TÌNH HUỐNG 921: XÂY DỰNG VĂN HÓA ĐẠO ĐỨC?

“Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình”.
1. Tóm tắt tình huống thực tế Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Bất động sản Homesmart do ông K. làm Chủ tịch Hội đồng quản trị. Trong giai đoạn công ty tăng trưởng nóng, vì mục tiêu chạy theo doanh số và hoa hồng khủng, ông K. đã ngầm dung túng, thậm chí chỉ đạo đội ngũ kinh doanh sử dụng các thủ đoạn gian lận thương mại như: bưng bít thông tin pháp lý dự án chưa hoàn thiện, hứa hẹn lợi nhuận ảo, nhận tiền đặt cọc giữ chỗ trái phép từ hàng trăm khách hàng để huy động vốn chui.
Sự việc vỡ lở khi cơ quan thanh tra vào cuộc phát hiện hàng loạt sai phạm nghiêm trọng về đất đai và tài chính. Dự án bị phong tỏa, hàng trăm khách hàng đồng loạt kéo đến trụ sở công ty căng băng rôn đòi tiền, tố cáo hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Công ty đối mặt với các cáo buộc hình sự, toàn bộ ban lãnh đạo hoảng loạn. Các cổ đông trung thực và nhân sự không liên quan vô cùng phẫn nộ, chịu tiếng oan và bị ảnh hưởng danh dự nặng nề do sự thiếu đạo đức của nhóm chóp bu điều hành.
1. Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc” Dưới góc độ pháp luật hình sự, dân sự và kinh doanh bất động sản, hành vi huy động vốn trái phép, gian dối thông tin dự án nhằm chiếm đoạt tài sản là hành vi vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng, cấu thành tội phạm hình sự.
Trách nhiệm hình sự và dân sự của người đứng đầu doanh nghiệp: Căn cứ Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi đưa thông tin gian dối về dự án để huy động tiền đặt cọc rồi chiếm đoạt hoặc không có khả năng hoàn trả có thể cấu thành “Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 hoặc “Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí / vi phạm quy định trong hoạt động kinh doanh” tùy theo bản chất. Việc ông K. chỉ đạo hành vi gian lận trực tiếp đẩy pháp nhân vào vòng lao lý, buộc cá nhân ông phải chịu trách nhiệm hình sự trước pháp luật.
Trách nhiệm bảo vệ quyền lợi khách hàng và tái cấu trúc pháp nhân: Căn cứ Luật Kinh doanh bất động sản 2014 và Bộ luật Dân sự 2015, mọi thỏa thuận huy động vốn trái pháp luật đều vô hiệu. Công ty có trách nhiệm liên đới hoàn trả tiền cho khách hàng; đồng thời các cổ đông trung thực có quyền khởi kiện người quản lý lạm quyền để đòi bồi thường thiệt hại uy tín và tài sản của công ty.
1. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn” Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục Sự trượt dài của đạo đức cá nhân dưới sức ép đồng tiền: Ông K. bị thao túng bởi lòng tham vô đáy và tư duy bất chấp thủ đoạn để phô trương sự giàu có, đánh mất hoàn toàn lương tâm nghề nghiệp và ranh giới đạo đức tối thiểu của một nhà quản lý. Sự thiếu hụt giáo dục về văn hóa đạo đức doanh nghiệp (Corporate Ethics Culture): Nhiều doanh nghiệp bất động sản lầm tưởng rằng kinh doanh là phải lừa lọc, xem nhẹ giá trị của sự tử tế và thượng tôn pháp luật, để rồi gặt lấy trái đắng khi hệ thống sụp đổ.
Góc nhìn Quản trị Khủng hoảng đạo đức quản trị toàn diện (Comprehensive Governance Ethics Crisis): Homesmart đã sụp đổ hoàn toàn do thiếu vắng hệ thống kiểm soát nội bộ, buông lỏng đạo đức nghề nghiệp và không có Ban kiểm soát độc lập để ngăn chặn các quyết định sai phạm của Chủ tịch HĐQT. Sự ô uế văn hóa tổ chức: Doanh nghiệp bị tiêm nhiễm văn hóa “chạy KPI bằng mọi giá”, triệt tiêu hoàn toàn các giá trị cốt lõi về sự minh bạch và trách nhiệm với xã hội.
1. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long Bước 1: Phối hợp cơ quan pháp luật và ổn định tâm lý khách hàng (Ngắn hạn) Hợp tác toàn diện với cơ quan điều tra: Hội đồng quản trị còn lại phải lập tức ra tuyên bố minh bạch, phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an để xử lý cá nhân ông K. và những kẻ đồng lõa, tuyệt đối không bao che sai phạm hình sự. Đối thoại cởi mở và lập phương án hoàn trả quyền lợi khách hàng: Tổ chức các buổi đối thoại trực tiếp với khách hàng bị hại, cam kết kiểm kê tài sản còn lại của công ty để ưu tiên hoàn trả tiền cọc hoặc tìm phương án chuyển nhượng dự án hợp pháp cho đối tác uy tín khác gánh vác.
Bước 2: Tái cấu trúc toàn diện bộ máy và thiết lập văn hóa đạo đức (Trung hạn) Ban hành Bộ quy tắc đạo đức doanh nghiệp (Code of Ethics): Soạn thảo và áp dụng triệt để bộ quy tắc ứng xử chuẩn mực, đặt giá trị đạo đức và tính pháp lý lên hàng đầu trong mọi hoạt động giao dịch bất động sản của công ty. Tái thiết lập hệ thống kiểm soát rủi ro pháp lý: Thành lập Ủy ban kiểm toán và tuân thủ độc lập trực thuộc HĐQT, kiểm soát chặt chẽ 100% các hợp đồng huy động vốn, hợp tác đầu tư, đảm bảo tuân thủ tuyệt đối Luật Kinh doanh bất động sản.
Bước 3: Bài học dài hạn về văn hóa đạo đức và sự trường tồn của doanh nghiệp Đạo đức kinh doanh là nền móng duy nhất của sự thịnh vượng: Bài học xương máu cho các nhà quản trị là: “Một doanh nghiệp xây trên nền tảng gian dối và vô đạo đức thì quy mô càng lớn, sụp đổ càng đau đớn”. Sự tử tế, minh bạch và tuân thủ pháp luật chính là chiếc khiên duy nhất bảo vệ doanh nghiệp qua mọi giông bão cuộc đời.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS.Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng. Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về pháp lý doanh nghiệp, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.