TÌNH HUỐNG 651: BỆNH VIỆN ĐA KHOA QUỐC TẾ TỰ Ý TĂNG GIÁ GIƯỜNG BỆNH ĐIỀU TRỊ NỘI TRÚ LÊN GẤP 3 LẦN VÀO NGÀY NGHỈ LỄ TẾT MÀ KHÔNG NIÊM YẾT CÔNG KHAI TRƯỚC CHO NGƯỜI BỆNH?

Tăng giá dịch vụ điều trị nội trú đột biến trong ngày lễ, Tết mà không công khai trước có thể làm phát sinh tranh chấp về quyền được biết, nghĩa vụ công khai giá và trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

1. Tóm tắt tình huống thực tế

Một bệnh viện đa khoa quốc tế đang áp dụng mức giá giường bệnh điều trị nội trú cố định trong ngày thường. Tuy nhiên, vào dịp nghỉ lễ, Tết, bệnh viện bất ngờ áp dụng mức giá cao gấp 3 lần so với ngày thường nhưng không niêm yết, thông báo công khai trước cho người bệnh và gia đình.

Sau khi nhận hóa đơn thanh toán, gia đình người bệnh phản ứng vì cho rằng mức giá mới quá cao, đặc biệt trong bối cảnh người bệnh đang cần tiếp tục điều trị và không có khả năng lựa chọn cơ sở khác ngay lập tức.

Vụ việc đặt ra vấn đề về việc bệnh viện có được tự ý thay đổi giá dịch vụ và thu tiền theo mức giá mới khi chưa công khai đầy đủ cho người bệnh hay không.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

      1.Quy định về công khai giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh

Khoản 4 Điều 60 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 đặt ra yêu cầu đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc niêm yết, công khai giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh và các nội dung liên quan theo quy định pháp luật. Việc công khai giá nhằm bảo đảm người bệnh được biết trước các khoản chi phí khi sử dụng dịch vụ y tế.

2. Nguyên tắc xử lý việc thu giá dịch vụ không công khai

Khoản 4 Điều 60 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023:

“ Niêm yết giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, giá dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ theo yêu cầu tại cơ sở và trên Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.”

Nguyên tắc quan trọng là giá dịch vụ phải được công khai, minh bạch để người bệnh có cơ sở lựa chọn và chủ động về tài chính. Việc cơ sở y tế tự ý áp dụng mức giá cao hơn nhiều lần vào thời điểm người bệnh đang điều trị, nhưng không thông báo, niêm yết công khai trước, cần được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra về căn cứ áp dụng và quy trình công khai giá.

Áp dụng vào tình huống:

• Bệnh viện tăng giá giường bệnh lên gấp 3 lần trong dịp lễ, Tết nhưng không niêm yết, thông báo công khai trước là dấu hiệu cần được xác minh. Cần kiểm tra bảng giá được bệnh viện ban hành, thời điểm có hiệu lực và hình thức niêm yết, công khai cho người bệnh. Cần đối chiếu mức giá thực tế đã thu với mức giá được công khai và hồ sơ tài chính của bệnh viện. Trường hợp phát hiện vi phạm, cơ sở có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và các quy định có liên quan.

Kết luận pháp lý: Bệnh viện không thể chỉ dựa vào lý do ngày lễ, Tết hoặc nhu cầu điều trị tăng cao để mặc nhiên thu mức giá mới mà bỏ qua nghĩa vụ công khai, minh bạch. Nếu có căn cứ xác định bệnh viện vi phạm quy định về công khai giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh thì cơ quan có thẩm quyền có thể kiểm tra, lập biên bản và xử lý theo quy định pháp luật.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Việc gia đình người bệnh bất ngờ nhận hóa đơn cao gấp nhiều lần trong ngày lễ, Tết dễ tạo ra áp lực kinh tế và sự bất mãn đỉnh điểm, nhất là khi họ đang ở trạng thái lo lắng vì sức khỏe người thân. Cơ sở y tế cần nhận thức rằng sự minh bạch về chi phí không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là nguyên tắc ứng xử có trách nhiệm với người bệnh. Mọi thay đổi về giá cần được thông tin rõ ràng, dễ hiểu và tạo điều kiện để người bệnh biết, cân nhắc trong phạm vi thực tế có thể lựa chọn.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Tăng giá đột biến không công khai có thể tạo ra rủi ro khiếu nại, tranh chấp tài chính, thanh tra và xử phạt đối với bệnh viện, đồng thời làm suy giảm uy tín thương hiệu. Đặc biệt, nếu có dấu hiệu lợi dụng hoàn cảnh người bệnh đang cần điều trị để thu thêm tiền, cơ quan quản lý cần kiểm tra toàn bộ quy trình xây dựng, ban hành, niêm yết và thu giá dịch vụ. Khi có dấu hiệu vi phạm, thanh tra y tế cần lập biên bản, xác định rõ hành vi, mức độ và áp dụng chế tài theo đúng căn cứ pháp luật, thay vì xử lý cảm tính hoặc chỉ yêu cầu bệnh viện giải trình nội bộ.

Thông điệp: Trong y tế, giá dịch vụ phải đi cùng sự minh bạch. Người bệnh có quyền được biết chi phí trước khi sử dụng dịch vụ; còn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải đặt sự công khai, công bằng và niềm tin của người bệnh lên trên lợi ích tài chính ngắn hạn.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Bước 1 – Kiểm tra và bảo toàn chứng cứ: Người bệnh và gia đình cần lưu giữ bảng giá, hóa đơn, phiếu thu, hợp đồng hoặc cam kết dịch vụ, tin nhắn, thông báo của bệnh viện và các tài liệu thể hiện thời điểm áp dụng mức giá mới. Đây là cơ sở để đối chiếu giữa giá được công khai và số tiền thực tế đã thu.

Bước 2 – Xác minh tính hợp pháp của mức giá: Cần làm rõ bệnh viện đã ban hành mức giá mới từ thời điểm nào, có căn cứ gì, đã niêm yết ở đâu, có thông báo cho người bệnh hay chưa và mức giá gấp 3 lần có được áp dụng đúng đối tượng, đúng thời điểm hay không. Nếu bệnh viện cho rằng đây là mức giá áp dụng riêng trong ngày lễ, cần kiểm tra quy chế và hồ sơ chứng minh việc công khai mức giá đó.

Bước 3 – Khiếu nại, phản ánh và thanh tra: Trước hết, gia đình có thể yêu cầu bệnh viện giải thích và cung cấp căn cứ thu tiền. Nếu không được giải quyết thỏa đáng, có thể gửi phản ánh, khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền để kiểm tra. Cơ quan quản lý khi tiếp nhận thông tin cần xác minh bảng giá, chứng từ thu tiền, phương thức niêm yết và số lượng người bệnh bị áp dụng mức giá mới. Nếu xác định có vi phạm thì lập biên bản và xử lý theo đúng quy định.

Bước 4 – Khắc phục và phòng ngừa: Nếu khoản thu được xác định là không phù hợp quy định, bệnh viện cần thực hiện việc khắc phục hậu quả theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, đồng thời rà soát lại toàn bộ quy trình công khai giá. Về lâu dài, bệnh viện cần thiết lập cơ chế kiểm soát thay đổi giá, phê duyệt nội bộ, cập nhật bảng giá và thông báo cho người bệnh trước khi áp dụng, đặc biệt đối với các thời điểm lễ, Tết có nguy cơ phát sinh tranh chấp cao.

Quan trọng hơn, quản trị bệnh viện không nên xem việc công khai giá chỉ là một thủ tục hành chính. Khi người bệnh đang ở hoàn cảnh cấp thiết, bất kỳ khoản chi phí nào không được giải thích rõ ràng đều có thể trở thành nguồn gốc của xung đột. Minh bạch từ đầu sẽ giúp bệnh viện giảm tranh chấp, bảo vệ tài sản của người bệnh và chính cơ sở y tế, đồng thời duy trì niềm tin đối với hệ thống khám bệnh, chữa bệnh.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.