Một đứa trẻ bị bạn cùng lớp cắn đến bầm tím ngay trong giờ ngủ trưa. Một học sinh bị cây xanh trong sân trường bật gốc đè trúng khi đang học. Một trường tư thục bất ngờ tăng học phí giữa năm học khiến hàng loạt phụ huynh phản đối.
Thoạt nhìn, đây là ba vụ việc hoàn toàn khác nhau. Thế nhưng, dưới góc độ pháp lý, tất cả đều đặt ra một câu hỏi chung: Khi quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh, phụ huynh bị ảnh hưởng trong môi trường giáo dục thì ai phải chịu trách nhiệm và pháp luật bảo vệ họ như thế nào?
Trong bối cảnh các tranh chấp liên quan đến trường học ngày càng đa dạng, việc hiểu đúng quy định pháp luật không chỉ giúp phụ huynh bảo vệ quyền lợi của con mình mà còn góp phần xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, minh bạch và trách nhiệm.”
1. Trẻ mầm non bị bạn cùng lớp cắn gây thương tích trong giờ ngủ trưa: Giáo viên và nhà trường có phải chịu trách nhiệm?
Ở bậc mầm non, giáo viên có nghĩa vụ trực tiếp quản lý, chăm sóc và bảo đảm an toàn cho trẻ trong toàn bộ thời gian trẻ ở trường, bao gồm cả giờ ngủ trưa.
Nếu trong thời gian này một trẻ bị bạn cùng lớp cắn dẫn đến bầm tím hoặc thương tích do giáo viên ngủ quên, bỏ vị trí hoặc thiếu giám sát thì đây không chỉ là vấn đề về chuyên môn mà còn có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý.
Tùy tính chất vụ việc, nhà trường có thể phải:
- Xin lỗi, khắc phục hậu quả;
- Thanh toán các chi phí điều trị, chăm sóc nếu có thiệt hại;
- Xem xét trách nhiệm kỷ luật đối với giáo viên có vi phạm quy chế chuyên môn;
- Thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo đảm an toàn cho trẻ.
Trong trường hợp giáo viên có lỗi trong việc quản lý, phụ huynh hoàn toàn có quyền gửi đơn phản ánh đến Ban giám hiệu, cơ quan quản lý giáo dục hoặc yêu cầu bồi thường theo quy định của pháp luật.
2. Học sinh bị cây trong sân trường bật gốc đè trúng: Trách nhiệm thuộc về ai?
Một môi trường giáo dục an toàn không chỉ phụ thuộc vào hoạt động giảng dạy mà còn bao gồm việc quản lý cơ sở vật chất trong khuôn viên trường.
Nếu cây xanh trong sân trường bị mục, nghiêng, không được kiểm tra, cắt tỉa hoặc xử lý kịp thời dẫn đến bật gốc gây thương tích cho học sinh thì trách nhiệm trước hết thuộc về đơn vị quản lý trường học.
Khi xảy ra thiệt hại, cần xác định:
- Nhà trường đã thực hiện đầy đủ việc kiểm tra, bảo dưỡng cây xanh hay chưa;
- Có đơn vị được thuê để chăm sóc, quản lý cây xanh hay không;
- Có yếu tố bất khả kháng như thiên tai đặc biệt nghiêm trọng hay không.
Nếu thiệt hại xảy ra do lỗi trong công tác quản lý tài sản hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo đảm an toàn thì nhà trường hoặc chủ thể có liên quan có thể phải bồi thường thiệt hại cho học sinh theo quy định của pháp luật dân sự.
3. Trường tư thục tăng học phí giữa năm học: Phụ huynh có bắt buộc phải chấp nhận?
Học phí là một trong những nội dung quan trọng được các bên thống nhất trước khi học sinh nhập học.
Nếu trong quá trình thực hiện năm học, trường tư thục đơn phương tăng học phí với lý do chi phí vận hành tăng nhưng không có căn cứ theo hợp đồng, quy chế tuyển sinh hoặc thỏa thuận đã ký thì việc tăng học phí có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của phụ huynh.
Trong trường hợp này, phụ huynh có quyền:
- Yêu cầu nhà trường giải thích căn cứ pháp lý của việc điều chỉnh học phí;
- Đề nghị nhà trường thực hiện đúng cam kết đã ký;
- Khiếu nại hoặc khởi kiện nếu việc tăng học phí trái với thỏa thuận và gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Tuy nhiên, nếu hợp đồng hoặc quy chế tuyển sinh đã quy định rõ quyền điều chỉnh học phí theo những điều kiện cụ thể thì cần xem xét nội dung cam kết để xác định việc điều chỉnh có hợp pháp hay không.