TÌNH HUỐNG SỐ 759: ĐỐI TÁC KHÔNG THANH TOÁN CHI PHÍ MARKETING?

TÌNH HUỐNG SỐ 759: ĐỐI TÁC KHÔNG THANH TOÁN CHI PHÍ MARKETING?

I. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

Công ty A ký hợp đồng cung cấp dịch vụ marketing với Công ty B, theo đó Công ty A chịu trách nhiệm xây dựng nội dung quảng cáo, quản lý các kênh truyền thông và triển khai chiến dịch tiếp thị sản phẩm. Hai bên thống nhất Công ty B thanh toán phí dịch vụ theo từng giai đoạn, đồng thời hoàn trả các khoản chi phí quảng cáo phát sinh theo ngân sách đã được phê duyệt.

Sau khi chiến dịch kết thúc, Công ty A đã gửi báo cáo kết quả, bảng kê chi phí và đề nghị thanh toán theo hợp đồng. Tuy nhiên, Công ty B liên tục trì hoãn với lý do hiệu quả quảng cáo không đạt kỳ vọng, một số chỉ tiêu kinh doanh chưa được đáp ứng và chi phí thực tế cao hơn dự kiến. Công ty B còn cho rằng một số khoản chi chưa được chứng minh đầy đủ nên từ chối thanh toán toàn bộ số tiền còn nợ.

Trong khi đó, Công ty A khẳng định đã thực hiện đúng phạm vi công việc, các khoản chi đều phục vụ chiến dịch và có tài liệu chứng minh. Việc không được thanh toán khiến Công ty A gặp khó khăn về dòng tiền, ảnh hưởng đến khả năng trả lương nhân viên và thực hiện nghĩa vụ với các nhà cung cấp.

Khi đối tác không thanh toán chi phí marketing, bên cung cấp dịch vụ cần căn cứ vào đâu để bảo vệ quyền lợi và giải quyết tranh chấp tài chính đúng pháp luật?

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”

1. Hợp đồng là căn cứ xác định nghĩa vụ của các bên

Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Các Điều 385, 398 và 401 Bộ luật Dân sự năm 2015 là những căn cứ quan trọng để xác định nội dung, hiệu lực và sự ràng buộc của hợp đồng.

Trong tình huống này, cần kiểm tra hợp đồng marketing về phạm vi công việc, mức phí dịch vụ, ngân sách quảng cáo, phương thức thanh toán, thời hạn thanh toán, điều kiện nghiệm thu và trách nhiệm khi vi phạm. Đặc biệt, phải xác định chi phí marketing được tính trọn gói hay thanh toán theo chi phí thực tế đã phát sinh.

Nếu hợp đồng quy định Công ty B phải thanh toán các khoản chi hợp lệ đã được phê duyệt, Công ty B không thể chỉ viện dẫn việc doanh thu hoặc hiệu quả quảng cáo không đạt kỳ vọng để tự động từ chối thanh toán. Ngược lại, nếu Công ty A phát sinh chi phí ngoài ngân sách hoặc không đáp ứng điều kiện thanh toán đã thỏa thuận, trách nhiệm thanh toán cần được xem xét tương ứng với nội dung hợp đồng và chứng cứ thực tế.

2. Không đạt kỳ vọng kinh doanh có đồng nghĩa với vi phạm hợp đồng?

Cần phân biệt nghĩa vụ thực hiện dịch vụ với cam kết bảo đảm kết quả kinh doanh. Nếu Công ty A chỉ cam kết triển khai chiến dịch, cung cấp nội dung và quản lý quảng cáo theo phạm vi công việc đã thống nhất, việc doanh số không tăng như mong muốn không đương nhiên chứng minh Công ty A vi phạm hợp đồng.

Tuy nhiên, nếu hợp đồng có cam kết cụ thể về chỉ tiêu, chất lượng hoặc kết quả đầu ra, Công ty A phải chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ theo các tiêu chí đó. Công ty B cũng cần chỉ rõ phần công việc không được thực hiện hoặc không đáp ứng thỏa thuận, thay vì sử dụng lý do chung chung để phủ nhận toàn bộ nghĩa vụ thanh toán.

Đối với hợp đồng thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thương mại năm 2005, Điều 50 quy định nghĩa vụ thanh toán tiền hàng và chi phí hợp lý khác, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác. Việc áp dụng cụ thể còn phụ thuộc vào loại hợp đồng và tính chất giao dịch giữa hai bên.

3. Quyền yêu cầu thanh toán và trách nhiệm do chậm trả

Theo Điều 351 Bộ luật Dân sự năm 2015, bên có nghĩa vụ mà vi phạm nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm dân sự theo quy định pháp luật, trừ trường hợp được miễn trách nhiệm theo căn cứ luật định. Điều 357 quy định trách nhiệm do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền; Điều 468 là căn cứ xem xét lãi suất khi có yêu cầu về lãi.

Nếu giao dịch thuộc phạm vi áp dụng của Luật Thương mại năm 2005, Điều 306 là căn cứ để bên bị vi phạm yêu cầu tiền lãi do chậm thanh toán đối với khoản tiền hàng hoặc thù lao dịch vụ và chi phí hợp lý khác, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

Ngoài khoản nợ gốc, Công ty A có thể xem xét yêu cầu lãi chậm trả, phạt vi phạm nếu có thỏa thuận hợp lệ và đáp ứng điều kiện áp dụng, hoặc bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được căn cứ phát sinh trách nhiệm, thiệt hại thực tế và mối quan hệ nhân quả theo quy định pháp luật. Không phải mọi khoản tổn thất do thiếu dòng tiền đều mặc nhiên được bồi thường.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

1. Góc nhìn quản trị: Minh bạch chi phí, kiểm soát nghĩa vụ

Tranh chấp marketing thường bắt nguồn từ việc hợp đồng quy định chưa rõ về ngân sách, tiêu chí nghiệm thu hoặc trách nhiệm phê duyệt chi phí phát sinh. Vì vậy, doanh nghiệp cần thiết lập quy trình quản lý hợp đồng chặt chẽ, lưu giữ báo giá, hóa đơn, chứng từ thanh toán, báo cáo chiến dịch và xác nhận nghiệm thu.

Công ty A nên lập bảng đối chiếu từng khoản phải thu, khoản đã thanh toán và khoản còn tranh chấp. Công ty B cần chỉ rõ khoản chi nào chưa được phê duyệt hoặc chưa đủ căn cứ thanh toán. Việc đối chiếu theo từng hạng mục giúp tránh tình trạng một bất đồng nhỏ bị sử dụng làm lý do trì hoãn toàn bộ nghĩa vụ tài chính.

2. Góc nhìn tâm lý: Giảm đối đầu, hướng đến lợi ích chung

Công ty B có thể chịu áp lực doanh thu, còn Công ty A phải đối mặt với chi phí nhân sự và dòng tiền. Khi hai bên chỉ tập trung đổ lỗi, tranh chấp dễ leo thang, làm mất cơ hội hợp tác lâu dài.

Thay vì tranh luận cảm tính về hiệu quả chiến dịch, các bên nên đối thoại dựa trên hợp đồng và số liệu. Nếu có khoản chi chưa rõ ràng, cần xác minh riêng; nếu khoản nợ đã được xác định, có thể thương lượng lịch thanh toán phù hợp. Tuy nhiên, thiện chí hợp tác không đồng nghĩa với việc bên cung cấp dịch vụ phải từ bỏ quyền yêu cầu thanh toán hợp pháp.

3. Góc nhìn giáo dục: Nâng cao ý thức pháp lý trong kinh doanh

Tình huống cho thấy doanh nghiệp cần hiểu rằng hợp đồng không chỉ là thủ tục giao dịch mà còn là cơ sở phân bổ rủi ro và bảo vệ quyền lợi. Trước khi ký kết, các bên cần xác định rõ ngân sách, điều kiện phát sinh chi phí, tiêu chí đánh giá kết quả và thời hạn thanh toán.

Đồng thời, cần hình thành văn hóa kinh doanh dựa trên sự minh bạch, trung thực và tôn trọng cam kết. Khi phát sinh bất đồng, doanh nghiệp nên chủ động trao đổi và kiểm tra chứng cứ thay vì đơn phương trì hoãn thanh toán hoặc đưa ra yêu cầu vượt quá thỏa thuận.

IV. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Thứ nhất, rà soát hợp đồng và chứng cứ. Công ty A cần tập hợp hợp đồng, phụ lục, email phê duyệt ngân sách, báo cáo công việc, hóa đơn, chứng từ và biên bản nghiệm thu. Đây là cơ sở chứng minh phạm vi dịch vụ đã thực hiện và số tiền yêu cầu thanh toán.

Thứ hai, gửi văn bản yêu cầu thanh toán. Văn bản cần nêu rõ số tiền còn nợ, căn cứ tính toán, thời hạn thanh toán và hậu quả pháp lý có thể phát sinh nếu tiếp tục vi phạm. Nếu có khoản chi bị phản đối, nên yêu cầu Công ty B xác định cụ thể nội dung cần đối chiếu.

Thứ ba, thương lượng hoặc hòa giải. Hai bên có thể thống nhất thanh toán ngay khoản không tranh chấp, đồng thời kiểm tra các khoản còn lại. Nếu cần gia hạn, nên lập thỏa thuận bằng văn bản, xác định thời hạn, số tiền và trách nhiệm khi tiếp tục chậm trả.

Thứ tư, sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp. Nếu thương lượng không thành, các bên có thể lựa chọn Tòa án hoặc trọng tài thương mại khi có thỏa thuận trọng tài hợp lệ và tranh chấp thuộc thẩm quyền. Việc lựa chọn cơ chế giải quyết cần căn cứ vào điều khoản tranh chấp trong hợp đồng và quy định pháp luật. Đồng thời, phải lưu ý thời hiệu khởi kiện: tranh chấp thương mại thường áp dụng thời hiệu hai năm theo Điều 319 Luật Thương mại năm 2005; tranh chấp hợp đồng dân sự có thể áp dụng thời hiệu ba năm theo Điều 429 Bộ luật Dân sự năm 2015, tùy bản chất quan hệ tranh chấp.

KẾT LUẬN

Tranh chấp chi phí marketing là vấn đề tài chính thường phát sinh khi hợp đồng thiếu rõ ràng hoặc các bên không thống nhất về kết quả dịch vụ và điều kiện thanh toán. Để bảo vệ quyền lợi, doanh nghiệp cần xác định chính xác nghĩa vụ theo hợp đồng, lưu giữ chứng cứ và phân biệt khoản nợ đã rõ với khoản còn tranh chấp. Thương lượng thiện chí nên được ưu tiên, nhưng không thay thế quyền yêu cầu thanh toán và sử dụng cơ chế pháp lý khi cần thiết. Về lâu dài, hợp đồng chặt chẽ, quy trình kiểm soát chi phí minh bạch và ý thức tôn trọng cam kết sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro tài chính, duy trì quan hệ đối tác và phát triển bền vững.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/

hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.