TÌNH HUỐNG 965: ĐỂ LẠI TRIẾT LÝ TỬ TẾ

TÌNH HUỐNG 965: ĐỂ LẠI TRIẾT LÝ TỬ TẾ

Trong kinh doanh, thành công của một doanh nghiệp không chỉ được đo bằng lợi nhuận hay quy mô phát triển mà còn nằm ở những giá trị tốt đẹp được duy trì qua nhiều thế hệ. Một người lãnh đạo có thể xây dựng doanh nghiệp bằng năng lực, nhưng để doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững khi mình không còn trực tiếp điều hành, điều quan trọng là phải xây dựng được một đội ngũ có chung giá trị, biết tự vận hành và kế thừa triết lý quản trị tử tế. Vậy làm thế nào để biến những giá trị của người sáng lập thành di sản lâu dài thay vì chỉ phụ thuộc vào một cá nhân?

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.

Tóm tắt tình huống thực tế

Ông A là người sáng lập một doanh nghiệp gia đình tại tỉnh B, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh. Trong suốt quá trình phát triển, ông luôn đề cao triết lý kinh doanh tử tế: trung thực với khách hàng, công bằng với người lao động, giữ chữ tín với đối tác và có trách nhiệm với cộng đồng.

Tuy nhiên, khi tuổi cao, ông A muốn chuyển giao quyền điều hành cho thế hệ kế cận nhưng nhận thấy mọi quyết định quan trọng vẫn phụ thuộc vào mình. Nhân viên thiếu chủ động, các bộ phận chưa có cơ chế phối hợp rõ ràng và người kế nhiệm chưa thực sự thấm nhuần những giá trị mà ông theo đuổi.

Ông A lo ngại rằng sau khi mình rời vị trí lãnh đạo, doanh nghiệp có thể đánh mất bản sắc và những nguyên tắc kinh doanh đã gây dựng. Vấn đề đặt ra không chỉ là chuyển giao tài sản hay chức vụ mà còn là xây dựng di sản và quy trình hình thành đội ngũ tự vận hành, có khả năng kế thừa triết lý tử tế.

Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Dưới góc độ pháp lý, việc để lại di sản trong kinh doanh không chỉ liên quan đến tài sản mà còn bao gồm việc chuyển giao quyền sở hữu, quyền quản lý và cơ chế điều hành doanh nghiệp.

Theo Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình và để lại tài sản cho người thừa kế. Đối với doanh nghiệp, việc chuyển giao phần vốn góp, cổ phần hoặc tài sản phải tuân thủ quy định pháp luật tương ứng với loại hình doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Luật Doanh nghiệp năm 2020 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 quy định về cơ cấu tổ chức quản lý, quyền và nghĩa vụ của người quản lý doanh nghiệp, trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật. Điều lệ công ty và các quy chế nội bộ cần xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, cơ chế kiểm soát và phương thức ra quyết định nhằm tránh tình trạng doanh nghiệp phụ thuộc hoàn toàn vào người sáng lập.

Đặc biệt, triết lý tử tế cần được cụ thể hóa thành quy tắc ứng xử, quy trình quản trị và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, thay vì chỉ tồn tại dưới dạng lời cam kết cá nhân. Đây chính là cơ sở giúp doanh nghiệp duy trì bản sắc và hạn chế rủi ro khi chuyển giao thế hệ lãnh đạo.

Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị

Một đội ngũ tự vận hành không đơn thuần là đội ngũ có khả năng làm việc độc lập mà phải có năng lực tự chịu trách nhiệm, phối hợp và đưa ra quyết định dựa trên những giá trị chung.

Về tâm lý, người sáng lập cần chuyển từ tư duy kiểm soát sang tư duy trao quyền, chấp nhận để thế hệ kế cận thử nghiệm và trưởng thành. Về giáo dục, triết lý tử tế phải được truyền đạt thông qua đào tạo, hành động gương mẫu và cách doanh nghiệp giải quyết những tình huống thực tế.

Về quản trị, cần xây dựng hệ thống phân quyền rõ ràng, tiêu chuẩn đánh giá công việc và cơ chế giám sát minh bạch. Khi mỗi thành viên hiểu rõ vai trò, giới hạn trách nhiệm và giá trị cốt lõi, doanh nghiệp sẽ dần hình thành khả năng vận hành độc lập mà không cần chờ đợi mọi quyết định từ người đứng đầu.

Giải pháp toàn diện của Chuyên gia

Để xây dựng di sản và đội ngũ tự vận hành, doanh nghiệp cần thực hiện quy trình gồm 04 bước:

Bước 1 – Xác lập triết lý và giá trị cốt lõi: Người sáng lập cần xác định rõ những nguyên tắc không được đánh đổi như trung thực, trách nhiệm, công bằng và giữ chữ tín; đồng thời chuyển hóa thành bộ quy tắc ứng xử của doanh nghiệp.

Bước 2 – Chuẩn hóa hệ thống vận hành: Xây dựng quy trình làm việc, phân định chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của từng bộ phận; hạn chế sự phụ thuộc vào kinh nghiệm hoặc quyết định cá nhân.

Bước 3 – Đào tạo và trao quyền kế thừa: Lựa chọn nhân sự có năng lực, phẩm chất phù hợp; tổ chức đào tạo, giao quyền đi đôi với trách nhiệm và tạo điều kiện để đội ngũ chủ động giải quyết vấn đề.

Bước 4 – Thiết lập cơ chế kiểm soát và duy trì di sản: Đánh giá hiệu quả vận hành, xây dựng cơ chế giám sát, kế hoạch kế nhiệm và thường xuyên rà soát việc thực hiện các giá trị cốt lõi.

Góc nhìn chuyên gia:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:

Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/

Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.