TÌNH HUỐNG SỐ 773: HỘI NHÓM “ĐUA XE TỐC ĐỘ TỬ THẦN” TRÊN TELEGRAM – RỦ RÊ HÀNG TRĂM HỌC SINH THPT LẠNG LÁCH, ĐÁNH VÕNG, ĐE DỌA AN TOÀN CỘNG ĐỒNG
I. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Một nhóm thanh niên lập hội nhóm “Hội đua xe tốc độ tử thần” trên Telegram, đăng tải video phóng nhanh, lạng lách, đánh võng và liên tục rủ rê học sinh THPT tham gia các cuộc tụ tập, đua xe trái phép. Hoạt động này tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng, xâm phạm an toàn của người tham gia giao thông và làm mất trật tự công cộng.
Trước tình hình đó, cơ quan chức năng cần xác minh người tổ chức, người trực tiếp đua xe, người cổ vũ và các cá nhân có hành vi hỗ trợ. Việc xử lý phải dựa trên chứng cứ, phân hóa trách nhiệm theo từng vai trò, đồng thời chú trọng giáo dục học sinh chưa thành niên và ngăn ngừa tái phạm.
II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”
- Vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ
Căn cứ chính là Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, theo văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH ngày 23/3/2026 và các sửa đổi có hiệu lực tại thời điểm xử lý. Luật Giao thông đường bộ năm 2008 đã hết hiệu lực kể từ ngày 1/1/2025, trừ các quy định chuyển tiếp được bảo lưu theo luật.
- Khoản 5 Điều 9: Nghiêm cấm đua xe, tổ chức đua xe, xúi giục, giúp sức, cổ vũ đua xe trái phép; điều khiển phương tiện lạng lách, đánh võng, rú ga liên tục.
- Khoản 7 Điều 9: Nghiêm cấm giao xe cơ giới cho người không đủ điều kiện điều khiển theo quy định.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 35: Quy định xử phạt hành vi đua xe trái phép, tổ chức đua xe, xúi giục, cổ vũ đua xe trái phép. Khoản 1 quy định phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi tụ tập cổ vũ, giúp sức, xúi giục các hành vi được nêu; khoản 2 quy định mức phạt đối với hành vi tổ chức đua xe trái phép.
Ngoài ra, hành vi trực tiếp lạng lách, đánh võng hoặc chạy quá tốc độ đuổi nhau có thể bị xử lý theo các quy định tương ứng của Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Cần xác định chính xác hành vi, loại phương tiện, độ tuổi và tình tiết cụ thể để áp dụng đúng khoản, mức phạt và hình thức xử phạt bổ sung.
- Trách nhiệm hình sự đối với người tổ chức và người tham gia
Căn cứ Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung, trong đó có Luật số 86/2025/QH15, cần phân biệt các tội danh sau:
- Điều 318 – Tội gây rối trật tự công cộng: Áp dụng khi hành vi gây rối đáp ứng dấu hiệu cấu thành tội phạm. Khoản 2 quy định khung hình phạt từ 02 năm đến 07 năm tù trong các trường hợp như có tổ chức, gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc xúi giục người khác gây rối.
- Điều 265 – Tội tổ chức đua xe trái phép: Xem xét đối với người tổ chức các cuộc đua xe trái phép khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Việc tổ chức cho từ 10 xe tham gia trở lên trong cùng một lúc là tình tiết được quy định tại khoản 2.
- Điều 266 – Tội đua xe trái phép: Xem xét đối với người trực tiếp đua xe khi hành vi đáp ứng các điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều luật.
Không thể chỉ căn cứ vào tên hội nhóm hoặc số lượng thành viên Telegram để kết luận một người phạm tội. Cơ quan tiến hành tố tụng phải chứng minh hành vi, lỗi, vai trò đồng phạm, hậu quả và các điều kiện luật định. Điều 318 không đương nhiên được áp dụng đồng thời với Điều 265 hoặc Điều 266 cho cùng một hành vi nếu không có căn cứ pháp lý độc lập.
- Trách nhiệm khi sử dụng Telegram để lôi kéo học sinh
- Điều 7 Luật An ninh mạng năm 2025: Quy định các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng, trong đó có hành vi hướng dẫn, xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
- Tin nhắn rủ rê đua xe, lịch hẹn, video, dữ liệu tài khoản và các nội dung liên quan có thể được thu thập, kiểm tra theo đúng trình tự pháp luật để làm rõ vai trò của từng người.
- Việc lập nhóm Telegram hoặc đăng video đua xe không tự động cấu thành một tội phạm độc lập về an ninh mạng. Cần xác định nội dung, hành vi, lỗi và căn cứ xử lý tương ứng; nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm khác thì xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định phù hợp.
- Trách nhiệm đối với học sinh chưa thành niên và người giao xe
- Điều 12 Bộ luật Hình sự: Xác định độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và phạm vi tội phạm mà người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự.
- Điều 91 Bộ luật Hình sự: Quy định nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội, đề cao giáo dục, giúp đỡ sửa chữa sai lầm và tạo điều kiện phát triển lành mạnh.
- Khoản 7 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ: Cấm giao xe cơ giới cho người không đủ điều kiện điều khiển.
Cha mẹ, người giám hộ và người giao xe phải chịu trách nhiệm theo hành vi cụ thể và quy định pháp luật tương ứng. Không mặc nhiên quy kết cha mẹ phạm tội chỉ vì con tham gia đua xe.
III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”
- Nhận diện tâm lý nổi loạn ở tuổi vị thành niên
Ở lứa tuổi THPT, nhu cầu khẳng định bản thân, mong muốn được công nhận và ảnh hưởng từ bạn bè có thể khiến một số học sinh tìm đến hành vi mạo hiểm. Các hội nhóm trực tuyến làm gia tăng tâm lý đám đông, biến tốc độ và sự liều lĩnh thành phương tiện thể hiện bản thân.
Giải pháp cần giúp học sinh nhận thức rằng hành vi lạng lách, đánh võng không phải biểu hiện của bản lĩnh mà là sự coi thường tính mạng của mình và người khác.
- Trách nhiệm quản trị của nhà trường và gia đình
Nhà trường cần thiết lập kênh tiếp nhận thông tin, phát hiện sớm nguy cơ tụ tập đua xe và phối hợp với gia đình, cơ quan công an khi cần thiết. Nội dung giáo dục nên kết hợp tình huống thực tế, kỹ năng từ chối lời rủ rê, kiến thức pháp luật và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn.
Gia đình cần quản lý việc sử dụng xe máy, kiểm tra điều kiện điều khiển phương tiện và duy trì trao đổi với con về các mối quan hệ bạn bè. Với học sinh vi phạm, cần đánh giá hoàn cảnh, mức độ nhận thức và nguy cơ tái phạm để lựa chọn biện pháp giáo dục phù hợp.
- Kết hợp kỷ luật với phục hồi hành vi
Đối với học sinh chưa thành niên, xử lý phải bảo đảm đúng pháp luật, không làm nhục, kỳ thị hoặc công khai thông tin cá nhân trái quy định. Tư vấn tâm lý, hoạt động cộng đồng, giáo dục an toàn giao thông và phối hợp giữa nhà trường với gia đình là những biện pháp hỗ trợ cần thiết bên cạnh chế tài pháp lý.
IV. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG
Thứ nhất, xử lý đúng người, đúng hành vi. Cơ quan chức năng cần làm rõ người tổ chức, người trực tiếp đua xe, người cổ vũ, người xúi giục và người hỗ trợ. Việc khởi tố chỉ được thực hiện khi có đủ căn cứ pháp luật, không căn cứ đơn thuần vào tên nhóm hoặc số lượng thành viên.
Thứ hai, chủ động ngăn chặn tại hiện trường. Công an có thể tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các địa bàn và thời điểm có nguy cơ cao; tổ chức chốt chặn hoặc vây bắt khi đáp ứng điều kiện pháp luật và yêu cầu nghiệp vụ. Mọi biện pháp phải bảo đảm an toàn giao thông, đúng thẩm quyền và không gây nguy hiểm không cần thiết cho người dân.
Thứ ba, xử lý hành vi vi phạm trên không gian mạng. Xác minh tài khoản, bảo toàn chứng cứ điện tử và phối hợp với đơn vị cung cấp dịch vụ theo quy định. Việc thu thập dữ liệu, yêu cầu cung cấp thông tin hoặc xử lý nội dung phải có căn cứ pháp luật và đúng thẩm quyền.
Thứ tư, giáo dục và phục hồi hành vi. Nhà trường, gia đình và đoàn thể cần phối hợp tư vấn tâm lý, giáo dục trách nhiệm công dân, hướng dẫn học sinh sửa chữa sai lầm và phòng ngừa tái phạm. Với người chưa thành niên, cần áp dụng các nguyên tắc xử lý phù hợp với độ tuổi và quy định pháp luật.
Thứ năm, xây dựng cơ chế phòng ngừa lâu dài. Thiết lập kênh phản ánh an toàn, tổ chức sân chơi thể thao hợp pháp, nâng cao kỹ năng sử dụng mạng xã hội và đánh giá hiệu quả bằng mức giảm hành vi vi phạm, nguy cơ tai nạn và tình trạng tái phạm.
KẾT LUẬN
Hội nhóm đua xe trái phép trên Telegram là vấn đề liên ngành, liên quan đến trật tự an toàn giao thông, an ninh mạng, trách nhiệm hình sự và giáo dục vị thành niên. Giải pháp hiệu quả phải kết hợp xử lý nghiêm người tổ chức, ngăn chặn nguy cơ tai nạn và giáo dục người trẻ thay đổi hành vi.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời

