Pháp luật về khoa học giáo dục
TÌNH HUỐNG SỐ 528: SẢN PHỤ TỬ VONG TẠI BỆNH VIỆN QUỐC TẾ DO BIẾN CHỨNG TẮC MẠCH ỐI, NGƯỜI NHÀ KÉO BĂNG RÔN GÂY RỐI, PHONG TỎA CỔNG BỆNH VIỆN ĐÒI BỒI THƯỜNG 5 TỶ ĐỒNG NGAY LẬP TỨC
Th9
TÌNH HUỐNG SỐ 528: SẢN PHỤ TỬ VONG TẠI BỆNH VIỆN QUỐC TẾ DO BIẾN CHỨNG TẮC MẠCH ỐI, NGƯỜI NHÀ KÉO BĂNG RÔN GÂY RỐI, PHONG TỎA CỔNG BỆNH VIỆN ĐÒI BỒI THƯỜNG 5 TỶ ĐỒNG NGAY LẬP TỨC
LUẬT ÁP DỤNG
- Luật Khám bệnh, chữa bệnh hiện hành, Văn bản hợp nhất số 26/VBHN-VPQH ngày 26/02/2026, đặc biệt Điều 100, Điều 101, Điều 102.
- Bộ luật Dân sự 2015, đặc biệt Điều 591 về thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm.
- Bộ luật Hình sự hiện hành, Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH ngày 05/09/2025, Điều 318 về tội gây rối trật tự công cộng.
I. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Sản phụ điều trị, sinh tại một bệnh viện quốc tế nhưng không may tử vong do tắc mạch ối – một biến chứng sản khoa cấp tính, diễn biến nhanh và có thể xảy ra dù đã được cấp cứu, điều trị theo chuyên môn.
Gia đình cho rằng bệnh viện phải chịu trách nhiệm nên yêu cầu bồi thường 5 tỷ đồng ngay lập tức, đồng thời kéo băng rôn, tập trung đông người và phong tỏa cổng bệnh viện, gây ảnh hưởng đến hoạt động khám, chữa bệnh.
Vấn đề pháp lý đặt ra là:
- Bệnh viện có đương nhiên phải chịu trách nhiệm chỉ vì sản phụ tử vong hay không?
- Ai có thẩm quyền xác định bác sĩ có sai sót chuyên môn?
- Yêu cầu bồi thường 5 tỷ đồng có được chấp nhận ngay không?
- Gia đình có quyền phản đối, khiếu nại nhưng hành vi phong tỏa bệnh viện có thể bị xử lý như thế nào?
II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”
- Sản phụ tử vong không đồng nghĩa bệnh viện đương nhiên có sai sót
Theo Điều 100 Luật Khám bệnh, chữa bệnh, người hành nghề chỉ được xác định có sai sót chuyên môn kỹ thuật khi Hội đồng chuyên môn xác định có vi phạm trách nhiệm trong chăm sóc, điều trị hoặc vi phạm quy định chuyên môn kỹ thuật.
Ngược lại, pháp luật cũng quy định người hành nghề không có sai sót chuyên môn kỹ thuật trong một số trường hợp, trong đó có trường hợp đã tuân thủ trách nhiệm và quy định chuyên môn nhưng tai biến y khoa vẫn xảy ra, hoặc tai biến xuất phát từ nguyên nhân khách quan, bất khả kháng hay từ người bệnh.
Vì vậy, không thể chỉ dựa vào hậu quả tử vong để kết luận bệnh viện hoặc bác sĩ có lỗi.
- Phải thành lập Hội đồng chuyên môn để xác định có sai sót hay không
Theo Điều 101, khi xảy ra tai biến y khoa có tranh chấp, nếu người bệnh, người đại diện hoặc người hành nghề yêu cầu thì cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải thành lập Hội đồng chuyên môn để xác định người hành nghề có hay không có sai sót chuyên môn kỹ thuật.
Hội đồng phải bảo đảm tính khách quan, có chuyên gia phù hợp và không có xung đột lợi ích. Đặc biệt, khoản 5 điểm b Điều 101 quy định kết luận của Hội đồng chuyên môn là cơ sở để giải quyết tranh chấp và để người có thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định pháp luật.
Do đó, bệnh viện không nên tự nhận lỗi hoặc tự cam kết bồi thường 5 tỷ đồng trước khi có căn cứ chuyên môn và pháp lý đầy đủ.
- Trách nhiệm bồi thường được xác định theo Điều 102
Theo Điều 102 Luật Khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm bồi thường khi xảy ra tai biến y khoa, trừ các trường hợp thuộc khoản 2 Điều 100.
Như vậy, không nên diễn đạt đơn giản rằng “cứ có sai sót mới bồi thường”; phải đối chiếu Điều 102 với các trường hợp loại trừ tại khoản 2 Điều 100.
- Yêu cầu bồi thường 5 tỷ đồng không có nghĩa bệnh viện phải trả ngay
Con số 5 tỷ đồng chỉ là yêu cầu của gia đình, không phải mức bồi thường đương nhiên được pháp luật công nhận.
Nếu phát sinh trách nhiệm bồi thường, thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm được xác định theo Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm các khoản như chi phí hợp lý cho việc mai táng, tiền cấp dưỡng cho người mà người chết có nghĩa vụ cấp dưỡng và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần theo quy định pháp luật.
Vì vậy, mức bồi thường phải được xác định dựa trên thiệt hại thực tế, căn cứ pháp luật và thỏa thuận hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền, chứ không mặc nhiên bằng 5 tỷ đồng.
- Điều khoản hợp đồng với bệnh viện
Hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh có thể quy định về quyền, nghĩa vụ của các bên, chi phí, phương thức xử lý sự cố, trách nhiệm và cơ chế giải quyết tranh chấp.
Tuy nhiên, điều khoản hợp đồng không được loại trừ hoặc hạn chế trách nhiệm bắt buộc theo quy định của pháp luật.
Do đó, nếu hợp đồng có điều khoản về xử lý tai biến hoặc bồi thường thì phải đối chiếu đồng thời với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Bộ luật Dân sự và các quy định pháp luật có liên quan.
- Hành vi phong tỏa cổng bệnh viện
Gia đình có quyền yêu cầu bệnh viện giải thích, khiếu nại, yêu cầu xác định trách nhiệm và yêu cầu bồi thường theo trình tự pháp luật.
Tuy nhiên, việc tập trung đông người, phong tỏa cổng bệnh viện, cản trở xe cấp cứu hoặc làm đình trệ hoạt động khám, chữa bệnh có thể bị xử lý nếu hành vi đáp ứng các dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Theo Điều 318 Bộ luật Hình sự, người có hành vi gây rối trật tự công cộng và đủ yếu tố cấu thành có thể bị xử lý hình sự; trường hợp hành vi gây đình trệ hoạt động công cộng hoặc thuộc các tình tiết định khung khác thì có thể bị áp dụng khoản 2. Việc xác định tội phạm phải căn cứ vào hành vi thực tế, mức độ ảnh hưởng và đầy đủ các yếu tố cấu thành, không được mặc nhiên kết luận chỉ vì có biểu tình hoặc căng băng rôn.
III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”
Đây là trường hợp gia đình đang chịu cú sốc mất người thân nên bệnh viện không nên chỉ sử dụng biện pháp pháp lý cứng rắn.
- Ưu tiên an toàn và cấp cứu
Ngay lập tức phải bảo đảm cổng bệnh viện, lối đi cấp cứu và hoạt động khám chữa bệnh không bị cản trở; bố trí lực lượng bảo vệ và phối hợp cơ quan chức năng khi cần thiết.
- Giao tiếp bằng sự đồng cảm
Lãnh đạo bệnh viện cần trực tiếp hoặc cử người có thẩm quyền gặp gia đình, chia sẻ mất mát và giải thích rõ rằng bệnh viện sẽ minh bạch hồ sơ, phối hợp xác minh nguyên nhân và không né tránh trách nhiệm nếu có sai sót.
- Chỉ định một đầu mối phát ngôn
Không để nhiều bác sĩ hoặc nhân viên tự ý tranh luận với gia đình hoặc phát ngôn trên mạng xã hội.
Bệnh viện cần có một đầu mối chính thức, bảo đảm thông tin thống nhất, chính xác và không quy kết trách nhiệm khi chưa có kết luận chuyên môn.
- Bảo toàn chứng cứ
Phải nhanh chóng bảo quản bệnh án, hồ sơ điều trị, kết quả xét nghiệm, hình ảnh, dữ liệu thiết bị y tế và các tài liệu liên quan để phục vụ việc đánh giá chuyên môn và giải quyết tranh chấp.
IV. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG
Bước 1 – Bảo đảm an toàn: giải tỏa lối cấp cứu, không để việc tập trung đông người ảnh hưởng đến người bệnh khác.
Bước 2 – Bảo toàn chứng cứ: niêm phong, lưu giữ đầy đủ hồ sơ bệnh án và dữ liệu liên quan.
Bước 3 – Thành lập Hội đồng chuyên môn: thực hiện theo Điều 101 Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
Bước 4 – Xác định sai sót: căn cứ Điều 100 để xác định người hành nghề có hay không có sai sót chuyên môn kỹ thuật.
Bước 5 – Xác định trách nhiệm bồi thường: nếu thuộc trường hợp phải bồi thường thì áp dụng Điều 102 Luật Khám bệnh, chữa bệnh kết hợp với Điều 591 Bộ luật Dân sự 2015 để xác định phạm vi và mức thiệt hại.
Bước 6 – Giải quyết hành vi gây rối: nếu gia đình tiếp tục phong tỏa, cản trở hoạt động bệnh viện thì phối hợp cơ quan chức năng xử lý theo pháp luật; trường hợp đủ yếu tố có thể xem xét Điều 318 Bộ luật Hình sự.
Nguyên tắc xử lý: Không né tránh trách nhiệm – không nhận lỗi khi chưa có căn cứ – không để tranh chấp làm gián đoạn cấp cứu – ưu tiên đối thoại và giải quyết trên cơ sở kết luận chuyên môn, thiệt hại thực tế và quy định pháp luật.
KẾT LUẬN
Tử vong do tắc mạch ối không đồng nghĩa bệnh viện đương nhiên có sai sót chuyên môn; đồng thời, yêu cầu 5 tỷ đồng của gia đình cũng không làm phát sinh nghĩa vụ phải thanh toán ngay. Cần đi theo đúng trình tự: Tai biến y khoa → phát sinh tranh chấp → Hội đồng chuyên môn → xác định có/không có sai sót theo Điều 100 → xác định trách nhiệm theo Điều 102 → xác định thiệt hại theo pháp luật dân sự → thỏa thuận hoặc giải quyết tranh chấp theo pháp luật.
Song song với đó, bệnh viện phải bảo đảm an toàn, duy trì hoạt động cấp cứu và xử lý hành vi cản trở hoạt động khám, chữa bệnh theo đúng quy định pháp luật.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời