi của sự lỏng lẻo trong tư duy giám sát tải trọng và quản trị rủi ro cơ sở vật chất.

• Tính lý tính trong xử lý sự cố pháp lý: Khi tai nạn xảy ra, sự che giấu hay đổ lỗi cho hoàn cảnh là một thất bại về mặt quản trị. Hành động chuyên nghiệp và trách nhiệm nhất của nhà trường là phải lập tức bảo vệ hiện trạng, lập biên bản chi tiết về thông số kỹ thuật của bục sân khấu tại thời điểm xảy ra sự cố, đồng thời đối chiếu với hồ sơ bảo dưỡng định kỳ. Đây là những cứ liệu pháp lý tối quan trọng để phân định trách nhiệm một cách minh bạch. Đồng thời, đối với gia đình học sinh, sự đồng hành tài chính toàn diện — từ chi phí phẫu thuật, viện phí ban đầu cho đến tiến trình vật lý trị liệu dài hạn — chính là cam kết đạo đức tối thiểu của đơn vị quản lý công trình khi để xảy ra sai sót.
• Nói “Không” với quản trị dựa trên sự may rủi: An toàn học đường không thể được xây dựng bằng những lời cầu may hay tư duy đối phó. Từ một điểm nóng sự cố, toàn bộ hệ thống hạ tầng phục vụ các hoạt động tập thể phải được đưa vào quy trình kiểm định nghiêm ngặt. Việc kiểm định tải trọng cơ học, thay thế vật liệu lão hóa và thiết lập một bộ quy chuẩn nghiệm thu an toàn trước mỗi sự kiện đông người phải được luật hóa thành nguyên tắc vận hành bắt buộc. Một ngôi trường an toàn thực chất được định hình từ sự cẩn trọng và kỷ luật thép trong việc kiểm soát từng chi tiết hạ tầng nhỏ nhất.

Thông điệp của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

“Học sinh tham gia hoạt động phong trào để trưởng thành hơn, không phải để mang trên mình những thương tích có thể phòng tránh được. An toàn luôn phải là tiết mục được chuẩn bị kỹ lưỡng nhất trong mọi chương trình của nhà trường.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.