TÌNH HUỐNG SỐ 965: CÁN BỘ NHÀ NƯỚC THƯỜNG XUYÊN SỬ DỤNG RƯỢU, BIA TRONG GIỜ LÀM VIỆC, GÂY RA CÁC HÀNH VI ỨNG XỬ LỆCH CHUẨN
- TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Tại một cơ quan nhà nước, một cán bộ thường xuyên sử dụng rượu, bia trong giờ làm việc, dẫn đến thiếu tỉnh táo, giao tiếp thiếu chuẩn mực với đồng nghiệp và người dân, ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết công việc và uy tín của cơ quan. Mặc dù đã được nhắc nhở, người này vẫn tiếp tục tái phạm.
Tình huống đặt ra yêu cầu xác định căn cứ pháp lý để xử lý vi phạm, trách nhiệm của người đứng đầu và các biện pháp giáo dục, quản trị nhằm chấn chỉnh tác phong, nâng cao đạo đức công vụ.
- GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”
Thứ nhất, Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019. Khoản 5 Điều 5 nghiêm cấm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc và giờ nghỉ giữa giờ làm việc. Khoản 1 Điều 33 quy định trách nhiệm của người đứng đầu trong việc tổ chức thực hiện nghiêm quy định này. Vì vậy, hành vi trong tình huống có dấu hiệu vi phạm trực tiếp quy định pháp luật.
Thứ hai, Luật Cán bộ, công chức số 80/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Khoản 1, khoản 2 Điều 12 quy định yêu cầu về đạo đức công vụ, tinh thần kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm tận tụy phục vụ Nhân dân. Điều 13 quy định chuẩn mực văn hóa giao tiếp tại công sở. Do đó, hành vi sử dụng rượu, bia trong giờ làm việc kết hợp với ứng xử thiếu chuẩn mực cần được xem xét cả về việc chấp hành pháp luật và trách nhiệm công vụ.
Thứ ba, Nghị định 172/2025/NĐ-CP về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức. Khoản 1 Điều 6 xác định các hành vi vi phạm nghĩa vụ công vụ, đạo đức công vụ, văn hóa giao tiếp và nội quy, quy chế cơ quan là căn cứ xem xét kỷ luật. Theo Điều 2, việc xử lý phải bảo đảm khách quan, công bằng, đúng thẩm quyền, trình tự và căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ. Điều 7 quy định các hình thức kỷ luật đối với cán bộ, công chức.
Hướng xử lý: Cơ quan cần xác minh hành vi, thu thập chứng cứ hợp pháp, tổ chức kiểm điểm và thực hiện thủ tục kỷ luật theo quy định áp dụng. Hình thức kỷ luật phải tương xứng với vi phạm; không mặc nhiên buộc thôi việc hoặc áp dụng hình thức kỷ luật nặng nhất chỉ vì hành vi sử dụng rượu, bia. Đồng thời, phải xem xét trách nhiệm của người đứng đầu nếu có căn cứ xác định việc buông lỏng quản lý hoặc không thực hiện trách nhiệm được giao.
- GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”
Về tâm lý, cần tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến hành vi như thói quen sinh hoạt, áp lực công việc hoặc khó khăn trong kiểm soát việc sử dụng rượu, bia; không tự ý kết luận người vi phạm nghiện rượu khi chưa có cơ sở đánh giá.
Về giáo dục, cơ quan cần tổ chức phổ biến quy tắc ứng xử, nâng cao nhận thức về đạo đức công vụ và yêu cầu người vi phạm cam kết khắc phục. Nếu cần thiết, có thể hỗ trợ tư vấn sức khỏe phù hợp.
Về quản trị, người đứng đầu phải gương mẫu, tăng cường kiểm tra, thực hiện nghiêm nội quy và xử lý công bằng, không bao che. Việc kết hợp kỷ luật với giáo dục giúp nâng cao ý thức trách nhiệm, hạn chế tái phạm và củng cố niềm tin của người dân.
- GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG
Để giải quyết tình huống, cần triển khai đồng bộ bốn nhóm giải pháp:
- Hoàn thiện quy chế: Rà soát nội quy, quy tắc ứng xử, quy định rõ trách nhiệm của cán bộ và người đứng đầu trong phòng, chống tác hại của rượu, bia.
- Xử lý đúng pháp luật: Xác minh khách quan, bảo đảm quyền giải trình, áp dụng hình thức kỷ luật tương xứng với hành vi và hậu quả.
- Giáo dục, hỗ trợ: Bồi dưỡng đạo đức công vụ, kỹ năng giao tiếp, kiểm soát cảm xúc; hỗ trợ tư vấn phù hợp nếu người vi phạm gặp khó khăn trong kiểm soát việc sử dụng rượu, bia.
- Giám sát và phòng ngừa: Tăng cường kiểm tra, tiếp nhận phản ánh, đánh giá việc khắc phục và xử lý trách nhiệm quản lý khi có căn cứ.
Kết luận
Sử dụng rượu, bia trong giờ làm việc là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và có thể đồng thời cấu thành vi phạm kỷ luật, đạo đức công vụ. Giải quyết tình huống phải bảo đảm đúng pháp luật, nghiêm minh, khách quan và nhân văn, qua đó xây dựng đội ngũ cán bộ có tác phong chuẩn mực, trách nhiệm và tận tụy phục vụ Nhân dân.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời

