TÌNH HUỐNG 575: HỘ GIA ĐÌNH NUÔI BẠT NGÀN CHIM YẾN TRONG KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN PHÁT LOA MÁY GỌI YẾN ÂM LƯỢNG LỚN DỘI THẲNG VÀO NHÀ VĂN HÓA THÔN, TRƯỜNG MẦM NON NGÕ PHỐ?

NUÔI CHIM YẾN TRONG KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN MỞ LOA MÁY ÂM LƯỢNG LỚN GÂY Ô NHIỄM TIẾNG ỒN: XỬ LÝ THẾ NÀO CHO ĐÚNG LUẬT VÀ TRẸN TÌNH XÓM GIỀNG?

Mô hình nuôi chim yến lấy tổ mang lại giá trị kinh tế rất cao, giúp nhiều hộ gia đình vươn lên làm giàu. Tuy nhiên, việc tự ý biến nhà ở trong khu dân cư nông thôn thành cơ sở nuôi yến, phát loa dẫn dụ âm lượng lớn liên tục dội thẳng vào các công trình công cộng như nhà văn hóa thôn hay trường mầm non đang trở thành vấn đề bức xúc nhức nhối. Hành vi này không chỉ vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật mà còn phá vỡ sự bình yên và không gian sống xanh sạch đẹp ở nông thôn.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích chi tiết tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp xử lý triệt để, cân bằng giữa phát triển kinh tế, tuân thủ pháp luật và giữ gìn tình làng nghĩa xóm.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Năm 2023, hộ gia đình ông Nguyễn Văn A (ngụ tại xã B, huyện C, tỉnh D) đã tự ý cải tạo tầng 2 và tầng 3 của căn nhà đang ở thành nhà nuôi chim yến. Đáng chú ý, vị trí nhà ông A nằm ngay trung tâm khu dân cư nông thôn, đối diện trực tiếp với Nhà văn hóa thôn và cách Trường Mầm non ngõ phố chưa đầy 50 mét.

Để thu hút chim yến về làm tổ, ông A cho lắp đặt hệ thống loa phát âm thanh giả tiếng chim yến với công suất lớn, hoạt động liên tục từ 5 giờ sáng đến 21 giờ đêm. Tiếng ồn chát chúa, kéo dài dội thẳng vào nhà văn hóa trong các buổi sinh hoạt cộng đồng và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, tâm lý cũng như việc học tập của các cháu nhỏ tại trường mầm non.

Bên cạnh đó, trong quá trình cải tạo và vận chuyển vật tư, gia đình ông A còn tự ý tập kết cát, đá chiếm dụng lề đường chung, làm cản trở giao thông ngõ phố. Khi chính quyền địa phương và các đoàn thể đến vận động, ông A viện lý do: “Đất của tôi có Sổ đỏ hợp pháp, tôi làm kinh tế trên đất nhà mình thì không ai có quyền cấm”.

Sự việc kéo dài đến năm 2026 khiến người dân xung quanh vô cùng bức xúc, nhiều lần gửi đơn khiếu nại tập thể lên UBND xã B và các cơ quan chức năng yêu cầu giải quyết.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Lập luận của ông A cho rằng “được toàn quyền nuôi yến trên đất thổ cư thuộc sở hữu của mình” là hoàn toàn sai lầm. Hoạt động nuôi chim yến và phát loa dẫn dụ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Chăn nuôi năm 2018, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

2.1. Quy định về vùng nuôi chim yến và quản lý thiết bị phát âm thanh

Theo quy định tại Luật Chăn nuôi năm 2018 và Nghị định 13/2020/NĐ-CP, hoạt động nuôi chim yến trong khu dân cư bị kiểm soát rất chặt chẽ:

Điều 25 Nghị định 13/2020/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Chăn nuôi năm 2018) quy định về quản lý nuôi chim yến:

“1. Quy định vùng nuôi chim yến:

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định vùng nuôi chim yến.

2. Cơ sở nuôi chim yến phải đáp ứng các quy định sau đây:

a) Nhà yến, trang thiết bị sử dụng cho hoạt động nuôi chim yến phải phù hợp với tập tính hoạt động của chim yến.

Trường hợp nhà yến đã hoạt động trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành nhưng không đáp ứng quy định tại khoản 1 Điều này thì phải giữ nguyên trạng, không được cơi nới;

b) Thiết bị phát âm thanh để dẫn dụ chim yến có cường độ âm thanh đo tại miệng loa không vượt quá 70 dBA; thời gian phát âm thanh dẫn dụ chim yến từ 5 giờ đến 11,30 giờ và từ 13,30 giờ đến 17 giờ hàng ngày, không được sử dụng âm thanh để dẫn dụ chim yến trong thời gian nhà yến nằm trong khu dân cư, nhà yến cách khu dân cư dưới 300 m…”

Áp dụng vào tình huống:

 Nhà yến của ông A nằm ngay trong khu dân cư nông thôn, cách trường mầm non chỉ 50m. Theo quy định, nếu nằm trong khu dân cư hoặc cách khu dân cư dưới 300m, nhà yến không được phép sử dụng loa phát âm thanh để dẫn dụ chim yến.

 Việc ông A phát loa từ 5 giờ sáng đến 21 giờ đêm (bao gồm cả khung giờ trưa từ 11h30 đến 13h30 và buổi tối sau 17h) là vi phạm nghiêm trọng quy định về khung giờ và cường độ âm thanh cho phép.

2.2. Trách nhiệm bảo vệ môi trường và quy chuẩn tiếng ồn

Hoạt động gây tiếng ồn vượt ngưỡng cho phép ảnh hưởng đến khu dân cư, trường học bị xử lý theo quy định về bảo vệ môi trường:

Căn cứ theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật (QCVN 26:2010/BTNMT về tiếng ồn) có thể bị phạt tiền từ vài triệu đồng đến hàng chục triệu đồng, đồng thời áp dụng hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động gây ô nhiễm tiếng ồn.

2.3. Chế tài xử phạt về vi phạm trật tự giao thông và lề đường công cộng

Đối với hành vi tự ý đổ vật liệu xây dựng chiếm dụng lề đường ngõ phố chung:

Khoản 1 Điều 15 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP) quy định:

“Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cá nhân thực hiện hành vi: Sử dụng trái phép lòng đường, hè phố, phần đường xe chạy, hành lang an toàn giao thông đường bộ để tập kết vật liệu, máy móc, thiết bị…”

Lực lượng Thanh tra Giao thông hoặc công an địa phương có đầy đủ thẩm quyền lập biên bản, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và buộc ông A khôi phục lại nguyên trạng ban đầu của hạ tầng giao thông chung.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh Tâm lý & Giáo dục: Lòng tham vật chất và thói quen tư lợi chiếm dụng không gian chung

Xuất phát từ lòng tham vật chất và tâm lý muốn tối đa hóa lợi nhuận kinh tế bằng mọi giá, ông A đã bỏ qua sức khỏe, sự an yên của bà con xóm giềng và sự phát triển của các cháu nhỏ mầm non. Đây là biểu hiện điển hình của thói quen tư lợi, xem hạ tầng công cộng và không gian sống chung là nơi phục vụ lợi ích riêng của gia đình mình.

Về góc độ giáo dục, hành vi bất chấp pháp luật và thiếu tôn trọng cộng đồng của người lớn sẽ tạo ra một tấm gương không tốt cho thế hệ trẻ tại địa phương. Việc giáo dục ý thức bảo vệ cảnh quan nông thôn xanh – sạch – đẹp, văn hóa ứng xử văn minh nơi công cộng cần phải được lan tỏa từ chính mỗi gia đình.

Về khía cạnh Quản trị rủi ro tài sản cá nhân và Hòa giải xóm giềng

 Quản trị rủi ro tài sản: Việc ông A đầu tư hàng trăm triệu đồng cải tạo nhà nuôi yến không đúng quy hoạch, vi phạm quy định về vùng nuôi và tiếng ồn là một bài học đắt giá về quản trị rủi ro. Khi bị cơ quan nhà nước cưỡng chế đình chỉ hoặc buộc tháo dỡ thiết bị, toàn bộ vốn đầu tư sẽ nguy cơ mất trắng.

 Hòa giải xóm giềng: Xung đột phát sinh do tiếng ồn và ô nhiễm môi trường nếu không được giải quyết khéo léo sẽ dẫn đến tình trạng “mặt lạnh đao cau”, thậm chí phát sinh vi phạm pháp luật do bộc phát căng thẳng giữa các hộ dân.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để giải quyết thấu đáo vụ việc, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa giữ gìn tình làng nghĩa xóm, Chuyên gia Nguyễn Hữu Long đề xuất lộ trình 3 bước như sau:

Bước 1: Đối thoại hòa giải nhân văn và vận động tự nguyện khắc phục

 Tổ chức buổi hòa giải cấp thôn: Ban công tác Mặt trận thôn, đại diện Ban giám hiệu Trường Mầm non và Trưởng nhà văn hóa cần phối hợp tổ chức buổi làm việc trực tiếp với ông A.

 Phân tích lý – tình: Đưa ra các quy định pháp luật tại Luật Chăn nuôi năm 2018 để ông A hiểu hành vi của mình là vi phạm. Đồng thời, tác động vào tâm lý tình nghĩa xóm giềng, nhấn mạnh ảnh hưởng tiêu cực của tiếng ồn đối với sức khỏe các cháu nhỏ mầm non để khơi dậy lòng thấu cảm.

 Đề xuất giải pháp kỹ thuật: Yêu cầu ông A tắt toàn bộ loa phóng thanh ngoài trời (loa phát âm thanh dẫn dụ), chỉ sử dụng âm thanh nội bộ bên trong nhà yến với âm lượng chuẩn, đồng thời cam kết không tái phạm.

Bước 2: Can thiệp bằng chế tài pháp lý của cơ quan chức năng

Nếu ông A vẫn cố tình không chấp hành, đại diện khu dân cư và Trường Mầm non cần làm đơn phản ánh gửi UBND xã B, Phòng Tài nguyên & Môi trường và Thanh tra Giao thông:

1. Kiểm tra và đo đạc thực địa: Cơ quan chức năng tiến hành đo cường độ âm thanh (dBA) và lập biên bản vi phạm hành chính về hành vi phát âm thanh dẫn dụ yến trái quy định tại khu dân cư.

2. Ra quyết định xử phạt: Áp dụng hình phạt tiền, buộc tháo dỡ hệ thống loa ngoài trời và thu hồi phần lề đường công cộng bị chiếm dụng theo đúng quy định.

3. Đình chỉ hoạt động: Nếu cơ sở không đáp ứng điều kiện bảo vệ môi trường và chăn nuôi, ban hành quyết định đình chỉ hoạt động nuôi yến tại vị trí này.

Bước 3: Quản trị lâu dài và bảo vệ cảnh quan nông thôn xanh – sạch – đẹp

1. Chuyển đổi mô hình kinh doanh: Chuyên gia khuyên ông A nên chủ động di dời thiết bị nhà yến ra khu vực được quy hoạch vùng nuôi yến tập trung của huyện/tỉnh (cách xa khu dân cư tối thiểu 300m) để đầu tư bài bản, hợp pháp và bền vững.

2. Tuyên truyền và giám sát cộng đồng: Đưa nội dung “Không gây ô nhiễm tiếng ồn – Bảo vệ hạ tầng chung” vào Hương ước, Quy ước của thôn. Phát huy vai trò giám sát của nhân dân để giữ gìn không gian sống văn minh, xanh – sạch – đẹp cho quê hương.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/

Hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.