TÌNH HUỐNG SỐ 905: DOANH NGHIỆP TỰ Ý IN TEM CHỨNG NHẬN ĐẠT CHUẨN “MÔI TRƯỜNG XANH GREEN LABEL” GIẢ MẠO LÊN SẢN PHẨM GIA DỤNG BÁN VÀO SIÊU THỊ?

TÌNH HUỐNG SỐ 905: DOANH NGHIỆP TỰ Ý IN TEM CHỨNG NHẬN ĐẠT CHUẨN “MÔI TRƯỜNG XANH GREEN LABEL” GIẢ MẠO LÊN SẢN PHẨM GIA DỤNG BÁN VÀO SIÊU THỊ?

Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm “xanh”, “thân thiện môi trường”, và không ít doanh nghiệp chọn con đường tắt: tự in một con tem chứng nhận lên sản phẩm thay vì bỏ công sức, chi phí để được chứng nhận thật. Khi sản phẩm đã lên kệ, rủi ro lan sang cả đơn vị bán hàng.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

 1: Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Đầu năm 2026, siêu thị S do bà Nguyễn Thị A quản lý tại phường M, tỉnh Y nhập một lô sản phẩm gia dụng (bộ dụng cụ nhà bếp bằng nhựa tái chế, nước lau sàn) của Công ty TNHH B do ông Trần Văn B làm giám đốc. Trên bao bì có in nổi bật tem “Môi trường xanh Green Label”, và siêu thị đã dành riêng một khu trưng bày “Hàng xanh” để quảng bá.

Sau vài tháng, một số khách hàng thắc mắc về tem chứng nhận này. Bà A liên hệ Tổ chức C, đơn vị chủ sở hữu nhãn hiệu chứng nhận “Môi trường xanh Green Label” đã được bảo hộ, thì nhận được câu trả lời: Công ty B chưa từng nộp hồ sơ, chưa từng được cấp chứng nhận hay cho phép sử dụng nhãn hiệu. Bà A yêu cầu giải trình, ông B chỉ nói “tem chỉ để trang trí cho đẹp, sản phẩm vẫn tốt”. Hơn 2.000 sản phẩm đã bán ra, bà A hoang mang không biết siêu thị có bị liên đới không.

 2: Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Xét về mặt luật pháp, lập luận “tem chỉ để trang trí” của ông B là hoàn toàn không đứng vững. Căn cứ theo pháp luật về chất lượng sản phẩm và sở hữu trí tuệ hiện hành, vấn đề được nhìn nhận như sau:

1. Giả mạo dấu chứng nhận chất lượng là hành vi bị nghiêm cấm:

Điều 8 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 78/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2026) liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có hành vi:

“Giả mạo hoặc sử dụng trái phép dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy, các dấu hiệu khác về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.”

Tem “Môi trường xanh Green Label” là dấu hiệu chứng nhận về đặc tính môi trường của sản phẩm. Công ty B tự in tem khi chưa được chứng nhận là giả mạo dấu hiệu chất lượng, đánh lừa người tiêu dùng. Hành vi này bị xử phạt vi phạm hành chính theo nghị định hiện hành về lĩnh vực chất lượng sản phẩm, hàng hóa, kèm theo biện pháp buộc loại bỏ dấu hiệu giả mạo, thu hồi sản phẩm.

2. Xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu chứng nhận:

Theo Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2025 (Điều 4), nhãn hiệu chứng nhận là nhãn hiệu mà chủ sở hữu cho phép tổ chức, cá nhân khác sử dụng trên hàng hóa của họ để chứng nhận các đặc tính của hàng hóa. Khi “Green Label” đã được bảo hộ, việc dùng dấu hiệu trùng hoặc tương tự trên hàng hóa mà không được phép là hành vi xâm phạm quyền theo Điều 129; hàng hóa gắn dấu hiệu đó có thể bị xác định là hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ theo Điều 130. Tổ chức C có quyền yêu cầu buộc chấm dứt hành vi, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại và tiêu hủy hàng hóa vi phạm (Điều 202), đồng thời đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý hành chính.

3. Trách nhiệm của đơn vị bán hàng:

Siêu thị S là bên bán hàng nên có nghĩa vụ bảo đảm hàng hóa lưu thông đúng với thông tin, dấu hiệu chất lượng được công bố. Dù không phải bên làm giả, nếu biết tem giả mà vẫn bán thì siêu thị khó tránh trách nhiệm. Ngược lại, nếu kịp thời dừng bán, thu hồi, chứng minh được nguồn gốc lô hàng và phối hợp với cơ quan chức năng, siêu thị có cơ sở được xem xét giảm nhẹ và yêu cầu Công ty B bồi hoàn.

Áp dụng vào tình huống:

• Về hành vi: Công ty B tự in và gắn tem “Môi trường xanh Green Label” khi chưa nộp hồ sơ, chưa được chứng nhận, chưa được chủ sở hữu cho phép.
• Về hậu quả: Người tiêu dùng bị đánh lừa; chủ sở hữu nhãn hiệu bị tổn hại uy tín; siêu thị đối mặt rủi ro bị xử lý và mất niềm tin.
• Về vị trí của bà A: Siêu thị không phải bên làm giả, nên ứng xử đúng và kịp thời ngay bây giờ sẽ quyết định mức độ trách nhiệm phải gánh.

Kết luận pháp lý: Hành vi của ông B vừa vi phạm Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa vừa xâm phạm quyền nhãn hiệu theo Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2025. Bà A cần dừng bán, thu hồi lô hàng, đồng thời có quyền yêu cầu Công ty B bồi hoàn thiệt hại theo hợp đồng cung cấp; Tổ chức C có quyền yêu cầu xử lý xâm phạm.

3: Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn” (The Human & Management)

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Lời biện minh “chỉ để trang trí cho đẹp” là tâm lý xem nhẹ chữ “tín”: coi con tem như món đồ trang sức chứ không phải lời cam kết với người mua. Người tiêu dùng tin tem chứng nhận như tin một lời hứa; làm giả là phản bội sự tin cậy đó và gây bất công cho doanh nghiệp đã bỏ công, bỏ chi phí để được chứng nhận thật.

Danh tiếng xây dựng cả chục năm có thể sụp đổ chỉ bằng một lần bị phát hiện làm giả; làm “xanh” thật sự phải bắt đầu từ chất lượng sản phẩm, không phải từ một chiếc tem.

Về khía cạnh Quản trị rủi ro

Với siêu thị, bài học là quản trị chuỗi cung ứng: các dấu hiệu “xanh”, “hữu cơ”, “an toàn” phải được xác minh bằng giấy chứng nhận, đối chiếu với đơn vị cấp trước khi nhập hàng và quảng bá. Với Công ty B, chi phí chứng nhận thật chỉ là một phần nhỏ so với tiền phạt, bồi thường, thu hồi hàng và nguy cơ mất hợp đồng phân phối.

 4: Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để giải quyết thấu tình đạt lý, giảm thiểu rủi ro pháp lý và bảo vệ uy tín, Chuyên gia Nguyễn Hữu Long đưa ra phương án 3 bước như sau:

Bước 1 – Dừng bán, bảo vệ chứng cứ và xác minh: Bà A cần tạm dừng bán, cách ly lô hàng còn lại, lưu giữ hợp đồng, hóa đơn, bao bì, hình ảnh khu trưng bày. Đề nghị Tổ chức C xác nhận bằng văn bản việc Công ty B chưa được chứng nhận. Siêu thị nên thông báo công khai và cho khách đã mua đổi trả để giữ chữ tín.

Bước 2 – Làm việc thiện chí với Công ty B (Hòa giải nhân văn): Bà A yêu cầu ông B thu hồi lô hàng, bồi hoàn chi phí đổi trả, cam kết bằng văn bản gỡ bỏ tem giả và không tái phạm. Nếu sản phẩm thực sự đạt tiêu chí môi trường, siêu thị có thể khuyến khích ông B làm thủ tục chứng nhận thật để quay lại bán hàng.

Bước 3 – Báo cơ quan chức năng, khởi kiện (Giải pháp cuối cùng): Nếu ông B không hợp tác hoặc tiếp tục lưu hành hàng giả, siêu thị và Tổ chức C gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền (quản lý thị trường, cơ quan quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa) để kiểm tra, xử lý theo Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi bổ sung năm 2025. Đồng thời, có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực yêu cầu bồi thường thiệt hại.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.