Việc trường tiểu học công lập tự ý liên kết với trung tâm bên ngoài để đưa các môn kỹ năng sống, tiếng Anh tăng cường vào thời khóa biểu chính khóa nhằm thu tiền, đồng thời buộc học sinh không đăng ký học phải ra sân hoặc tách khỏi lớp trong giờ học, đang gây bức xúc trong dư luận. Hành vi này đặt ra nghi vấn về việc lạm thu, xâm phạm quyền học tập bình đẳng của học sinh, tạo áp lực đối với phụ huynh và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường giáo dục công lập.
1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)
Thời gian gần đây, nhiều phụ huynh có con em theo học tại trường Tiểu học X phản ánh về việc nhà trường tự ý ký kết hợp đồng với các trung tâm bên ngoài để đưa các môn kỹ năng sống và tiếng Anh tăng cường vào thời khóa biểu chính khóa. Việc học này đi kèm với các khoản chi phí phát sinh ngoài học phí quy định.
Đáng chú ý, đối với những học sinh không đăng ký tham gia do hoàn cảnh gia đình hoặc không có nhu cầu, nhà trường đã yêu cầu các em phải rời khỏi lớp học và ra sân trường đứng chờ trong suốt thời gian diễn ra tiết học liên kết. Hành vi này không chỉ gây gián đoạn việc học tập, sinh hoạt của học sinh mà còn khiến dư luận phẫn nộ về phương pháp quản lý, giáo dục của ban giám hiệu nhà trường.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.
2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
- Quy định về việc tổ chức hoạt động giáo dục trong trường tiểu học công lập:
Theo khoản 2 Điều 21 Luật Giáo dục năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025), trường tiểu học công lập có trách nhiệm tổ chức việc dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông do Nhà nước ban hành; việc tổ chức các hoạt động giáo dục phải bảo đảm đúng mục tiêu giáo dục, đúng chương trình và tuân thủ quy định của pháp luật
- Nguyên tắc tổ chức các hoạt động giáo dục trong trường học:
Theo khoản 2 Điều 21 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025):
“ Điều 21. Cấm lợi dụng hoạt động giáo dục
-
Cấm lợi dụng hoạt động giáo dục để xuyên tạc chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, phá hoại thuần phong mỹ tục, truyền bá mê tín, hủ tục, lôi kéo người học vào các tệ nạn xã hội.
-
Cấm lợi dụng hoạt động giáo dục vì mục đích vụ lợi.”
Áp dụng vào tình huống:
- Trường tiểu học công lập đã tự ý liên kết với trung tâm bên ngoài để tổ chức dạy kỹ năng sống, tiếng Anh tăng cường trong giờ học chính khóa nhằm thu tiền. Đồng thời, học sinh không tham gia bị yêu cầu ra sân đứng, không được học cùng lớp. Cách tổ chức này không bảo đảm việc thực hiện hoạt động giáo dục đúng quy định và ảnh hưởng đến quyền học tập bình đẳng của học sinh.
Kết luận pháp lý:
Nếu nhà trường có dấu hiệu tổ chức hoạt động giáo dục không phù hợp với khoản 2 Điều 21 Luật Giáo dục năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Phụ huynh có quyền phản ánh, kiến nghị đến cơ quan quản lý giáo dục để được xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật
3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)
Sự bức xúc vì bị phân biệt đối xử là cảm xúc dễ nảy sinh ở học sinh khi các em bị buộc rời khỏi lớp chỉ vì không tham gia chương trình thu phí. Ở lứa tuổi tiểu học, việc bị tách khỏi tập thể dễ tạo nên cảm giác mặc cảm, tự ti và tổn thương tâm lý, làm giảm niềm vui đến trường. Giáo dục luôn hướng đến sự công bằng, tôn trọng và bao dung; việc tạo áp lực tâm lý để buộc học sinh hoặc phụ huynh phải tham gia một chương trình ngoài quy định sẽ làm lệch đi các giá trị đạo đức ứng xử mà nhà trường có trách nhiệm bồi đắp.
Về khía cạnh Quản trị học đường và kiểm soát rủi ro
Bài học quản trị đắt giá ở đây là nguy cơ trục lợi, lách luật học đường thông qua việc đưa hoạt động thu phí vào thời gian học chính khóa. Việc tổ chức thiếu khoa học, đặt mục tiêu tài chính lên trên quyền lợi học sinh không chỉ làm gia tăng rủi ro pháp lý, khiếu nại và ảnh hưởng uy tín nhà trường mà còn làm sai lệch bản chất của hoạt động giáo dục. Công tác quản trị và tổ chức khoa học các hoạt động ngoại khóa tự nguyện đúng nghĩa phải bảo đảm tính tự nguyện, minh bạch, không ảnh hưởng đến chương trình chính khóa và tuyệt đối không tạo ra sự phân biệt đối xử giữa các học sinh.
4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long
Trên cơ sở phân tích vụ việc, Chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 3 bước giải pháp nhằm giải quyết dứt điểm tình huống, bảo đảm môi trường học đường nhân văn và đúng pháp luật:
- Bước 1 – Tách bạch thời khóa biểu và minh bạch thu – chi: Nhà trường phải ngay lập tức đưa toàn bộ các môn liên kết (Kỹ năng sống, Tiếng Anh tăng cường) ra ngoài giờ chính khóa. Các khoản chi phí phải dựa trên tinh thần tự nguyện hoàn toàn và có sự đồng thuận bằng văn bản từ phụ huynh trước khi triển khai.
- Bước 2 – Chấm dứt phân biệt đối xử và bảo đảm quyền lợi học sinh: Tuyệt đối dừng ngay hành vi ép học sinh ra sân đứng. Đối với các em không đăng ký, nhà trường cần bố trí không gian học tập thay thế phù hợp (như thư viện, phòng tự học) có giáo viên quản lý, bảo đảm các em không bị cô lập hay tổn thương tâm lý.
- Bước 3 – Nâng cao năng lực quản trị học đường tích cực: Ban giám hiệu cần phối hợp chặt chẽ với Ban đại diện cha mẹ học sinh để phổ biến rõ quy định của Luật Giáo dục. Đồng thời, tổ chức tập huấn cho đội ngũ giáo viên về phương pháp giáo dục tích cực, thay đổi tư duy quản lý xơ cứng để không sa vào cái bẫy xử lý vi phạm cực đoan.
Thông điệp: “Xã hội hóa giáo dục phải dựa trên sự tự nguyện và nhân văn. Mọi hoạt động liên kết không được phép xâm phạm quyền học tập bình đẳng và làm tổn thương tâm lý của trẻ thơ.”
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.