Việc học sinh đánh hội đồng bạn gây chấn thương sọ não, trong khi nhiều học sinh khác quay video, cổ vũ mà không can ngăn, là hành vi bạo lực học đường nghiêm trọng, xâm phạm quyền được bảo vệ của trẻ em và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường giáo dục. Tùy mức độ tham gia của từng học sinh, nhà trường có căn cứ xem xét xử lý kỷ luật theo quy định.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại Trường THCS X, do có mâu thuẫn từ trước trên mạng xã hội, em Nguyễn Hoàng M (học sinh lớp 7A) đã bị một nhóm gồm 3 bạn cùng lớp vây ráp và đánh hội đồng dã man ngay tại khu vực hành lang trước cửa lớp học trong giờ ra chơi. Nhóm học sinh này liên tục đấm, đá vào vùng đầu và mặt của em M khiến em ngã gục xuống sàn. Đáng phẫn nộ hơn, tại thời điểm xảy ra sự việc, có rất đông học sinh xung quanh đứng xem, reo hò cổ vũ và dùng điện thoại thông minh để quay video lại mà tuyệt đối không có bất kỳ hành vi can ngăn hay thông báo cho thầy cô giáo bảo vệ.

Hậu quả, em M phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng chấn thương sọ não, đa chấn thương nghiêm trọng và hoảng loạn tinh thần tột độ. Đoạn video clip ghi lại cảnh tượng bạo lực và sự dửng dưng của tập thể học sinh sau đó bị phát tán trên mạng xã hội, gây rúng động dư luận. Trước sức ép của công luận và đơn kiến nghị của gia đình nạn nhân, Ban Giám hiệu nhà trường đối mặt với bài toán nan giải: Liệu có căn cứ pháp lý để xử lý kỷ luật tập thể đối với cả những học sinh đứng xem và quay video cổ vũ hay không?

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Xét về mặt pháp luật, vụ việc học sinh bị đánh hội đồng dẫn đến chấn thương sọ não ngay trong khuôn viên trường học là một hành vi vi phạm nghiêm trọng, không chỉ dừng lại ở mức độ vi phạm nội quy học đường mà đã chạm ngưỡng xử lý hình sự, đồng thời đặt ra trách nhiệm pháp lý đối với cả tập thể chứng kiến.

1. Quy định về quyền được bảo vệ và an toàn của trẻ em trong môi trường giáo dục

Theo quy định tại Điều 27 Luật Trẻ em 2016 (sửa đổi, bổ sung 2025), trẻ em có quyền tuyệt đối được bảo vệ khỏi mọi hình thức bạo lực học đường, xâm hại thân thể và danh dự. Đồng thời, theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025), môi trường giáo dục trong nhà trường phải bảo đảm tính an toàn, lành mạnh, thân thiện và phòng, chống bạo lực học đường. Nhà trường có nghĩa vụ quản lý, giám sát và ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm phạm đến sức khỏe của người học trong phạm vi trách nhiệm của mình

2. Nguyên tắc và chế tài xử lý hình sự đối với hành vi bạo lực và không can ngăn

Tại khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025):

      “ Điều 89. Trách nhiệm của nhà trường

1. Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ.”

Áp dụng vào tình huống:

• Về nhóm học sinh trực tiếp hành hung: Hành vi dùng vũ lực tập thể tấn công vào các vùng trọng yếu (đầu, mặt) của em M cấu thành vi phạm pháp luật nghiêm trọng theo Điều 134 Bộ luật Hình sự, đòi hỏi phải giám định tỷ lệ thương tật để làm căn cứ xử lý kịch khung quy chế học đường và chuyển hồ sơ cho cơ quan công an điều tra.
• Về tập thể học sinh đứng xem, quay video cổ vũ: Hành vi quay video, reo hò không can ngăn đã trực tiếp xâm phạm nguyên tắc xây dựng môi trường an toàn tại khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục. Đây là hành vi vi phạm nội quy về sử dụng thiết bị công nghệ lệch chuẩn và gián tiếp dung túng cho bạo lực, hoàn toàn đủ căn cứ để nhà trường áp dụng các hình thức kỷ luật thích đáng theo quy chế nội bộ.

Kết luận pháp lý: Vụ việc trên cho thấy sự buông lỏng bảo đảm an toàn học đường quy định tại khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025) và quyền được bảo vệ của trẻ em tại Điều 27 Luật Trẻ em 2016 (sửa đổi, bổ sung 2025). Nhà trường hoàn toàn có thẩm quyền pháp lý để xử lý kỷ luật nghiêm khắc nhóm trực tiếp đánh người, đồng thời tiến hành kỷ luật phân loại đối với tập thể học sinh đứng xem, quay video cổ vũ nhằm răn đe. Song song đó, nếu tỷ lệ thương tật của em M đủ yếu tố cấu thành, hồ sơ vụ việc phải được chuyển sang cơ quan chức năng để xem xét xử lý theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025)

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Ở lứa tuổi lớp 7 (vị thành niên), học sinh có tâm sinh lý biến đổi mạnh, dễ bị kích động và có xu hướng giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực để khẳng định “vị thế” bè phái. Việc thiếu hụt kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết xung đột và sự định hướng đạo đức từ nhà giáo, gia đình đã biến không gian hành lang lớp học thành nơi bùng nổ của các cuộc khủng hoảng bạo lực nhức nhối.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Quản trị quy chế kỷ luật răn đe nghiêm khắc kết hợp giáo dục chuyển hóa tư duy yêu thương: Sai lầm trong quản trị của nhiều trường học hiện nay là chỉ tập trung phạt người trực tiếp gây lỗi mà bỏ qua lỗi hệ thống của tập thể chứng kiến. Nhà trường cần thay đổi tư duy quản trị: Kỷ luật tập thể đứng xem không phải là để trừng phạt hàng loạt, mà là công cụ quản trị rủi ro hành vi để răn đe và định hình lại chuẩn mực đạo đức

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng bạo lực học đường này và thiết lập lại kỷ cương, tính nhân văn trong nhà trường, chuyên gia Nguyễn Hữu Long đề xuất giải pháp 3 bước đồng bộ:

1. Bước 1 – Cách ly nguồn rủi ro và xử lý kỷ luật phân lớp nghiêm minh: Phối hợp tối đa với gia đình và y tế để điều trị chấn thương sọ não và ổn định tâm lý cho em M. Ngay lập tức đình chỉ học tập có thời hạn đối với nhóm học sinh trực tiếp hành hung để phục vụ điều tra. Đối với nhóm học sinh quay video cổ vũ, tiến hành tịch thu thiết bị, yêu cầu xóa bỏ video gốc trên mạng xã hội để bảo vệ hình ảnh nạn nhân, đồng thời lập hội đồng kỷ luật cảnh cáo trước toàn trường.
2. Bước 2 – Thực thi quy chế kỷ luật chuyển hóa và tư vấn tâm lý diện rộng: Áp dụng hình thức phạt giáo dục tích cực đối với các học sinh đứng xem vô cảm bằng cách buộc tham gia các lớp học bắt buộc về kỹ năng sống, kỹ năng phòng chống bạo lực học đường và thực hiện các hoạt động lao động công ích tại trường. Kích hoạt ban tư vấn tâm lý học đường để giải tỏa tâm lý sợ hãi cho học sinh toàn trường, giúp các em nhận diện sâu sắc sự sai trái của thói vô cảm.
3. Bước 3 – Tăng cường năng lực quản trị giám sát và gắn kết gia đình: Thiết lập các “hòm thư nóng” trực tuyến và thiết lập đội cờ đỏ, giáo viên trực hành lang nghiêm ngặt trong các giờ giải lao để triệt tiêu các điểm mù quản trị. Tổ chức các buổi hội thảo chuyên đề phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và Ban đại diện cha mẹ học sinh nhằm giáo dục con em về tình yêu thương, trách nhiệm công dân và chấm dứt tình trạng bạo lực từ gốc rễ.

Thông điệp: Khi bạn thấy cái ác mà quay lưng dửng dưng, bạn đã gián tiếp đồng lõa với nó. Kỷ luật trường học không chỉ để trừng phạt kẻ ra tay, mà là để thức tỉnh lòng trắc ẩn và trách nhiệm bảo vệ nhau của một tập thể.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.