Trường mầm non tự thục hoạt động chui không giấy phép, để xảy ra tai nạn thương tâm làm trẻ tử vong là hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc về công tác quản lý. Sự việc phản ánh những bất cập, lỗ hổng lớn trong quản trị rủi ro học đường, đồng thời làm nảy sinh lo ngại quyền lợi và tính mạng chính đáng của trẻ mầm non không được bảo vệ
1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)
Ngày 25/2, bé gái 14 tháng tuổi T.V được phát hiện nằm bất động trong nhà vệ sinh của Trường mầm non tư thục T.N (thị trấn A, D). Dù được đưa đi cấp cứu, bé đã tử vong trước khi nhập viện. Kết quả khám nghiệm xác định nguyên nhân tử vong là ngạt nước.
Sau vụ việc, ngày 2/3, đoàn kiểm tra liên ngành tiến hành kiểm tra và phát hiện cả hai cơ sở của Trường mầm non tư thục T.N đang hoạt động khi chưa có giấy phép. Nhà trường bị đình chỉ hoạt động, đồng thời đã đến thăm hỏi, xin lỗi gia đình nạn nhân và hỗ trợ 100 triệu đồng. Đại diện nhà trường cho biết đang hoàn thiện các thủ tục xin cấp phép theo quy định
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.
2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Xét dưới góc độ pháp lý, việc tự ý thành lập và hoạt động cơ sở mầm non khi chưa được cấp phép là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Nếu hành vi này gây hậu quả làm chết người, chủ cơ sở có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, thay vì chỉ bị xử lý hành chính.
- Quy định về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng:
Theo điểm a khoản 1 Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025), người có chức vụ, quyền hạn vì thiếu trách nhiệm, không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao làm chết người thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Trường hợp thiếu trách nhiệm làm chết người:
Tại điểm a) khoản 1 Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) quy định:
“Người nào có chức vụ, quyền hạn vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao… làm chết người thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm.”
Áp dụng vào tình huống:
- Về chủ thể: Người quản lý Trường mầm non tư thục T.N có trách nhiệm bảo đảm an toàn cho trẻ trong thời gian chăm sóc, nuôi dưỡng.
- Về hậu quả: Bé T.V (14 tháng tuổi) tử vong do ngạt nước trong khuôn viên nhà trường. Nếu xác định hậu quả này xuất phát từ việc người có chức vụ, quyền hạn thiếu trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ được giao thì có căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 360 Bộ luật Hình sự hiện hành.
Kết luận pháp lý: Trong vụ bé T.V(14 tháng tuổi) tử vong tại Trường mầm non tư thục T.N, nếu xác định người quản lý thiếu trách nhiệm trong việc bảo đảm an toàn cho trẻ dẫn đến hậu quả chết người, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điểm a) khoản 1 Điều 360 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025).
3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)
Sự bất chấp của con người thường trỗi dậy trước cơ hội trục lợi bất hợp pháp. Việc vận hành mầm non chui xuất phát từ tâm lý coi thường an toàn để chạy theo lợi nhuận, gây ra bi kịch đau lòng tột cùng gia đình. Sự tác động của đồng tiền dễ làm mờ đi đạo đức nghề nghiệp tối thiểu. Hậu quả vụ việc khiến chủ cơ sở gánh án tù, tạo vết rạn nứt tâm lý nặng nề cho cả hai phía. Giáo dục luôn hướng con người sống chính trực; việc bất chấp mạng sống trẻ nhỏ là một tấm gương xấu bị xã hội lên án.
Về khía cạnh Quản trị rủi ro hành chính
Bài học quản trị đắt giá ở đây chính là sự tồn tại của lỗ hổng quản lý nhà nước cấp cơ sở khi để một cơ sở không phép hoạt động. Đây là sai lầm nghiêm trọng trong quản trị an ninh địa phương. Đối với nhóm ngành kinh doanh có điều kiện, việc siết chặt thanh tra và chú trọng giáo dục nhận thức pháp lý cho chủ đầu tư bất động sản và dịch vụ giáo dục chính là cách duy nhất để đóng băng các rủi ro, không để những cơ sở chui đe dọa sinh mạng trẻ thơ trong tương lai.
4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long
Để phòng ngừa rủi ro pháp lý và bảo đảm an toàn cho trẻ tại các cơ sở mầm non, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 giải pháp:
- Bước 1 – Tăng cường quản lý và cấp phép: Cơ quan quản lý cần thường xuyên kiểm tra, xử lý nghiêm các cơ sở hoạt động không phép; chỉ được nhận trẻ khi đã hoàn tất thủ tục cấp phép theo quy định.
- Bước 2 – Chuẩn hóa an toàn trường học: Rà soát cơ sở vật chất, loại bỏ nguy cơ mất an toàn, xây dựng quy trình kiểm tra hằng ngày và tập huấn kỹ năng sơ cấp cứu cho giáo viên.
- Bước 3 – Nâng cao trách nhiệm quản lý: Bố trí đủ giáo viên theo quy định, tăng cường giám sát bằng camera và đề cao trách nhiệm bảo đảm an toàn cho trẻ trong mọi hoạt động chăm sóc, giáo dục.
Thông điệp: Một phút lơ là trong quản lý có thể để lại nỗi đau cả đời cho một gia đình
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.